Tinh thần đổi mới ấy đã được thể hiện rõ nét tại Hội nghị Toàn quốc Khoa học Xã hội và Ngôn ngữ 2026, do Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) phối hợp cùng Trường Đại học Kinh tế – Tài chính TP.HCM (UEF) tổ chức.
Ghi nhận 145 bài báo toàn văn đến từ 35 cơ sở đào tạo và nghiên cứu trong nước cùng nhiều trường đại học quốc tế như Đại học Quốc lập Thanh Hoa, Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh và Học viện Công nghệ Bắc Kinh (Trung Quốc), sự kiện trở thành ‘điểm hẹn’ nghiên cứu, thu hút đông đảo nhà khoa học, học giả tham gia.
GS.TS. Lê Văn Cảnh – Phó hiệu trưởng HUTECH – cho rằng: “Các nhà nghiên cứu cần chủ động thích ứng, khai thác hiệu quả công nghệ mới, đồng thời bảo tồn các giá trị nhân văn và cảm xúc con người.
Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để khoa học xã hội khẳng định vị thế trong hệ sinh thái tri thức hiện đại”.
GS.TS. Lê Văn Cảnh phát biểu khai mạc chương trình – Ảnh: NTCC
Mở đầu phiên toàn thể, 4 tham luận tiêu biểu đến từ các báo cáo viên thuộc nhiều trường đại học uy tín đã tập trung vào các vấn đề trọng tâm của khoa học xã hội và ngôn ngữ trong bối cảnh chuyển đổi số.
Nội dung các báo cáo bao quát nhiều hướng tiếp cận như hệ giá trị văn hóa, giáo dục ngôn ngữ, nghiên cứu liên ngành và các xu hướng quản lý trong lĩnh vực mới, thể hiện bức tranh đa chiều của hoạt động nghiên cứu hiện nay.
Các tham luận gắn với thực tiễn, thu hút nhiều ý kiến trao đổi đa chiều – Ảnh: NTCC
Bên cạnh phiên toàn thể, hội nghị tổ chức 06 tiểu ban chuyên môn gồm: Khoa học xã hội; Khoa học giáo dục; Luật học và Quan hệ quốc tế; Du lịch bền vững; Khoa học chính trị và các ngành ngôn ngữ (Trung Quốc học, Hàn Quốc học, Nhật Bản học, Ngôn ngữ Anh).
Tại đây, hơn 40 báo cáo viên đã trình bày, trao đổi và phản biện các kết quả nghiên cứu trong môi trường học thuật, tăng cường kết nối chuyên môn và thúc đẩy hợp tác liên ngành.
Hơn 40 báo cáo viên trình bày tại các phiên tiểu ban – Ảnh: NTCC
Góp phần khuyến khích các hình thức truyền đạt và tiếp cận tri thức sáng tạo, hội nghị đã trưng bày hơn 20 poster nghiên cứu về đa dạng các vấn đề khoa học xã hội và ngôn ngữ.
Hoạt động không chỉ ghi nhận nỗ lực của các tác giả mà còn tạo nên không gian học thuật năng động, thúc đẩy các ý tưởng mới đến cộng đồng nghiên cứu trẻ.
Chia sẻ về điểm đặc biệt của hội nghị năm nay, PGS.TS. Phạm Văn Việt – Trưởng phòng Khoa học Công nghệ HUTECH cho biết, lần đầu tiên hội nghị áp dụng hệ thống quản lý bài nộp trực tuyến thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số.
Các bản thảo đều được kiểm tra trùng lặp, phân công biên tập viên chuyên môn phụ trách và đánh giá bởi hai phản biện độc lập theo mô hình ‘mù đôi’. Qua đó nâng cao chất lượng học thuật và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế trong xuất bản khoa học.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Xuân Định - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - nhấn mạnh ngày 21-4 nhắc chúng ta rằng sáng tạo không phải là đặc quyền của một số ít người, và đổi mới sáng tạo không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành hay một lĩnh vực, mà đó là đổi mới sáng tạo toàn dân, đại chúng, là nhiệm vụ chung của cả quốc gia.
Theo ông, một quốc gia muốn đi nhanh trong thời đại này phải biết tổ chức để mọi nguồn lực sáng tạo được khơi dậy, được kết nối và được chuyển hóa thành những kết quả phát triển cụ thể.
Ngày 21-4 hằng năm được Liên hợp quốc chọn làm Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới (The World Creativity and Innovation Day).
Năm nay, Việt Nam hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026 với chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - hành động đột phá, lan tỏa kết quả", "Đổi mới sáng tạo - chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực".
Ông Định cho biết hai chủ đề trên thể hiện rõ định hướng của Việt Nam, đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại ở ý tưởng hay nghiên cứu, mà phải trở thành động lực cụ thể, kết quả thực chất và giá trị đóng góp trực tiếp cho phát triển của đất nước.
Theo ông, để đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển quan trọng của đất nước, mỗi chủ thể trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia cần phát huy đầy đủ vai trò và trách nhiệm của mình.
Trong đó, đối với các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ nhà khoa học, đây là nơi sản sinh tri thức mới, công nghệ mới và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong thời gian tới, cộng đồng khoa học cần tiếp tục củng cố nền tảng nghiên cứu cơ bản, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, doanh nghiệp chính là nơi đưa đổi mới sáng tạo ra thị trường và tạo ra giá trị kinh tế. Doanh nghiệp phải coi đổi mới sáng tạo là năng lực cốt lõi, chủ động đặt hàng nghiên cứu, đầu tư cho công nghệ và mạnh dạn thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới.
Đối với các cơ quan quản lý nhà nước, vai trò quan trọng nhất là xây dựng thể chế, chính sách theo hướng kiến tạo phát triển, khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận cái mới. Đồng thời, các cơ quan quản lý cần chủ động xác định những bài toán phát triển lớn của ngành, lĩnh vực và địa phương, từ đó huy động sự tham gia của các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để cùng tìm giải pháp.
