100 món muối truyền thống được trưng bày trên bàn, xếp thành hình bản đồ Việt Nam tại sảnh chính Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II (phường Sài Gòn), do nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh cùng con gái Nguyễn Hồ Tiếu Anh thực hiện.
Hoạt động nằm trong chương chương trình “Cơm muối và Áo dài Việt”, do Trung tâm UNESCO Văn hóa Ẩm thực phía nam tổ chức nhân dịp Giỗ Tổ.
Nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh, 76 tuổi, là chuyên gia ẩm thực, đặc biệt về món Huế. Bà còn là nhà thơ, chia sẻ triết lý sống “tâm tịnh” qua các món chay. Con gái bà, Nguyễn Hồ Tiếu Anh, 51 tuổi, là giảng viên, nhà nghiên cứu, đam mê quảng bá văn hóa ẩm thực Việt Nam.
100 món muối truyền thống được trưng bày trên bàn, xếp thành hình bản đồ Việt Nam tại sảnh chính Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II (phường Sài Gòn), do nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh cùng con gái Nguyễn Hồ Tiếu Anh thực hiện.
Hoạt động nằm trong chương chương trình “Cơm muối và Áo dài Việt”, do Trung tâm UNESCO Văn hóa Ẩm thực phía nam tổ chức nhân dịp Giỗ Tổ.
Nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh, 76 tuổi, là chuyên gia ẩm thực, đặc biệt về món Huế. Bà còn là nhà thơ, chia sẻ triết lý sống “tâm tịnh” qua các món chay. Con gái bà, Nguyễn Hồ Tiếu Anh, 51 tuổi, là giảng viên, nhà nghiên cứu, đam mê quảng bá văn hóa ẩm thực Việt Nam.
Bà Thiếu Anh cho biết mất một tháng để lên ý tưởng, chuẩn bị nguyên liệu, trình bày các loại muối. Riêng công đoạn chế biến, hai mẹ con cùng nhiều nhân viên làm trong hai ngày để đảm bảo muối tươi ngon nhất.
“Mỗi món muối không chỉ để thưởng thức mà còn gợi nhắc về cội nguồn, giá trị truyền thống vẫn được lưu giữ qua từng bữa cơm gia đình”, bà nói.
Bà Thiếu Anh cho biết mất một tháng để lên ý tưởng, chuẩn bị nguyên liệu, trình bày các loại muối. Riêng công đoạn chế biến, hai mẹ con cùng nhiều nhân viên làm trong hai ngày để đảm bảo muối tươi ngon nhất.
“Mỗi món muối không chỉ để thưởng thức mà còn gợi nhắc về cội nguồn, giá trị truyền thống vẫn được lưu giữ qua từng bữa cơm gia đình”, bà nói.
Các món được đặt trong hũ đất, chia thành các nhóm như muối thực dưỡng, gia vị, thịt, hải sản, hoa quả, dưa muối… Không gian trưng bày sắp đặt theo ngũ sắc, mỗi nhóm gồm 5 món tương ứng với 5 màu, thể hiện sự hài hòa giữa ẩm thực và mỹ học.
Các món được đặt trong hũ đất, chia thành các nhóm như muối thực dưỡng, gia vị, thịt, hải sản, hoa quả, dưa muối… Không gian trưng bày sắp đặt theo ngũ sắc, mỗi nhóm gồm 5 món tương ứng với 5 màu, thể hiện sự hài hòa giữa ẩm thực và mỹ học.
Các món được đặt trong hũ đất, chia thành các nhóm như muối thực dưỡng, gia vị, thịt, hải sản, hoa quả, dưa muối… Không gian trưng bày sắp đặt theo ngũ sắc, mỗi nhóm gồm 5 món tương ứng với 5 màu, thể hiện sự hài hòa giữa ẩm thực và mỹ học.
Nhiều loại muối quen thuộc, dân dã được dùng trong bữa ăn gia đình như muối tiêu, ớt, tôm, sả.
Nhiều loại muối quen thuộc, dân dã được dùng trong bữa ăn gia đình như muối tiêu, ớt, tôm, sả.
