Bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, Đài Loan, hôm 19/4 chia sẻ trên trang cá nhân trường hợp một phụ nữ trẻ bị suy thận nặng sau 6 tháng xuất hiện tình trạng “nước tiểu có bọt”.
Bệnh nhân có vẻ ngoài khỏe mạnh, vẫn đi làm và tập gym đều đặn mỗi ngày nhưng bị suy giảm chức năng thận xuống dưới 10% chỉ trong vài tháng, cuối cùng dẫn tới việc phải chạy thận nhân tạo. Nguyên nhân chính là do không phát hiện và điều trị kịp thời căn bệnh viêm thận lupus.
Theo chuyên gia, do tính chất công việc bận rộn, thường xuyên tăng ca và thức khuya, người bệnh đã lờ đi tình trạng sưng mắt cá chân và nước tiểu có bọt vào buổi sáng suốt nửa năm. Cô lầm tưởng những triệu chứng này chỉ là hệ quả của căng thẳng hoặc do uống thiếu nước nên không đi khám, tự mua nước đậu đỏ uống để giảm sưng.
Một ngày, cô đột ngột khó thở ngay tại văn phòng và phải đi cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine tăng vọt lên mức 8.0, dấu hiệu của tình trạng urê huyết nặng. Thận của cô đã teo nhỏ và xơ hóa không thể phục hồi.
Theo tạp chí y khoa American Journal of Kidney Diseases, những bệnh nhân lupus trẻ tuổi nếu không được điều trị sớm, nguy cơ tiến triển thành bệnh thận giai đoạn cuối cao gấp 15-25 lần người bình thường. Bác sĩ Hung giải thích viêm thận lupus là hệ quả của căn bệnh tự miễn hệ thống có tên là lupus ban đỏ.
Khi hệ miễn dịch mất kiểm soát và tấn công chính các mô của cơ thể, các phức hợp miễn dịch sẽ lắng đọng tại cầu thận, gây ra tình trạng viêm và tổn thương cấu trúc thận. Ở giai đoạn đầu, suy giảm chức năng thận thường không có triệu chứng rõ rệt và dấu hiệu cảnh báo phổ biến nhất chính là protein niệu, biểu hiện qua tình trạng nước tiểu có bọt lâu tan.
Bác sĩ lưu ý không được chủ quan nếu xuất hiện ba dấu hiệu cảnh báo lớn về thận gồm nước tiểu có bọt không tan nhanh, phù nề (đặc biệt ở mí mắt và mắt cá chân) và huyết áp tăng đột ngột. Ngoài ra, các triệu chứng toàn thân khác như mệt mỏi cực độ, đau khớp, rụng tóc, loét miệng tái phát, nhạy cảm với ánh sáng hay xuất hiện vết nám đặc trưng trên mặt cũng điển hình.
Các tài liệu y khoa cho thấy phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh lupus cao gấp 9 lần nam giới, tập trung chủ yếu ở độ tuổi từ 15 đến 45; nếu không được điều trị, nguy cơ tiến triển thành bệnh thận giai đoạn cuối là rất cao.
Theo bác sĩ Hung, hiện nay y học áp dụng mô hình “liệu pháp bộ ba” (triple therapy) để điều trị. Phác đồ này bao gồm sử dụng steroid để nhanh chóng kiểm soát tình trạng viêm; kết hợp với thuốc ức chế miễn dịch để giảm thiểu sự tấn công của hệ miễn dịch và sử dụng thuốc trúng đích thế hệ mới để điều chỉnh phản ứng miễn dịch một cách chính xác.
Các nghiên cứu chứng minh rằng việc kết hợp liệu pháp sinh học không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ thuyên giảm (hồi phục) chức năng thận mà còn cho phép giảm liều lượng sử dụng steroid. Bên cạnh đó, các loại thuốc như hydroxychloroquine vẫn được xem là thuốc nền tảng quan trọng trong việc kiểm soát bệnh ổn định về lâu dài.