"Khi ba trụ cột này được kết nối hiệu quả, hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia sẽ vận hành thông suốt và tạo ra giá trị gia tăng, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của đất nước", ông Định nhấn mạnh.
Các nội dung triển khai hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026 sẽ được Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan triển khai thực hiện từ ngày 15-4 đến hết ngày 26-4.
Ngày 6.4, tại thành phố Đà Nẵng, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục mầm non, Ngân hàng Thế giới và Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo "Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non".
Hội thảo thu hút gần 100 cán bộ quản lý đến từ các Sở GD-ĐT khu vực miền Trung cùng nhiều chuyên gia, tập trung trao đổi về nhu cầu và giải pháp phát triển giáo dục mầm non trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển các khu công nghiệp.
Theo ban tổ chức, quá trình đô thị hóa nhanh, đặc biệt tại các khu công nghiệp, kéo theo sự gia tăng lực lượng lao động khiến nhu cầu gửi trẻ, chăm sóc và giáo dục mầm non cho con em người lao động, nhất là lao động nữ, tăng mạnh.
Tuy nhiên, việc tiếp cận các dịch vụ mầm non bảo đảm chất lượng, an toàn và phù hợp với điều kiện làm việc vẫn còn nhiều hạn chế, đặt ra yêu cầu cấp thiết về chính sách.
Tại hội thảo, các đại biểu được chia sẻ kết quả nghiên cứu đánh giá nhu cầu nhà trẻ, giáo dục mầm non tại các đô thị có khu công nghiệp; đồng thời giới thiệu chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045.
Nhiều ý kiến cũng tập trung đề xuất các giải pháp, khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh giáo dục mầm non là nền tảng cho sự phát triển lâu dài của trẻ. Giai đoạn từ 3 - 6 tuổi được xem là "thời điểm vàng", khi trẻ phát triển nhanh nhất về thể chất, nhận thức và kỹ năng sống.
Theo ông Vinh, nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiếp cận giáo dục sớm giúp trẻ đạt kết quả học tập tốt hơn ở các cấp học sau, kéo dài thời gian học tập và hình thành năng lực học tập suốt đời. Do đó, đầu tư cho giáo dục mầm non không chỉ bảo đảm công bằng mà còn là chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thời gian qua, nhiều chính sách quan trọng đã được ban hành, trong đó Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030 đặt mục tiêu mở rộng phổ cập cho trẻ từ 3 tuổi, tăng tỷ lệ trẻ đến trường và nâng cao chất lượng tại các địa bàn khó khăn, khu công nghiệp.
Đáng chú ý, năm 2026 bắt đầu triển khai thí điểm chương trình giáo dục mầm non mới với 7 điểm cải cách, theo hướng tiếp cận năng lực, liên thông với chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và chú trọng phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Chương trình khung cũng tăng quyền chủ động cho địa phương, phù hợp thực tiễn từng cơ sở, đồng thời bảo đảm chế độ dinh dưỡng và giảm áp lực cho giáo viên.
Tuy nhiên, theo các đại biểu, tại các đô thị đông dân, khu công nghiệp có tỷ lệ di cư lớn vẫn còn nhiều thách thức trong việc bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục mầm non. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ mà còn tác động đến việc làm của phụ nữ và sự ổn định xã hội.
Ông Lê Anh Vinh cho biết thêm, thông qua hội thảo, ban tổ chức mong muốn tiếp nhận thêm ý kiến từ cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục để hoàn thiện mô hình giáo dục mầm non tại các khu công nghiệp, khu chế xuất theo hướng sát thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của người dân.
Ngày 7/4, ông Nguyễn Đức Toàn, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn (Gia Lai), cho biết sau gần 2 ngày tích cực tìm kiếm, lực lượng chức năng cùng nhân dân địa phương đã phát hiện thi thể em H.Đ.A.H., nam sinh lớp 12 bị sóng cuốn mất tích vào chiều 5/4.
Theo ông Toàn, thi thể em H. được tìm thấy lúc 4h25 cùng ngày, ngay khu vực nạn nhân gặp nạn. Chính quyền địa phương đang phối hợp, hỗ trợ gia đình đưa nạn nhân về quê để lo hậu sự.
Trong suốt gần 2 ngày qua, hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ thuộc các lực lượng chức năng cùng nhiều phương tiện và người dân địa phương đã tích cực tham gia tìm kiếm nạn nhân.
Trước đó, sáng 6/4, lãnh đạo UBND phường Quy Nhơn đã đến thăm hỏi, động viên em N.N.H., học sinh Trường THPT chuyên Hùng Vương (Gia Lai) - người may mắn được cứu sống trong vụ đuối nước khi tắm biển Quy Nhơn.
Như Dân trí đã thông tin, khoảng 17h ngày 5/4, nhóm học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Hùng Vương (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) đến phường Quy Nhơn thi đánh giá năng lực. Sau khi hoàn tất bài thi, nhóm học sinh đã rủ nhau đi tắm biển.
Trong lúc tắm biển, em H.Đ.A.H. và N.N.H. không may đuối nước, bị sóng lớn cuốn mất tích. Phát hiện sự việc, người dân địa phương đã kịp thời cứu được N.N.H. Riêng H.Đ.A.H bị sóng cuốn mất tích.
UBND phường Quy Nhơn khuyến cáo người dân và du khách khi tắm biển cần tuân thủ nghiêm các quy định an toàn; chỉ tắm tại khu vực được phép, theo dõi sát diễn biến thời tiết, chú ý các cảnh báo từ lực lượng chức năng để đảm bảo an toàn cho bản thân.