Nữ nghệ nhân cũng trưng bày một vài món cung đình như muối sả kim sa, đại hồi, quế chi (ảnh sau). Theo bà Thiếu Anh, có những loại công thức bị mai một, được bà dành nhiều thời gian khôi phục để gợi nhớ những giá trị xưa cũ.
Nữ nghệ nhân cũng trưng bày một vài món cung đình như muối sả kim sa, đại hồi, quế chi (ảnh sau). Theo bà Thiếu Anh, có những loại công thức bị mai một, được bà dành nhiều thời gian khôi phục để gợi nhớ những giá trị xưa cũ.
Đậu khuôn phù chúc là loại muối hiếm, ít người biết, với nguyên liệu chính từ đậu nành, qua các công đoạn hấp, rang và tẩm ướp gia vị để hình thành.
Đậu khuôn phù chúc là loại muối hiếm, ít người biết, với nguyên liệu chính từ đậu nành, qua các công đoạn hấp, rang và tẩm ướp gia vị để hình thành.
Các món muối cũng được chọn lọc theo vùng miền để tôn lên sự đa dạng ẩm thực. Trong ảnh là hai loại muối cheo của Quảng Bình và kiến vàng của vùng Tây Nguyên.
Muối cheo làm từ ớt xanh, tiêu, lá chanh và các loại rau thơm thường dùng kèm các món nướng như gà, thịt hay cá. Muối kiến vàng làm từ xác con kiến vàng cùng ớt và một số gia vị, tạo nên hương vị chua nhẹ, mặn và béo.
Các món muối cũng được chọn lọc theo vùng miền để tôn lên sự đa dạng ẩm thực. Trong ảnh là hai loại muối cheo của Quảng Bình và kiến vàng của vùng Tây Nguyên.
Muối cheo làm từ ớt xanh, tiêu, lá chanh và các loại rau thơm thường dùng kèm các món nướng như gà, thịt hay cá. Muối kiến vàng làm từ xác con kiến vàng cùng ớt và một số gia vị, tạo nên hương vị chua nhẹ, mặn và béo.
Các món muối cũng được chọn lọc theo vùng miền để tôn lên sự đa dạng ẩm thực. Trong ảnh là hai loại muối cheo của Quảng Bình và kiến vàng của vùng Tây Nguyên.
Muối cheo làm từ ớt xanh, tiêu, lá chanh và các loại rau thơm thường dùng kèm các món nướng như gà, thịt hay cá. Muối kiến vàng làm từ xác con kiến vàng cùng ớt và một số gia vị, tạo nên hương vị chua nhẹ, mặn và béo.
Hơn 20 món muối làm từ hải sản, thịt như muối cá quả, cá thu, gà bông, bò ruốc xả, tôm, tép.
Hơn 20 món muối làm từ hải sản, thịt như muối cá quả, cá thu, gà bông, bò ruốc xả, tôm, tép.
Hơn 20 món muối làm từ hải sản, thịt như muối cá quả, cá thu, gà bông, bò ruốc xả, tôm, tép.
Khu vực miền Nam trên bản đồ được trưng bày hơn 30 loại dưa muối và mắm muối. Nhiều loại phổ biến như mắm nêm, ruốc, cá linh, cà pháo, cải thảo, củ cải.
“Mỗi món đều kể một câu chuyện văn hóa riêng của người Việt”, bà Thiếu Anh nói.
Khu vực miền Nam trên bản đồ được trưng bày hơn 30 loại dưa muối và mắm muối. Nhiều loại phổ biến như mắm nêm, ruốc, cá linh, cà pháo, cải thảo, củ cải.
“Mỗi món đều kể một câu chuyện văn hóa riêng của người Việt”, bà Thiếu Anh nói.
Các món ăn kèm với muối, chủ yếu gồm cơm, xôi, khoai, sắn được sắp đặt xung quanh.
Các món ăn kèm với muối, chủ yếu gồm cơm, xôi, khoai, sắn được sắp đặt xung quanh.
Chị Phan Thị Minh Thảo, 32 tuổi quan sát kỹ từng loại món muối. Chị ấn tượng nhất với muối làm từ hải sản, thịt.
“Tôi không nghĩ là có nhiều loại mắm, muối phong phú như vậy, nhiều món lần đầu được nghe tên”, chị Thảo nói.
