Sáng 6-4, Hãng tin AFP tường thuật giá dầu thế giới tiếp tục tăng khi mở cửa phiên giao dịch hôm nay, trong đó giá dầu WTI của Mỹ tăng 1,86% lên 113,62 USD/thùng, khi cuộc chiến ở Trung Đông tiếp tục gây sức ép lên nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Giá dầu thô Brent cũng tăng khi thị trường mở cửa tuần mới, tăng 1,16% lên 110,3 USD/thùng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt thời hạn đến tối 7-4 theo giờ Mỹ (sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) để Iran mở lại eo biển Hormuz. Ông dọa sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không đáp ứng.
Sáng 6-4, Đài Al Jazeera dẫn lại tuyên bố được lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phát vào tối 5-4 theo giờ địa phương: “Eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây, đặc biệt đối với Mỹ và Israel”.
Họ cũng cho biết đang ở giai đoạn cuối của công tác chuẩn bị tác chiến cho cái mà các quan chức Iran gọi là “trật tự mới” ở vùng Vịnh.
Tuyên bố được đưa ra vài ngày sau khi Quốc hội Iran thông qua ở cấp ủy ban một dự thảo luật nhằm áp phí quá cảnh đối với tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy chiến lược này.
Theo truyền thông Iran, đề xuất bao gồm việc thu phí đi qua bằng đồng nội tệ của Iran, cấm tàu của Mỹ và Israel quá cảnh, cũng như áp biện pháp hạn chế đối với những nước tham gia trừng phạt đơn phương với Iran.
Kế hoạch này cũng bao gồm các điều khoản liên quan đến chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz, thẩm quyền của lực lượng vũ trang, an ninh hàng hải, vấn đề môi trường và hợp tác pháp lý với Oman.
Ngày 6-4, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cho biết các hệ thống phòng không của nước này đang đối phó một cuộc tấn công mới bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone).
Trên nền tảng X, Bộ Quốc phòng UAE thông tin các hệ thống phòng không “đang tích cực đối phó với các mối đe dọa từ tên lửa và drone”.
Bộ Quốc phòng UAE khẳng định những âm thanh được nghe thấy trên khắp cả nước là kết quả của các hoạt động đánh chặn tên lửa và drone đang diễn ra.
Lực lượng cứu hộ Israel đang tìm kiếm 3 người mất tích trong đống đổ nát của một tòa nhà dân cư ở thành phố Haifa, miền bắc nước này, sau khi nơi đây bị một tên lửa Iran tấn công vào ngày 5-4, theo Hãng tin AFP.
Cuộc tấn công trực tiếp vào tòa nhà bảy tầng đã phá hủy một phần cấu trúc, khiến bốn người bị thương.
Người phát ngôn quân đội Israel cho biết tòa nhà bị “trúng đòn đánh trực tiếp của tên lửa”, xác nhận tên lửa được phóng từ Iran.
Hãng thông tấn Fars có liên hệ với IRGC cho biết trong 24 giờ qua, đã có 15 tàu đi qua eo biển Hormuz với sự cho phép của Iran.
Theo Fars, lưu lượng hàng hải qua tuyến đường thủy quan trọng này hiện vẫn thấp hơn 90% so với thời điểm trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết ông đã chúc mừng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc điện đàm về quyết định tiến hành chiến dịch giải cứu thành công một phi công Mỹ mất tích, sau khi tiêm kích bị bắn rơi tại Iran.
“Ngài Tổng thống bày tỏ sự cảm kích đối với sự hỗ trợ của Israel” – ông Netanyahu viết trên nền tảng X.
“Tôi vô cùng tự hào rằng sự hợp tác của chúng ta, cả trên và ngoài chiến trường, là chưa từng có tiền lệ, và rằng Israel đã có thể góp phần cứu sống một chiến binh Mỹ dũng cảm” – ông bình luận.
Các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon đã khiến ít nhất 15 người thiệt mạng vào ngày 5-4, một ngày sau khi Israel đe dọa tấn công cửa khẩu biên giới chính của Lebanon với Syria, buộc cửa khẩu này phải đóng cửa.
Israel đã tiến hành các cuộc không kích trên khắp Lebanon, cũng như mở chiến dịch tấn công trên bộ ở miền nam Lebanon kể từ hôm 2-3.
Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel, Trung tướng Eyal Zamir, đã thăm các binh sĩ tại miền nam Lebanon vào hôm 5-4 và cam kết sẽ tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah.
Triển vọng nào cho đàm phán Mỹ - Iran?
Chiều tối qua (11.4, theo giờ VN), phái đoàn Iran và phái đoàn Mỹ đã bước vào cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad (Pakistan).
Diễn biến trên được xem là một sự kiện lịch sử. Bởi đây là cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa hai nước trong 47 năm qua, kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran (1976).
