Liên tiếp phát hiện 3 ‘vật thể lạ giống tên lửa’ ngoài khơi Indonesia

Sau khi cuộc đàm phán tại Pakistan cuối tuần qua không mang lại thỏa thuận với Iran, hải quân Mỹ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ 14h ngày 13/4 (21h cùng ngày giờ Hà Nội) theo lệnh của Tổng thống Donald Trump.

Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị giám sát hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông, cho hay lực lượng của họ sẽ chặn các tàu hàng đến hoặc đi từ các cảng của Iran.

Những tàu đến hoặc đi từ cảng của những nước khác sẽ được phép đi qua eo biển, tuyến huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Iran đã phong tỏa tuyến đường biển này để đáp trả chiến dịch tập kích mà Mỹ và Israel bắt đầu từ cuối tháng 2. Gần đây, Tehran tuyên bố thu phí với các tàu đi qua eo biển.

"Tôi đã chỉ thị cho hải quân tìm kiếm và ngăn chặn mọi con tàu tại vùng biển quốc tế đã trả phí lưu thông cho Iran. Không ai trả phí bất hợp pháp mà có thể lưu thông an toàn trên biển cả", Tổng thống Donald Trump viết trong bài đăng trên Truth Social tối 12/4, khi ông thông báo về lệnh phong tỏa.

Ông thêm rằng Mỹ cũng sẽ bắt đầu rà phá thủy lôi đã được rải ở eo biển, đồng thời cảnh báo về việc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tìm cách sử dụng xuồng tấn công nhanh cản trở lực lượng Mỹ.

"Bất kỳ xuồng nào trong số này đến gần vùng phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ lập tức bị tiêu diệt, bằng chính hệ thống mà chúng tôi đã sử dụng để đối phó những kẻ buôn lậu ma túy trên biển. Việc này sẽ diễn ra nhanh chóng và tàn khốc", ông Trump cho biết.

Lệnh phong tỏa được thực thi thế nào

Tài liệu năm 2022 của Hải quân Mỹ về quy tắc tác chiến trên biển định nghĩa phong tỏa là "hoạt động của bên tham chiến nhằm ngăn chặn tàu thuyền, máy bay của mọi quốc gia, gồm cả đối phương và nước trung lập, ra vào cảng biển, sân bay hoặc khu vực ven biển thuộc sở hữu hay kiểm soát của một quốc gia đối địch".

Theo thông báo của CENTCOM mà BBC xem được, lệnh phong tỏa sẽ bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, "bao gồm nhưng không chỉ giới hạn ở các cảng và kho dầu", đồng thời áp dụng cho tất cả tàu thuyền dù mang cờ nước nào ra vào cảng của Iran.

Trước khi lệnh phong tỏa bắt đầu, Mỹ cho phép các tàu trung lập có "thời gian ân hạn" để rời khỏi các cảng của Iran. Sau thời điểm đó, bất kỳ con tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực phong tỏa sẽ bị ngăn chặn, chuyển hướng hoặc bắt giữ.

CENTCOM cho hay sẽ cho phép các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu đi qua eo biển sau khi được kiểm tra.

John Ismay, cựu sĩ quan hải quân Mỹ và hiện là nhà bình luận của NY Times, cho hay các tàu khu trục Mỹ hiện diện ở vịnh Oman có thể sử dụng hệ thống radar hiện đại của mình để giám sát các cảng của Iran, theo dõi tàu thuyền ra vào khu vực.

Tuy nhiên, điều này đòi hỏi Mỹ phải triển khai lượng lớn tàu chiến trong khu vực để giám sát toàn bộ đường bờ biển phía nam của Iran. Những chiến hạm này khi hoạt động gần bờ biển có nguy cơ nằm trong tầm bắn của các loại tên lửa chống hạm và máy bay không người lái Iran, theo Lara Seligman, nhà phân tích của WSJ.

CENTCOM có thể giảm thiểu rủi ro bằng cách bố trí một nhóm tàu khu trục ở hai đầu eo biển Hormuz nhằm kiểm soát tàu bè qua lại, đồng thời sử dụng máy bay không người lái để liên tục theo dõi, giám sát các cảng của Iran, theo Ismay.

Theo phó đô đốc Kevin Donegan, người từng lãnh đạo các lực lượng hải quân Mỹ tại Trung Đông, Washington có thể theo dõi lộ trình của tàu thương mại bằng vệ tinh giám sát, radar quân sự và dữ liệu nguồn mở khi chúng rời vịnh Ba Tư và ra khỏi eo biển Hormuz. Các quốc gia vùng Vịnh sở hữu máy bay không người lái và nền tảng giám sát hiện đại cũng có thể hỗ trợ nỗ lực này.