Trong chương trình, bộ sưu tập 100 món muối được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục 100 món muối – giữ hồn di sản Việt.
Chị Phan Thị Minh Thảo, 32 tuổi quan sát kỹ từng loại món muối. Chị ấn tượng nhất với muối làm từ hải sản, thịt.
“Tôi không nghĩ là có nhiều loại mắm, muối phong phú như vậy, nhiều món lần đầu được nghe tên”, chị Thảo nói.
Trong chương trình, bộ sưu tập 100 món muối được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục 100 món muối – giữ hồn di sản Việt.
Cảnh báo trên được chính quyền đặc khu Lý Sơn, Quảng Ngãi đưa ra chiều 14/4. Ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch Đặc khu Lý Sơn cho biết Cổng Tò Vò từ lâu là điểm check in nổi tiếng, thu hút du khách khi đến đảo. Điểm đến nổi bật với vòm đá nham thạch tự nhiên vươn ra biển, mang vẻ đẹp hoang sơ và được xem là biểu tượng độc đáo hiếm nơi nào có.
Tuy nhiên, việc các du khách bất chấp bảng cấm để leo trèo, đứng trên đỉnh cổng tiềm ẩn rủi ro tai nạn do bề mặt đá trơn trượt, gồ ghề, đồng thời gây áp lực trực tiếp lên cấu trúc đá tự nhiên đã tồn tại hàng triệu năm. Những tác động nhỏ nhưng lặp lại nhiều lần có thể làm suy yếu, thậm chí phá vỡ cảnh quan.
"Chúng tôi khuyến cáo du khách không đánh đổi sự an toàn cá nhân và giá trị di sản lấy những bức ảnh. Việc tuân thủ hướng dẫn, không leo trèo, không đứng lên cổng là cần thiết để bảo vệ thắng cảnh", ông Huy nói.
Cổng Tò Vò được hình thành từ hoạt động phun trào núi lửa và quá trình mài mòn của sóng biển. Công trình có vòm đá bazan dài khoảng 9 m, cao 2,5 m, nằm ở phía tây Đảo Lớn. Quá trình kiến tạo bắt nguồn từ các đợt phun trào cách đây hàng chục triệu năm, kết hợp với biến động mực nước biển khoảng 6.000 năm trước, tạo nên lỗ rỗng đặc trưng như tổ tò vò ngày nay.
Năm 2025, khu vực này được xếp hạng di tích quốc gia, với tổng diện tích bảo vệ khoảng 26.000 m2, riêng phần cổng chính hơn 420 m2. Không gian xung quanh gồm thềm đá bazan, bãi đá và hệ sinh thái biển phong phú với rạn san hô, hàng trăm loài sinh vật.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi nhận định Cổng Tò Vò là thành phần quan trọng trong chuỗi di sản địa chất - văn hóa tại Lý Sơn, cần được bảo vệ trước tác động của tự nhiên và con người.
Đặc khu Lý Sơn cách đất liền khoảng 30 km, là đảo tiền tiêu gắn với lịch sử chủ quyền biển đảo, sở hữu gần 50 di tích, trong đó có 6 di tích quốc gia và hai di sản văn hóa phi vật thể. Những năm gần đây, địa phương nổi lên như điểm sáng du lịch biển đảo, được định hướng trở thành trung tâm du lịch quốc gia.
Dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5 năm nay, Lý Sơn tiếp tục hút khách du lịch khi toàn bộ 119 cơ sở lưu trú đã kín phòng từ sớm. Lượng khách dự báo tăng cao, có ngày cao điểm vượt 3.000 lượt, kéo theo nhu cầu đi lại trên tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn tăng mạnh.
Chính quyền địa phương cho biết đã xây dựng kế hoạch phục vụ du khách, kiểm soát giá dịch vụ, đảm bảo an ninh, vệ sinh môi trường, đồng thời tăng tần suất tàu cao tốc nhằm đáp ứng nhu cầu và hạn chế ùn ứ tại cảng.