Phái đoàn của Mỹ được dẫn đầu bởi Phó tổng thống J.D Vance cùng đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Về phía Iran, phái đoàn của nước này được dẫn đầu bởi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và có sự tham gia của Ngoại trưởng Abbas Araghchi, ông Ali Bagheri Kani - một nhà đàm phán nhiều kinh nghiệm và đóng vai trò then chốt trong nhiều cuộc đàm phán với Mỹ trước đây về vấn đề hạt nhân của Tehran. Phái đoàn Iran bao gồm tổng cộng khoảng 70 thành viên. Ngoài các nhà đàm phán chính, phái đoàn Iran còn có 26 thành viên thuộc các ủy ban kỹ thuật trong các lĩnh vực kinh tế, an ninh và chính trị, nhằm cung cấp các tư vấn cần thiết, truyền thông Iran đưa tin.
Trong khi cuộc đàm phán đang diễn ra, viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho rằng Iran "đang thua" và "thua thảm bại". Ông còn tuyên bố: "Chúng ta hiện đang bắt đầu quá trình dọn sạch eo biển Hormuz như một ân huệ dành cho các quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức và nhiều nước khác".
Tại thực địa Trung Đông, Israel vẫn tiếp tục tấn công một số khu vực ở Li Băng, giữa lúc xung đột quân sự tại nước này cũng là chủ đề mà Iran muốn gắn liền trong nội dung đàm phán với Mỹ.
Trong một diễn biến liên quan, CNN dẫn lời Thủ tướng Li Băng Nawaf Salam cho biết ông hoãn chuyến công du Mỹ và Liên Hiệp Quốc sắp tới, vì ông cần phải ở lại Beirut để giải quyết các sự vụ trong nước.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định tuy lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn rất mong manh, nhưng có một điều đã trở nên rõ ràng: Cả Washington và Tehran đều muốn có một lối thoát khỏi cuộc chiến này.
Đối với Iran, nước này đã bị ảnh hưởng đáng kể với kho dự trữ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) dần cạn kiệt, nền kinh tế gặp vô số khó khăn và hàng loạt lãnh đạo đã chết.
Về phía ngược lại, chuyên gia Jon Lieber, đứng đầu bộ phận nghiên cứu của Eurasia Group, đánh giá: "Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải chấp nhận rằng không có giải pháp quân sự nào hữu hiệu để chấm dứt cuộc chiến, chỉ có một giải pháp chính trị. Mỹ có những lựa chọn để leo thang nhưng rất hạn chế. Đó là quân đội nước này có thể đổ bộ lên đất liền của Iran hoặc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự Iran. Nhưng cả 2 biện pháp đều khó nhận được sự ủng hộ từ công chúng Mỹ. Trong khi đó, cú sốc đối với giá năng lượng từ cuộc chiến Iran cũng đang gây ra nhiều rắc rối cho nền kinh tế Mỹ. Ngày 10.4, Cơ quan Thống kê lao động Mỹ đã công bố dữ liệu cho thấy lạm phát hằng năm đã tăng lên 3,3% trong tháng 3, mức cao nhất trong gần 2 năm".
"Giải pháp ngoại giao sẽ không thể bị bỏ qua. Bởi vì chừng nào Mỹ không sẵn sàng triển khai quân đội trên bộ ở Iran, thì giải pháp ngoại giao là tất cả những gì Washington có", chuyên gia Jon Lieber phân tích thêm.
Bên cạnh đó, việc Phó tổng thống Mỹ J.D Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia đàm phán có thể xem là một yếu tố tích cực. Ngay từ đầu, ông Vance là người không ủng hộ việc tấn công Iran. Hồi đầu tháng 3, Tổng thống Trump từng thừa nhận rằng ông và cấp phó "hơi khác một chút" trong quan điểm ban đầu về cuộc chiến Iran.
Không những vậy, đảng Cộng hòa đang đối mặt nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Còn ông Vance thì vẫn là ứng viên sáng giá để đại diện đảng Cộng hòa trong cuộc tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2028. Suốt nhiều năm qua, ông cũng thể hiện chủ trương hạn chế Mỹ can dự hay tham gia vào các cuộc chiến bên ngoài, để tập trung đối nội, phát triển kinh tế. Vì thế, ông Vance nhiều khả năng có xu hướng muốn giải quyết nhanh cuộc chiến Iran hiện nay, để chính phủ Mỹ tập trung vào các vấn đề đối nội, đặc biệt là kinh tế, nhằm tranh thủ sự ủng hộ của cử tri.
Những điều trên chỉ ra kỳ vọng là Phó tổng thống Vance sẽ có cách tiếp cận cuộc đàm phán ôn hòa hơn. Tất nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào Tổng thống Trump, nhưng cách tiếp cận ôn hòa góp phần quan trọng cho cuộc đàm phán.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/trien-vong-nao-cho-dam-phan-my-iran-185260411230124968.htm
Trung Đông tối 7-4: Mỹ tấn công đảo dầu Kharg, nhiều cây cầu tại Iran cũng bị không kích
Nhiều vụ nổ đã xảy ra trên đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của Iran - trong bối cảnh xuất hiện thông tin Mỹ tiến hành tấn công vào khu vực này.
