Có một thực tế khá phổ biến là mỗi khi xăng dầu tăng giá, nhiều hàng quán lập tức điều chỉnh giá bán với lý do chi phí đầu vào tăng. Thế nhưng khi giá xăng giảm, giá món ăn lại hiếm khi đi xuống tương ứng. Dường như, một khi đã tăng, giá cả rất khó quay trở lại mức cũ và câu chuyện tôi gặp ở một quán phở quen là ví dụ rõ ràng cho nghịch lý đó.
Vừa rồi, khi xăng tăng mạnh, vượt mốc 31.000 đồng một lít, chỉ ít ngày sau, bát phở ở đó được tăng giá từ 35.000 đồng lên 40.000 đồng. Bà chủ giải thích rằng: “Xăng tăng, cái gì cũng tăng”. Ít lâu sau, giá lại nhích thêm 5.000 đồng nữa, thành 45.000 đồng, vẫn với lý do cũ. Tôi cũng không phản ứng gì, vì nghĩ trong thời buổi này, người kinh doanh cũng có cái khó, nên mình có thể thông cảm.
Nhưng rồi vài tuần gần đây, xăng bắt đầu giảm. Từ đỉnh cao, giá tụt dần xuống dưới 24.000 đồng một lít (giảm gần 30%). Hôm nay, tôi vẫn ghé lại quán phở để ăn sáng, nhưng bát phở vẫn giữ giá 45.000 đồng.
Xăng dầu rõ ràng chỉ là một phần nhỏ trong chi phí đầu vào. Nhưng khi xăng tăng, nó lập tức trở thành lý do hợp lý để người bán tăng giá. Ngược lại, khi xăng giảm, yếu tố ấy dường như biến mất khỏi mọi cách giải thích. Và vì thế, tôi quyết định sẽ không quay lại nữa và cho quán phở kia vào “danh sách đen”.
>> Trần tình của chủ quán phở tăng giá 5.000 đồng
Có thể với nhiều người, 10.000 đồng không phải là số tiền lớn. Nhưng điều khiến tôi rời đi không nằm ở con số ấy. Đó là cảm giác tôi đang chấp nhận một nghịch lý: giá cả có thể tăng rất nhanh với một lý do rõ ràng, nhưng khi lý do đó không còn, mọi thứ vẫn giữ nguyên như thể việc tăng giá là điều hiển nhiên, còn giảm giá thì không cần thiết.
Tôi hiểu kinh doanh luôn có những bài toán riêng. Chủ quán còn phải tính đến nhiều chi phí khác: mặt bằng, nhân công, nguyên liệu… Nhưng nếu mỗi lần tăng đều có lý do cụ thể, thì khi điều kiện thay đổi, người tiêu dùng cũng có quyền kỳ vọng một sự điều chỉnh tương ứng, dù chỉ là phần nào.
Không chỉ là chuyện bát phở, trong nhiều lĩnh vực, giá cả dường như chỉ có xu hướng đi lên. Người tiêu dùng dần quen với việc “tăng là bình thường”, mà quên mất yêu cầu giảm giá.
Có thể việc tôi rời đi không ảnh hưởng nhiều đến quán phở kia. Nhưng đó là cách duy nhất để phản ứng với một điều mà tôi cho là chưa hợp lý. Và nếu có thêm nhiều người tiêu dùng dám phản đối như thế, tôi tin quyền lợi của người mua sẽ được coi trọng hơn.
Tôi đã nhiều lần dự tiệc ở nhà hàng đến những buổi đãi khách tại tư gia. Gần như mặc định, trong thực đơn luôn có một hai món liên quan đến tôm. Nhưng thay vì là điểm nhấn tinh tế, những con tôm còn nguyên vỏ, nguyên chân, chưa rút chỉ... lại khiến không ít người rơi vào tình huống khó xử.
Tội nghiệp con tôm - một thực phẩm không rẻ tiền nhưng khi xuất hiện trên bàn tiệc mà chưa được sơ chế kỹ, nó vô tình trở thành phép thử sự khéo léo tinh tế và đôi khi là nguồn cơn của sự kém duyên.
Hãy thử nhìn quanh một bàn tiệc bất kỳ, chúng ta sẽ thấy những cô gái làm tóc cầu kỳ, sơn móng tay cẩn thận. Những người mặc áo dài sáng màu, váy trắng. Khi món tôm được dọn ra, họ lúng túng: Dùng tay thì sợ mất vệ sinh, dùng dao nĩa thì bất tiện.
Còn lại phần đông thực khách cả nam lẫn nữ vẫn chọn cách đơn giản nhất: Dùng tay không bóc vỏ. Những ngón tay dính nước gia vị, mùi tanh, được lau tay vội vã bằng khăn giấy ướt, tất cả làm mất đi sự thanh lịch vốn có.
