Theo đó, AI không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa vận hành, mà cũng có những thách thức, kẽ hở bảo mật mới khi hệ thống dữ liệu ngày càng trở nên kết nối và phức tạp.
Đây là nhận định được các chuyên gia nhấn mạnh tại hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số”, do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) tổ chức ngày 7/4.
AI đang thay đổi cách thức vận hành của các tổ chức
Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho biết: “Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh chóng và từng bước trở thành hạ tầng số chiến lược của các quốc gia. Đi kèm theo đó là yêu cầu ngày càng tăng về an ninh, an toàn hệ thống AI cũng như việc ứng dụng AI trong hoạt động bảo vệ an ninh mạng.
AI không chỉ là động lực thúc đẩy kinh tế – xã hội mà còn đang làm thay đổi sâu sắc cách thức vận hành, quản trị của các tổ chức. Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, AI đang được nghiên cứu ứng dụng cho nhiều hoạt động như đánh giá, chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, tự động hóa quy trình, hỗ trợ khách hàng; qua đó nâng cao hiệu quả và khả năng tiếp cận dịch vụ của khách hàng”.
Tuy nhiên, AI cũng đang làm thay đổi sâu sắc các nguy cơ, thách thức an ninh mạng toàn cầu.
“Việc các đối tượng tấn công khai thác AI để tự động hóa quy trình, mở rộng quy mô và tăng mức độ tinh vi của các chiến dịch đã khiến môi trường an ninh mạng trở nên phức tạp. Đồng thời đặt ra thách thức lớn hơn đối với các phương thức phòng vệ truyền thống”, ông Phạm Tiến Dũng cho biết.
Chia sẻ góc nhìn ở quy mô khu vực và quốc tế, bà Rama Palupraman, Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương và Nhật Bản của Check Point Software nêu quan điểm: “AI là bước chuyển đổi công nghệ nhanh nhất trong lịch sử nhân loại. Chúng ta từng chứng kiến sự chuyển dịch từ hạ tầng tại chỗ lên đám mây (Cloud), nhưng AI đang tác động đến mọi ngành nghề: Từ dịch vụ tài chính, viễn thông đến khu vực công và các doanh nghiệp”.
Tuy nhiên, khả năng đổi mới này cũng đi kèm với những mối đe dọa nghiêm trọng.
Không tin tưởng bất kỳ ai
Theo đơn vị nghiên cứu Check Point Research, năm 2025, thời gian để tội phạm mạng chuyển từ việc phát hiện lỗ hổng sang khai thác thực tế đã giảm từ 9 tuần xuống còn dưới 16 phút.
Đồng thời, AI đang giúp các đối tượng tấn công hoạt động hiệu quả hơn, tốc độ hơn và tinh vi hơn bao giờ hết.
Tại sự kiện, bà Rama chỉ ra ba mối đe dọa đặc thù của AI bao gồm rò rỉ dữ liệu, tấn công bằng mã lệnh sai lệch và can thiệp vào quy trình công việc. Đáng chú ý là tình trạng “Shadow AI” – việc nhân viên sử dụng các công cụ AI nằm ngoài sự kiểm soát của tổ chức – tạo ra những điểm mù lớn về an ninh.
Để giải quyết vấn đề, bà Rama đề xuất một kiến trúc bảo mật đầy đủ dựa trên nguyên tắc “Zero Trust” (không tin tưởng bất kỳ ai). Trong mô hình này, các tác tử AI (AI agents) chỉ được trao đặc quyền nhỏ nhất để tiếp cận dữ liệu cần thiết.
Đồng thời, các tổ chức cần có khả năng quan sát toàn bộ hệ sinh thái AI để hiểu rõ công cụ nào đang tiếp cận dữ liệu gì, từ đó thiết lập các chính sách quản trị dữ liệu nghiêm ngặt.
Theo TechSpot, Microsoft Defender Antivirus vốn được thiết kế là lớp phòng thủ đầu tiên cho máy tính chạy Windows. Thế nhưng, theo tiết lộ mới nhất từ nhà nghiên cứu bảo mật danh tiếng Chaotic Eclipse, công cụ này đang tồn tại một lỗ hổng nghiêm trọng khiến nó không những không hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ mà còn vô tình tiếp tay cho kẻ xấu.
Lỗ hổng có tên Red Sun, nó phát sinh từ cách xử lý bất thường của Microsoft Defender đối với các tệp tin tiềm ẩn nguy hiểm được gắn thẻ 'đám mây'. Thay vì tiêu diệt hoàn toàn, trong một số điều kiện nhất định, trình diệt virus này lại tự động khôi phục hoặc ghi đè các tệp độc hại trở lại vị trí gốc.