Chuyến bay 1334 của hãng hàng không Mỹ Delta Air Lines đang bay từ Atlanta đến Fort Lauderdale thì khói và lửa bắt đầu bốc ra từ một chiếc ba lô. Các phi công đã ban bố tình trạng khẩn cấp và chuyển hướng đến Fort Meyers, nơi 191 người trên máy bay đã được sơ tán an toàn.
Thủ phạm là bộ pin lithium-ion trong sạc dự phòng của một hành khách, được cất trong hành lý xách tay.
Tại Trung tâm Kỹ thuật hàng không vũ trụ tiên tiến William J. Hughes của FAA tại Atlantic City, New Jersey, các kỹ sư an toàn phòng cháy chữa cháy đã nghiên cứu và chứng minh mức độ nghiêm trọng của sự cố.
"Pin lithium có thể rơi vào tình trạng gọi là thoát nhiệt", Giám đốc Chi nhánh An toàn phòng cháy chữa cháy Robert Ochs giải thích. "Đột nhiên, nó sẽ bắt đầu đoản mạch, sẽ càng lúc càng nóng hơn cho đến khi cấu trúc của pin bị hỏng. Lúc đó, nó có thể phun ra chất điện phân nóng chảy, ngọn lửa, khói và khí độc".
FAA đã thực hiện một cuộc trình diễn với CNN bên trong nhà chứa máy bay nghiên cứu của họ để cho thấy điều gì có thể xảy ra.
Một bộ pin sạc, có thể được sử dụng để sạc máy tính xách tay hoặc điện thoại di động, được nhét vào túi sau ghế và được làm nóng đến hơn 300 độ để mô phỏng hiện tượng thoát nhiệt. Đột nhiên, tia lửa và lửa bùng phát dữ dội, thiêu đốt các ghế ngồi gần đó và tạo ra khói bốc lên cuồn cuộn.
"Các thử nghiệm mà chúng tôi đang thực hiện ở đây đang giúp ích cho tiếp viên hàng không", ông Ochs nói. "Bất cứ khi nào có hỏa hoạn trên máy bay, đó đều là mối lo ngại nghiêm trọng và cần phải hành động ngay lập tức vì không có lối thoát".
Những sự cố thoát nhiệt này rất khó để dập tắt. Cục Hàng không liên bang Mỹ khuyến nghị tiếp viên hàng không trước tiên nên sử dụng bình chữa cháy halon, vốn là thiết bị tiêu chuẩn trên máy bay, nhưng chỉ riêng điều đó có thể là chưa đủ.
Trong thử nghiệm được thực hiện với CNN, ngọn lửa bùng phát trở lại chỉ trong chốc lát.
Vấn đề này không phải là mới, nhưng ngày càng có nhiều pin được mang lên máy bay hơn bao giờ hết. Tổ chức an toàn UL Standards and Engagement cho biết, hiện trung bình một hành khách bay với bốn thiết bị chạy bằng pin lithium-ion.
"Các vụ cháy rất hiếm, nhưng chúng đang gia tăng. Chúng tôi ghi nhận tới hai vụ mỗi tuần, trên máy bay hoặc trong sân bay", Jeff Marootian, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của tổ chức, nói với CNN.
FAA cho phép hầu hết các thiết bị điện tử cá nhân của người tiêu dùng sử dụng pin lithium-ion trong hành lý ký gửi và hành lý xách tay.
Tuy nhiên, dữ liệu liên bang mới nhất cho thấy pin dự phòng là nguyên nhân hàng đầu gây ra sự cố, và do đó, FAA đã cấm mang chúng vào hành lý ký gửi vì chúng khó dập tắt hơn.
Nhưng bất chấp tất cả các cảnh báo, UL Standards and Engagement cho biết cứ năm hành khách thì có hai người cho biết họ vẫn ký gửi chúng.
"Chúng tôi biết rằng trong khoang hành lý, cháy pin lithium là một mối nguy hiểm nghiêm trọng", Ochs nói. "Hành khách nên mang chúng theo lên máy bay và chúng phải dễ dàng tiếp cận. Nếu chẳng may pin bị cháy và được nhét sâu trong hành lý của bạn, thậm chí là trên ngăn đựng đồ phía trên, thì tiếp viên hàng không sẽ rất khó khăn để xử lý".