Không ít bữa tiệc còn xuất hiện những món ăn tưởng như hấp dẫn nhưng lại thiếu sự chuẩn bị tinh tế. Món cá hấp nguyên con còn nhiều xương nhỏ, thực khách vừa ăn vừa dè chừng. Chưa kể món gà luộc khi chặt đi kèm là những mảnh xương bị vỡ sắc nhọn.
Sẵn tiện, tôi muốn nói thêm về việc ăn uống vội vàng, thiếu ý tứ. Nhai phát ra tiếng lớn, nói chuyện khi đang nhai. Những điều tưởng nhỏ nhặt nhưng lại phản ánh rõ cách một người ứng xử nơi công cộng.
Tôi nghĩ đây là những câu chuyện về văn hóa. Khi chúng ta bắt đầu quan tâm đến cảm nhận của người khác trong từng chi tiết nhỏ, từ món ăn đến hành vi của người dùng bữa, thì bàn tiệc không chỉ là nơi ăn uống, mà còn là nơi thể hiện một xã hội văn minh hơn.
Tôi đã nhiều lần dự tiệc ở nhà hàng đến những buổi đãi khách tại tư gia. Gần như mặc định, trong thực đơn luôn có một hai món liên quan đến tôm. Nhưng thay vì là điểm nhấn tinh tế, những con tôm còn nguyên vỏ, nguyên chân, chưa rút chỉ... lại khiến không ít người rơi vào tình huống khó xử.
Tội nghiệp con tôm - một thực phẩm không rẻ tiền nhưng khi xuất hiện trên bàn tiệc mà chưa được sơ chế kỹ, nó vô tình trở thành phép thử sự khéo léo tinh tế và đôi khi là nguồn cơn của sự kém duyên.
Hãy thử nhìn quanh một bàn tiệc bất kỳ, chúng ta sẽ thấy những cô gái làm tóc cầu kỳ, sơn móng tay cẩn thận. Những người mặc áo dài sáng màu, váy trắng. Khi món tôm được dọn ra, họ lúng túng: Dùng tay thì sợ mất vệ sinh, dùng dao nĩa thì bất tiện.
Còn lại phần đông thực khách cả nam lẫn nữ vẫn chọn cách đơn giản nhất: Dùng tay không bóc vỏ. Những ngón tay dính nước gia vị, mùi tanh, được lau tay vội vã bằng khăn giấy ướt, tất cả làm mất đi sự thanh lịch vốn có.
Không ít bữa tiệc còn xuất hiện những món ăn tưởng như hấp dẫn nhưng lại thiếu sự chuẩn bị tinh tế. Món cá hấp nguyên con còn nhiều xương nhỏ, thực khách vừa ăn vừa dè chừng. Chưa kể món gà luộc khi chặt đi kèm là những mảnh xương bị vỡ sắc nhọn.
Sẵn tiện, tôi muốn nói thêm về việc ăn uống vội vàng, thiếu ý tứ. Nhai phát ra tiếng lớn, nói chuyện khi đang nhai. Những điều tưởng nhỏ nhặt nhưng lại phản ánh rõ cách một người ứng xử nơi công cộng.
Tôi nghĩ đây là những câu chuyện về văn hóa. Khi chúng ta bắt đầu quan tâm đến cảm nhận của người khác trong từng chi tiết nhỏ, từ món ăn đến hành vi của người dùng bữa, thì bàn tiệc không chỉ là nơi ăn uống, mà còn là nơi thể hiện một xã hội văn minh hơn.
Một câu chuyện khá bi hài gần đây: Một quán lẩu gà dược liệu ở Phật Sơn (Trung Quốc) bất ngờ trở thành điểm nóng khi lượng khách tăng vọt lên khoảng 3.000 người mỗi ngày. Chủ quán ông Mo, 62 tuổi vốn là một thầy thuốc Đông y, mở quán nhỏ tại quận Thuận Đức với lượng khách ban đầu chỉ vài chục người quen.
Mọi chuyện thay đổi khi một người có ảnh hưởng trên mạng ghé ăn và chia sẻ trải nghiệm. Chỉ trong thời gian ngắn, quán tăng từ khoảng 10 bàn lên đến 200 bàn mỗi ngày, quá tải đến mức chính chủ quán rơi vào tình trạng kiệt sức.
Đáng chú ý, thay vì tăng giá để giảm áp lực, ông lại chọn cách công khai công thức nấu ăn với hy vọng khách sẽ bớt đổ về hoặc nói món ăn dở để đuổi bớt khách.
Câu chuyện đặt ra một câu hỏi thú vị, trong kinh doanh, khi nhu cầu tăng đột biến, nên tận dụng cơ hội để tối đa lợi nhuận hay giữ nguyên giá trị ban đầu và chấp nhận áp lực?