WSJ dẫn nguồn tin một quan chức cấp cao của Mỹ cho hay CENTCOM đã khởi động chiến dịch phong tỏa bằng cách triển khai hơn 15 tàu chiến tới khu vực.

Khi một con tàu được xác định là "mục tiêu nghi vấn", tàu khu trục Mỹ sẽ được điều đến để ngăn chặn và kiểm tra. Khi tiếp cận với tàu mục tiêu, khu trục hạm Mỹ sẽ thiết lập liên lạc qua sóng vô tuyến VHF, tiến hành chất vấn theo quy trình. Họ sẽ yêu cầu tàu cung cấp các thông tin như điểm đến, cảng ghé gần nhất, loại hàng hóa đang chở và số lượng thuyền viên trên tàu.

Tàu chiến sau đó có thể yêu cầu con tàu chấp nhận cho một nhóm binh sĩ Mỹ lên tàu kiểm tra. Trong điều kiện lý tưởng, con tàu sẽ trả lời và chấp thuận yêu cầu bằng cách điều chỉnh hướng đi, tốc độ và thả thang dây để các binh sĩ Mỹ có thể tiếp cận an toàn, dễ dàng hơn.

Trong trường hợp con tàu phớt lờ các thông điệp của tàu chiến Mỹ và tìm cách bỏ chạy, tàu chiến Mỹ có thể triển khai xuồng cao tốc để tiếp cận. Binh sĩ sẽ sử dụng sào nối dài để móc, cố định thang dây vào mạn tàu rồi leo lên. Tuy nhiên, nhiệm vụ này trở nên phức tạp và nguy hiểm trong điều kiện biển động, vào ban đêm, hoặc khi tàu mục tiêu liên tục cơ động để né tránh.

Lựa chọn tốt nhất khi đó là triển khai trực thăng để lính Mỹ đu dây đổ bộ xuống tàu. Nếu có sẵn trực thăng và đội kiểm tra đã được huấn luyện bài bản, phương pháp này sẽ an toàn và nhanh chóng hơn nhiều so với việc cố gắng móc thang và leo lên tàu từ xuồng máy.

Theo quan chức CENTCOM, hải quân Mỹ có hỏa lực đáng kể trong khu vực để hỗ trợ thực thi lệnh phong tỏa, bao gồm một tàu sân bay, nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, một tàu đổ bộ tấn công và một số tàu chiến khác. Hầu hết các tàu này có khả năng triển khai trực thăng hỗ trợ hoạt động đổ bộ lên tàu kiểm tra. Mỹ cũng có thể đưa các đội kiểm tra từ đất liền lên tàu bằng trực thăng từ các quốc gia giáp vịnh Ba Tư.

Phó đô đốc John Miller, cựu tư lệnh hải quân thuộc CENTCOM, cho hay có khả năng các tàu treo cờ Iran sẽ cố gắng vượt qua eo biển và được xuồng cao tốc của IRGC bảo vệ trong quá trình này.

Trong trường hợp đó, Mỹ có thể tiến hành các cuộc không kích chính xác nhằm vào những xuồng này. Quân đội Mỹ đã tiến hành hàng chục cuộc không kích như vậy nhắm vào các xuồng nghi chở ma túy tại Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng 9 năm ngoái, khiến ít nhất 110 người thiệt mạng.

Các cựu quan chức Mỹ cho hay khi đã đổ bộ lên tàu hàng và nắm quyền kiểm soát, lực lượng Mỹ có thể cần một thuyền trưởng và thủy thủ đoàn để điều khiển tàu nếu thủy thủ đoàn hiện tại không tuân thủ. Mỹ cũng sẽ cần một nơi để đưa tàu bị bắt vào neo đậu.

Kinh nghiệm của hải quân Mỹ

Sau Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, Liên Hợp Quốc từng thiết lập hệ thống cho phép Iraq xuất khẩu dầu với điều kiện lợi nhuận phục vụ người dân, thường được gọi là chương trình "đổi dầu lấy lương thực".

Tàu chiến của hải quân Mỹ khi đó thường xuyên kiểm tra các tàu bị nghi đưa dầu Iraq ra khỏi Vịnh Ba Tư trái phép, trước khi tổng thống Mỹ George W. Bush ra lệnh tấn công Iraq vào năm 2003. Đại đa số cuộc kiểm tra đều diễn ra với sự hợp tác từ các tàu dầu.