Theo Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran, một số vụ nổ đã được ghi nhận trên hòn đảo này, song chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân hay mức độ thiệt hại.
Cùng thời điểm, trang tin Axios của Mỹ dẫn nguồn một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg.
Đài NBC News đưa tin các cuộc tấn công này nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự trên đảo, bao gồm các đợt không kích dọc phía bắc đảo Kharg và không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ trên thực địa.
Nguồn tin này cho biết các đòn tấn công không nhằm vào cơ sở dầu mỏ, mà tập trung vào các hầm trú ẩn quân sự, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự khác.
Đảo Kharg đóng vai trò then chốt đối với ngành năng lượng Iran, là điểm trung chuyển 90 - 95% lượng dầu xuất khẩu của nước này ra thị trường quốc tế. Vì vậy bất kỳ sự cố nào tại đây cũng có thể gây tác động đáng kể đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy "các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg".
Theo Đài NBC News ngày 7-4, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có hành động khiến Mỹ và các đồng minh mất nguồn dầu khí trong khu vực "trong nhiều năm", nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lực lượng này khẳng định Iran "không khởi xướng tấn công vào các mục tiêu dân sự và sẽ không làm như vậy", nhưng nhấn mạnh sẽ "không do dự đáp trả các hành động tấn công đáng lên án nhằm vào cơ sở dân sự".
IRGC cho biết sẽ nhắm vào "hạ tầng của Mỹ và các đối tác" theo cách có thể khiến Washington và đồng minh bị tước đi nguồn dầu và khí đốt trong khu vực trong thời gian dài.
"Các đối tác của Mỹ trong khu vực cần hiểu rằng cho đến nay, chúng tôi đã thể hiện sự kiềm chế đáng kể vì quan hệ láng giềng tốt và đã cân nhắc trong việc lựa chọn mục tiêu đáp trả, nhưng từ nay mọi sự kiềm chế đó đã không còn", tuyên bố nêu rõ.
Theo Đài NBC News dẫn lời truyền thông nhà nước Iran, nhiều cây cầu và tuyến giao thông trọng yếu tại Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích diễn ra sáng 7-4 (giờ địa phương), khiến ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Tại tỉnh Isfahan, một cây cầu đường sắt ở thành phố Kashan đã bị tấn công, khiến hai người thiệt mạng và ba người bị thương. Thông tin này được ông Akbar Salehi, Phó phụ trách an ninh của tỉnh, xác nhận với Nour News - cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Ngoài Isfahan, các cuộc không kích cũng được ghi nhận nhằm vào tuyến cao tốc Tabriz - Zanjan ở khu vực tây bắc và một tuyến đường sắt tại Karaj ở phía bắc Iran.
Trước đó một cây cầu quan trọng tại Qom, cách thủ đô Tehran khoảng 130km về phía nam, cũng được cho là đã bị tấn công, theo Đài truyền hình quốc gia IRIB.
Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất một "làn sóng không kích quy mô lớn" nhằm vào hàng chục mục tiêu hạ tầng trên khắp Iran. Tuy nhiên, phía Israel không nêu rõ các cây cầu có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, đồng thời cho biết sẽ công bố thêm thông tin trong thời gian tới.
Qatar ngày 7-4 lên tiếng cảnh báo cuộc chiến tại Trung Đông đang tiến gần tới ngưỡng không thể kiểm soát, trong bối cảnh căng thẳng leo thang nhanh chóng liên quan đến tối hậu thư của Tổng thống Trump đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari cho biết Doha đã liên tục cảnh báo từ năm 2023 rằng nếu căng thẳng trong khu vực cứ tiếp tục leo thang, Trung Đông có thể rơi vào tình trạng vượt khỏi tầm kiểm soát.
"Hiện chúng ta đang rất gần điểm đó", ông nói, kêu gọi tất cả các bên khẩn trương tìm giải pháp nhằm chấm dứt xung đột trước khi quá muộn.
Iran đã kêu gọi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) lên án việc Israel đe dọa tấn công hệ thống đường sắt của nước này, theo Hãng tin ISNA.
Bộ trưởng Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới UNESCO, đề nghị cơ quan này có lập trường rõ ràng nhằm ngăn chặn nguy cơ hành động quân sự nhằm vào tuyến đường sắt quốc gia.
Trong thư, phía Iran nhấn mạnh tuyến đường sắt xuyên Iran dài 1.394km - nối Biển Caspi ở phía đông bắc với vùng Vịnh ở phía tây nam - đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021 nhờ quy mô và các công trình kỹ thuật vượt qua địa hình phức tạp.
Quan chức Iran cho rằng việc đe dọa tấn công tuyến đường sắt này không chỉ là hành động quân sự, mà còn là "cuộc tấn công vào di sản chung của nhân loại", qua đó kêu gọi UNESCO nhanh chóng đưa ra lập trường để răn đe các hành động tiếp theo.