Bằng cách khai thác hành vi này, tin tặc có thể thực thi mã độc để ghi đè lên các tệp hệ thống quan trọng, từ đó leo thang đặc quyền để chiếm toàn quyền kiểm soát thiết bị. "Tôi cứ tưởng phần mềm diệt virus là để loại bỏ mã độc chứ không phải để đảm bảo chúng luôn tồn tại ở đó", nhà nghiên cứu Chaotic Eclipse nhận định về cơ chế bảo mật của Microsoft.
Đáng lo ngại hơn cả vấn đề kỹ thuật là phản ứng của gã khổng lồ phần mềm. Chaotic Eclipse cho biết mối quan hệ giữa anh và Trung tâm phản hồi bảo mật Microsoft (MSRC) đã rơi vào tình trạng không mấy tốt đẹp. Anh cáo buộc phía Microsoft đã có những hành xử "trẻ con" và tìm cách hạ thấp uy tín của các nhà nghiên cứu độc lập thay vì tập trung vá lỗi.
Đây không phải là lần đầu Microsoft bị chỉ trích vì sự chậm trễ. Trước đó, lỗ hổng BlueHammer cũng từng bị hãng đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng, buộc nhà nghiên cứu phải công khai mã khai thác để cảnh báo cộng đồng. Hiện tại, giới tội phạm mạng đã bắt đầu săn lùng và khai thác cả Red Sun lẫn BlueHammer trong thực tế.
Trong khi chờ đợi những bản vá triệt để tiếp theo từ bản cập nhật Patch Tuesday, nhiều chuyên gia bảo mật bắt đầu khuyến nghị người dùng nên cân nhắc các giải pháp thay thế.
Chaotic Eclipse gợi ý người dùng có thể tạm thời chuyển sang các phần mềm diệt virus bên thứ ba nhẹ hơn và có cơ chế xử lý tệp tin quyết liệt hơn. Hiện nay, ngoài Red Sun, một lỗ hổng khác mang tên UnDefend cũng đang khiến cộng đồng bảo mật đứng ngồi không yên.
Trận chiến giữa các nhà nghiên cứu độc lập và Microsoft vẫn đang tiếp diễn, nhưng trong lúc đó, người dùng Windows chính là những người đang đứng trước rủi ro lớn nhất.
Theo Interesting Engineering, vật liệu cách nhiệt mà nhóm nghiên cứu tạo ra cho pin lithium phổ biến trong xe điện (EV) có khả năng chịu nhiệt lên đến 1.300°C. Dựa trên tấm cách nhiệt silica aerogel, vật liệu mới được thiết kế nhằm hạn chế sự truyền nhiệt giữa các tế bào lithium-ion trong các sự cố quá nhiệt, một dạng hỏng hóc nghiêm trọng có thể dẫn đến cháy nổ.
Trong các tình huống quá nhiệt, chỉ cần một tế bào bị lỗi cũng có thể đạt nhiệt độ cực cao trong vài giây, gây ra phản ứng dây chuyền sang các tế bào liền kề. Lớp aerogel hoạt động như "một tường lửa" chịu nhiệt cao giúp ngăn chặn và làm chậm sự lan truyền nhiệt, tạo thêm thời gian cho các hệ thống an toàn phản ứng.
Các nhà nghiên cứu cho biết phương pháp này có thể tăng cường độ bền của bộ pin mà không làm tăng đáng kể trọng lượng, điều quan trọng khi các nhà sản xuất xe điện đang nỗ lực hướng tới mật độ năng lượng cao hơn và phạm vi hoạt động xa hơn. Trong các thử nghiệm, vật liệu mới cho thấy khả năng cách nhiệt kéo dài nhiều giờ. Một tấm aerogel dày 2,29 mm tiếp xúc với nhiệt độ 1.000°C trong 5 phút đã giữ cho bề mặt đối diện ở mức dưới 100°C, chứng tỏ khả năng cách nhiệt mạnh mẽ trong điều kiện khắc nghiệt.
Vật liệu mới nâng mức chịu nhiệt tối đa từ khoảng 650°C lên 1.300°C, phù hợp hơn với điều kiện hỏng hóc thực tế và cải thiện khả năng làm chậm hoặc ngăn chặn hiện tượng quá nhiệt. Cấu trúc siêu nhẹ với khoảng 99% là không khí giúp hạn chế dẫn nhiệt. Nhóm nghiên cứu đã củng cố mạng lưới bên trong và tinh chỉnh các điều kiện xúc tác trong quá trình tổng hợp, tạo ra một loại aerogel bền vững và chịu nhiệt tốt hơn.
Hiện vật liệu mới đã tiến từ giai đoạn phát triển thử nghiệm sang giai đoạn sản xuất quy mô công nghiệp, trở thành ứng cử viên khả thi cho các hệ thống pin thương mại. CATL, BYD, Sungrow và Xiaomi là các công ty quan tâm đến vật liệu này. Ngoài ra, vật liệu mới cũng phù hợp cho các lĩnh vực hàng không vũ trụ và môi trường công nghiệp nhiệt độ cao.