Sau khi lính Mỹ bắt một con tàu bị phát hiện buôn lậu dầu Iraq, nhóm nhỏ thủy thủ Mỹ sẽ được giao điều khiển tàu đó đến khu vực tạm giữ được đặt mật danh như Fenway hay Comiskey. Cuối cùng, những con tàu này sẽ được đưa đến một cảng ở vịnh, nơi nước sở tại sẽ bán dầu để thanh toán chi phí cho việc kiểm soát tàu cùng thủy thủ đoàn. Tàu sau đó được bán đấu giá và không hiếm trường hợp lại được chính công ty mẹ từng sở hữu con tàu mua lại.

WSJ dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho hay mục tiêu của Tổng thống Donald Trump khi áp lệnh phong tỏa là gây thêm áp lực kinh tế lên Iran bằng cách cắt đứt một trong những dòng doanh thu còn lại của nước này.

"Iran sẽ không còn hoạt động kinh doanh nào và chúng tôi sẽ duy trì tình trạng đó", ông Trump nói tại Nhà Trắng ngày 13/4.

Mỹ hy vọng việc siết chặt kinh tế đối với chính quyền Iran sẽ buộc họ phải quay lại bàn đàm phán để tìm kiếm một giải pháp chính trị cho xung đột hiện tại. "Nếu không có nguồn thu nhập, tôi nghĩ chính quyền Iran sẽ rất khó để tiếp tục nắm giữ quyền lực", phó đô đốc Miller nói.

Nguy cơ Iran trả đũa

Shelby Holliday, nhà phân tích của WSJ, cho hay Mỹ không thực hiện chiến dịch phong tỏa như vậy từ đầu chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng là vì hoạt động này vừa tiêu tốn nhiều nguồn lực vừa tiềm ẩn rủi ro cho các binh sĩ Mỹ.

Eo biển Hormuz hẹp và nằm sát đường bờ biển của Iran, bất kỳ hoạt động nào qua khu vực đều có thể bị đe dọa bởi thủy lôi, máy bay không người lái và xuồng tấn công của Iran.

Giới chức Mỹ cũng lo ngại Iran có khả năng đáp trả bằng cách bắt tàu chở dầu từ đối tác của Mỹ hoặc rải thủy lôi ở eo biển. Những động thái này sẽ khiến giá dầu tăng mạnh.

Mối lo ngại này vẫn hiện hữu. Quân đội Iran đã bị suy yếu đáng kể, nhưng vẫn giữ được hỏa lực đáng gờm để đe dọa bất kỳ con tàu nào cố gắng phong tỏa eo biển, theo nhà phân tích Holliday.

Iran được cho là vẫn sở hữu hàng nghìn tên lửa hành trình. WSJ dẫn các nguồn tin cho hay hơn 60% xuồng tấn công nhanh thuộc biên chế của IRGC, tương đương 1.800-3.000 chiếc, vẫn nguyên vẹn sau 6 tuần chiến sự với Mỹ - Israel. Các xuồng này thường được cất giấu trong các hang ngầm dọc bờ biển Iran và tận dụng tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt để né tránh vệ tinh do thám.

Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran tuyên bố việc Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa ở eo biển Hormuz là "bất hợp pháp và là ví dụ về hành vi cướp biển". Lực lượng này đe dọa sẽ tấn công các cảng ven vịnh Ba Tư và biển Arab nếu an ninh của các cảng Iran bị đe dọa.

"Nếu Iran nổ súng vào tàu Mỹ đang thực hiện lệnh phong tỏa, hoặc nếu lực lượng Mỹ và IRGC xảy ra đấu súng trên một tàu chở dầu, điều đó có thể làm leo thang căng thẳng", Holliday cho hay.

Nhà phân tích của WSJ thêm rằng điều này sẽ tiềm ẩn nguy cơ ông Trump quyết định nối lại chiến dịch tập kích vào Iran, động thái mà ông đã thảo luận với các cố vấn hàng đầu gần đây.

Nghị sĩ đảng Cộng hòa Mike Turner nói với CBS rằng lệnh phong tỏa là giải pháp cho tình hình. Tuy nhiên, thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Warner, thành viên cấp cao của Ủy ban Tình báo Thượng viện, hoài nghi và nói rằng "tôi không hiểu làm thế nào việc phong tỏa eo biển lại có thể giúp thúc đẩy Iran mở cửa nó".