Vào tháng 1 năm ngoái, chiếc Airbus A321 của hãng hàng không Air Busan hạ cánh xuống sân bay quốc tế Gimhae ở Hàn Quốc đã bốc cháy dữ dội. Cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành, nhưng nguyên nhân được cho là do một bộ pin dự phòng cá nhân được cất giữ trong ngăn đựng hành lý phía trên. 27 người bị thương, trong đó có 3 người bị thương nặng.
Do đó, Hàn Quốc đã ban hành quy định cấm cất giữ pin dự phòng trong ngăn đựng hành lý phía trên và cấm mang thiết bị sạc lên máy bay.
Tại Mỹ, Southwest Airlines hiện yêu cầu tất cả các bộ pin phải "để ở nơi dễ thấy" khi sử dụng, và hành khách không được phép sạc thiết bị trong ngăn đựng hành lý phía trên.
Một vụ cháy pin lithium trên mặt đất đã đủ nguy hiểm, ở độ cao khoảng 9.100 mét nó có thể trở thành thảm họa.
Nhiều người dân Hy Lạp tin rằng một bát súp nấu từ dạ dày và chân bò có thể chữa khỏi viêm loét dạ dày, giải rượu và nhiều bệnh khác.
Dimitris Tsarouhas, chủ một nhà hàng tại thành phố Thessaloniki (Hy Lạp) chuyên về "patsa", đang nỗ lực lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận đây là món ăn truyền thống đặc trưng của Hy Lạp, với giả thuyết nguồn gốc từ thời sử thi Odyssey của Homer.
Động thái này đã châm ngòi cho một cuộc tranh chấp mới giữa hai quốc gia láng giềng vốn có nhiều duyên nợ. Từ cà phê, lá nho cuốn thịt/cơm đến bánh baklava, người dân hai nước đã tranh giành quyền sở hữu từ nhiều thế kỷ dưới thời đế quốc Ottoman. Lần này, phía Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng Hy Lạp đang muốn nhận vơ món súp mà họ gọi là "işkembe" – một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực Thổ suốt hàng trăm năm qua.
Tsarouhas cho biết ông đã tập hợp một hồ sơ chi tiết với sự giúp đỡ của tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách về lịch sử món súp này. Ông khẳng định công thức của món súp đã được nhắc đến trong "Odyssey", cụ thể là trong bữa tiệc mà nàng Penelope chuẩn bị cho những người cầu hôn vào ngày chồng nàng trở về sau chuyến đi kéo dài một thập kỷ.
"Nếu đó không phải là patsa thì còn có thể là món gì khác?", ông chủ nhà hàng 53 tuổi đặt câu hỏi. Theo ông, món ăn này chứa tới 33,4% collagen tinh khiết, hỗ trợ đắc lực cho việc phục hồi khớp sau phẫu thuật và điều trị các bệnh dạ dày do uống nhiều rượu bia. Tuy nhiên, những niềm tin phổ biến này vẫn chưa được y học chứng minh.
Trong khi "patsa" của Hy Lạp được nấu từ cả chân và dạ dày bò thì "işkembe" của người Thổ thường chỉ dùng nội tạng. Tại Istanbul, các nhà hàng như Alem Iskembe bắt đầu đun sôi dạ dày bò từ 4h hàng ngày để phục vụ thực khách.
Ali Turkmen, một chủ nhà hàng Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi, khẳng định: "Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận nó làm của riêng. Nhưng sẽ rất khó để chiếm đoạt thứ vốn là bản sắc của chúng tôi. Người dân Thổ Nhĩ Kỳ đã thưởng thức món súp lòng này từ nhiều thế kỷ".
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ dẫn chứng từ cuốn "Du ký" của nhà hành hương Evliya Celebi vào thế kỷ 17, mô tả các quầy hàng bán súp lòng và móng giò tại Istanbul như bằng chứng cho lịch sử 400 năm của món ăn này tại đây.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
"Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới", Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
Dù tranh chấp sở hữu món ăn, Tsarouhas lại có góc nhìn nhẹ nhàng hơn: "Chúng tôi không có gì phải chia rẽ với những người hàng xóm. Trái lại, hương vị chính là thứ gắn kết chúng tôi".