Mặc dù không sở hữu sức mạnh xử lý như smartphone, các mẫu điện thoại "cục gạch" dưới đây lại nổi bật với thời lượng pin dài, độ bền cao và sự đơn giản trong sử dụng. Chúng không chỉ có Google Maps mà còn tích hợp YouTube để giải trí.
Là lựa chọn đáng tin cậy cho người dùng cần các tính năng cơ bản cùng khả năng kết nối hiện đại, Nokia 2780 Flip chạy hệ điều hành KaiOS 3.1, hỗ trợ Google Maps và YouTube. Với màn hình trong 2,7 inch và màn hình ngoài 1,77 inch, người dùng có thể kiểm tra thông báo mà không cần mở máy.
Nokia 2780 Flip kết hợp thiết kế gập truyền thống với chip Snapdragon 215, bộ nhớ trong 4 GB (có thể mở rộng qua microSD), sạc USB-C và khả năng tương thích với máy trợ thính M4/T4. Ngoài ra còn tích hợp đài FM, trở thành lựa chọn lý tưởng cho việc định vị và các tác vụ thiết yếu.
Là phiên bản giá rẻ hơn của 2780 Flip, Nokia 2760 Flip cũng sử dụng hệ điều hành KaiOS 3.1, cho phép truy cập Google Maps và YouTube. Tuy nhiên, máy thiếu một số tính năng như khe cắm thẻ nhớ mở rộng và đài FM.
Với camera 5 MP và chip Snapdragon 215, Nokia 2760 Flip mang lại hiệu năng ổn định cho một chiếc điện thoại giá rẻ. Thiết bị cũng hỗ trợ cổng USB-C và kết nối 4G LTE, trở thành lựa chọn tốt cho người dùng cần kết nối cơ bản mà không cần đầu tư vào phần cứng cao cấp.
Lựa chọn tuyệt vời cho những ai yêu thích thiết kế dạng thanh truyền thống, chiếc điện thoại này có màn hình 2,4 inch và thân máy bền chắc, cầm vừa tay. Chạy trên hệ điều hành KaiOS, thiết bị cũng hỗ trợ YouTube và Google Maps.
Sử dụng chip Snapdragon 210, RAM 512 MB và bộ nhớ trong 4 GB (có thể mở rộng lên đến 32 GB qua thẻ nhớ microSD), Nokia 6300 4G còn có jack cắm tai nghe 3,5 mm, khả năng phát Wi-Fi hotspot và kết nối 4G LTE ổn định, mặc dù cổng Micro-USB đã có phần lỗi thời.
Hướng đến người dùng yêu thích thiết kế cao cấp, Nokia 8000 4G có lớp vỏ giống như kính và khung mạ crôm mang lại vẻ ngoài thời trang. Sở hữu màn hình 2,8 inch lớn hơn so với Nokia 6300 4G, máy được trang bị chip Snapdragon 210 và RAM 512 MB cho khả năng điều hướng mượt mà trên nền tảng KaiOS. Ngoài ra, máy còn có camera sau 2 MP và sử dụng cổng Micro-USB để sạc.
Thiết kế trượt cong độc đáo của Nokia 8110 4G mang đến vẻ đẹp cổ điển và giá trị thực tiễn. Chạy trên hệ điều hành KaiOS, máy sử dụng chip Snapdragon 205, camera sau 2 MP và có thời lượng pin chờ lên đến 25 ngày. Tuy cổng sạc Micro-USB có phần lỗi thời, nhưng thiết kế mang tính biểu tượng của điện thoại vẫn thu hút người dùng.
Cạnh tranh trực tiếp với các mẫu điện thoại gập của Nokia, TCL Flip 2 sở hữu màn hình 2,8 inch và màn hình phụ 1,44 inch để hiển thị thông báo. Với RAM 1 GB và bộ nhớ trong 8 GB, máy mang lại cảm giác nhanh hơn so với nhiều điện thoại "cục gạch" khác. Chạy trên hệ điều hành KaiOS 3.0, TCL Flip 2 hỗ trợ Google Maps và YouTube, có cổng sạc USB-C, pin dung lượng 1.850 mAh và camera 2 MP.
Là một chiếc điện thoại nắp gập bền bỉ, Alcatel Go Flip 4 hỗ trợ YouTube và Google Maps. Ngoài màn hình 2,8 inch, bộ nhớ trong 4 GB và màn hình phụ 1,44 inch để hiển thị thông báo nhanh, máy cũng được trang bị cổng sạc USB-C và hệ điều hành KaiOS 3.0. Pin 1.850 mAh cung cấp thời gian sử dụng dài, cùng với khả năng hỗ trợ 4G LTE và phát Wi-Fi hotspot cho tối đa 8 thiết bị khiến nó trở thành lựa chọn thực tế cho người dùng hằng ngày.