Tin Gốc: Vnexpress

Tại cửa hàng nhỏ ở Beirut, đối diện với một tòa nhà vừa bị tên lửa Israel san phẳng, ông Qassem Saad cho biết đã quá chán cảnh xung đột lặp đi lặp lại. Ông hy vọng đàm phán có thể chấm dứt nhiều thập kỷ đau thương.

"Chúng tôi biết Israel sẽ mãi là kẻ thù, nhưng chúng tôi kiệt sức rồi", Saad, 49 tuổi, người bị thương nhẹ trong vụ không kích, nói.

Về mặt lý thuyết, Israel và Lebanon đã trong tình trạng chiến tranh suốt gần 80 năm qua vì hai nước chưa ký kết hiệp định hòa bình kể từ Chiến tranh Arab - Israel năm 1948.

Hezbollah, nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Lebanon, đã đối đầu dữ dội với Israel trong vài năm gần đây. Sau khi chiến sự Gaza nổ ra vào tháng 10/2023, Hezbollah phóng rocket vào Israel để bày tỏ đoàn kết với Hamas, khiến Israel đáp trả.

Tháng 10/2024, Israel đưa quân vào miền nam Lebanon. Một tháng sau, Israel chấp thuận một thỏa thuận ngừng bắn yêu cầu họ rút khỏi Lebanon. Tuy nhiên, lực lượng Israel vẫn không rút đi toàn bộ, với lý do Hezbollah vi phạm thỏa thuận.

Giao tranh giữa hai bên nối lại vào cuối tháng 2 khi Hezbollah nã pháo vào Israel để trả thù cho cái chết của Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Quân đội Israel đáp trả bằng cách không kích và đưa quân sâu hơn vào lãnh thổ quốc gia láng giềng nhằm thiết lập vùng đệm tại miền nam Lebanon.

Đại sứ Lebanon và Israel sẽ gặp nhau tại thủ đô Washington của Mỹ vào ngày 14/4 để thảo luận về khả năng hai nước đàm phán trực tiếp. Chính quyền Lebanon muốn có một lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah. Tuy nhiên, Israel bác bỏ khả năng này và yêu cầu Hezbollah phải giải giáp vũ khí, cho hay họ hiện chỉ muốn tập trung vào hòa đàm chính thức với chính phủ Lebanon.

"Với chúng tôi, điều cốt yếu là đạt được một thỏa thuận để có thể yên ổn nuôi dạy con cái. Nếu có một giải pháp hòa bình toàn diện, chúng tôi sẵn lòng ủng hộ, miễn là đôi bên tôn trọng và không xâm phạm lẫn nhau", ông Saad nói. "Chỉ cần Israel rút quân khỏi miền nam, trao trả tù nhân, khôi phục quyền lợi cho chúng tôi và cam kết không tiếp tục ném bom, tôi chắc chắn sẽ ủng hộ đàm phán".

Ở phía ngược lại, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem đã thẳng thừng bác bỏ đàm phán, yêu cầu hủy bỏ cuộc gặp và thề sẽ chiến đấu "đến hơi thở cuối cùng".

Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt được lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. Iran và bên trung gian là Pakistan khẳng định phạm vi thỏa thuận bao gồm Lebanon, nhưng Israel và Washington phủ nhận. Lebanon hôm 8/4 đã hứng chịu đợt tấn công dữ dội nhất trên cả nước kể từ khi giao tranh nổ ra, với hơn 350 người thiệt mạng.

Tại khu dân cư lao động Corniche al-Mazraa, một trong số các quận ở Beirut bị Israel ném bom tuần trước, người dân đang cố gắng thu gom những gì còn sót lại từ đống đổ nát của nhà cửa và cửa hàng.

Kamal Ayad, 49 tuổi, dừng tay nghỉ ngơi bên dưới một tòa nhà nơi ông đang sửa chữa hư hại. "Chúng tôi ủng hộ đàm phán nếu chúng phục vụ lợi ích của Lebanon, nếu chúng giải quyết được vấn đề, chấm dứt chiến tranh và để chúng tôi được sống yên ổn", Ayd nói.

"Chúng tôi muốn hòa bình và hy vọng Iran sẽ không cản trở điều đó", ông nói thêm. "Chúng tôi vô cùng mệt mỏi. Chúng tôi đã sống qua quá nhiều cuộc chiến và giờ chỉ muốn nghỉ ngơi".

Bộ Y tế Lebanon ghi nhận 2.089 người thiệt mạng trong đó có 166 trẻ em và 88 nhân viên y tế, kể từ khi cuộc chiến lan rộng sang Lebanon vào 2/3.

Đối với nhiều người dân Lebanon, đàm phán với Israel - quốc gia bị coi là kẻ thù, từ lâu đã là điều cấm kỵ, nhưng cuộc gặp vào 14/4 không phải là nỗ lực đầu tiên.

Hồi tháng 12/2025, các đại diện của Lebanon và Israel đã tổ chức cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên sau nhiều thập kỷ, nằm trong cơ chế giám sát lệnh ngừng bắn năm 2024 để chấm dứt đợt giao tranh trước đó giữa Israel và Hezbollah. Trước đó, sau cuộc tấn công của Israel vào Lebanon năm 1982, hai nước cũng từng đàm phán thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, nhưng thỏa thuận này sau đó bị hủy.

"Phải có một giải pháp giữa Mỹ và Iran, nếu không đàm phán cũng vô ích", ông Joe Ghafari, 61 tuổi, cư dân quận Ashrafiyeh ở Beirut, nhận định. "Quyết định không nằm trong tay chúng tôi. Nếu được quyền, tôi sẽ ủng hộ đàm phán".

Ông Ghafari bày tỏ lo ngại về việc bùng phát xung đột nội bộ mới tại một quốc gia từng trải qua cuộc nội chiến đẫm máu từ năm 1975 đến 1990.

Những người ủng hộ Hezbollah hôm 11/4 đã tuần hành phản đối đàm phán, trước khi tổ chức này và đồng minh là Phong trào Amal kêu gọi thành viên kiềm chế biểu tình.

"Làm sao có thể làm hòa với Israel nếu một bộ phận người dân không muốn?", ông Ghafari đặt câu hỏi. "Nếu các cuộc đàm phán này tiến triển trong khi phía bên kia không muốn, chắc chắn sẽ có xung đột nội bộ. Mà Lebanon thì không thể chịu đựng thêm nội chiến nữa".

Tin Gốc: Vnexpress

Trưa 18-4, Giải Golf Ngoại giao hữu nghị lần 3 đã diễn ra tại sân golf Tân Sơn Nhất (TP.HCM), thu hút hơn 200 khách mời là lãnh đạo Bộ Ngoại giao, lãnh đạo và nguyên lãnh đạo UBND TP.HCM, đại diện các cơ quan ngoại giao, lãnh sự, tổ chức quốc tế cùng đông đảo doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Giải đấu năm nay được tổ chức nhằm cụ thể hóa thông điệp của Việt Nam tại Hội nghị Bộ trưởng Thể thao ASEAN lần thứ 8, qua đó khẳng định vai trò của thể thao như một cầu nối thúc đẩy hợp tác, giao lưu và phát triển kinh tế.

Ban tổ chức cho biết Giải Golf Ngoại giao hữu nghị lần 3 hướng đến mục tiêu kết nối các nguồn lực quốc tế, đồng thời quảng bá hình ảnh một TP.HCM năng động, cởi mở và hội nhập sâu rộng.

Thông qua sân chơi này, các đại biểu, doanh nghiệp và đối tác quốc tế có thêm cơ hội gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm cơ hội hợp tác trong nhiều lĩnh vực.

Đáng chú ý, giải đấu diễn ra trong bối cảnh TP.HCM vừa hoàn tất quá trình sáp nhập và mở rộng không gian đô thị, tạo ra những thay đổi đáng kể trong định hướng phát triển kinh tế - du lịch.

Việc mở rộng địa giới đã giúp thành phố gia tăng số lượng sân golf đạt chuẩn quốc tế, từ ba sân ban đầu lên gần 10 sân hiện nay.

Bên cạnh sân golf Tân Sơn Nhất, hệ thống sân golf của TP.HCM còn có sự góp mặt của nhiều địa điểm nổi bật như sân golf Thủ Đức, Vinpearl Golf Léman, cùng các sân danh tiếng được sáp nhập như Sông Bé Golf Resort, Twin Doves Golf Club, The Bluffs Hồ Tràm Strip, Vũng Tàu Paradise Golf Resort và sân golf Châu Đức.

Đây là điều kiện thuận lợi để TP.HCM đẩy mạnh thu hút dòng khách MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo) và khách du lịch golf - nhóm khách có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài và khả năng đóng góp lớn cho nền kinh tế địa phương.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