Bên cạnh việc dùng thuốc, quản lý lối sống và chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Các bác sĩ khuyến nghị chế độ ăn ít muối (natri), kiểm soát lượng protein nạp vào, tránh thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tăng cường tiêu thụ thực phẩm tự nhiên, rau củ và trái cây để giảm tình trạng viêm. Một số nghiên cứu cho hay axit béo Omega-3 và men vi sinh có thể hỗ trợ điều tiết hệ miễn dịch và giảm viêm, tuy nhiên đây chỉ là các liệu pháp bổ trợ và cần được kết hợp song song với phác đồ điều trị y tế chính quy.
Bệnh nhân được khuyên tránh tiếp xúc quá mức với ánh nắng mặt trời, duy trì giờ giấc sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc và tuyệt đối không hút thuốc để giảm thiểu nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn. Dù y học đã có những bước tiến vượt bậc, một số người bệnh vẫn không thể tránh khỏi việc phải chạy thận nhân tạo. Tuy nhiên, chìa khóa quyết định vẫn nằm ở việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Chỉ cần kiểm soát tốt tình trạng bệnh, phần lớn bệnh nhân có thể duy trì chất lượng cuộc sống ổn định như người bình thường.
TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, cho biết, Bộ Y tế đang hoàn thiện, sớm ban hành đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2035, với mục tiêu 100% tỉnh, thành kiện toàn mạng lưới cấp cứu ngoại viện theo chuẩn quốc gia.
"Theo đề án, các cơ sở y tế tham gia cấp cứu ngoại viện; Bộ Y tế phối hợp Bộ Tài chính xây dựng giá cấp cứu ngoại viện và thanh toán chi phí cấp cứu từ quỹ bảo hiểm y tế.
Bộ Công an triển khai sử dụng tổng đài một đầu số duy nhất, vận hành trung tâm tiếp nhận và xử lý thông tin khẩn nguy cấp tỉnh; phối hợp Bộ Y tế và các bộ, ngành xây dựng cơ chế điều phối liên ngành; các quy định về miễn trừ trách nhiệm cho người tham gia cấp cứu tại hiện trường...".
Ông Đức cho biết tại hội thảo xin ý kiến về đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030 được Bộ Y tế tổ chức ngày 17.4.
Theo ông Đức, hệ thống cấp cứu sẽ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tiếp nhận, điều phối và quản lý hoạt động cấp cứu ngoại viện. Trong năm 2026 sẽ triển khai nền tảng quản lý hệ thống cấp cứu ngoại viện toàn quốc, kết nối các cơ sở cấp cứu ngoại viện tại T.Ư và địa phương, công lập và ngoài công lập.
Đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành trong cấp cứu ngoại viện, trong đó lực lượng y tế - phòng, cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, Bộ Công an đóng vai trò nòng cốt; 100% tỉnh, thành có nội dung phối hợp liên ngành y tế - công an về triển khai cấp cứu ngoại viện.
Tại hội thảo, theo đại diện Bộ Công an, dự kiến, khi hoàn thiện hệ thống, các xe cứu thương sẽ gắn định vị và kết nối với hệ thống giao thông thông minh, để đảm bảo đơn vị điều phối kết nối nhanh nhất với xe cứu thương tiếp nhận người bệnh; và trường hợp có ùn tắc giao thông, hệ thống giao thông thông minh sẽ mở làn xanh hỗ trợ vận chuyển cấp cứu được thông suốt, rút ngắn thời gian người bệnh được đến đơn vị tiếp nhận, tăng cơ hội được cấp cứu, điều trị, cứu sống.
Theo Bộ Y tế, tại Việt Nam, các tổng đài tiếp nhận và điều phối thông tin cấp cứu ngoại viện tiếp nhận gần 1 triệu cuộc gọi mỗi năm, trong đó có khoảng 10 - 20% số cuộc gọi được xác định có nhu cầu cấp cứu; 91% số cuộc gọi cấp cứu được đáp ứng kịp thời. Tỷ lệ cứu sống người bệnh tăng lên, đặc biệt trong các tình huống nguy kịch như ngừng tuần hoàn, tai nạn giao thông, thảm họa, thiên tai.
Hiện chưa có sự điều phối tổng thể về hệ thống cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc; việc điều phối triển khai hoạt động rời rạc, phân mảnh theo từng ngành (y tế, công an, phòng cháy chữa cháy…), từng địa phương. Hệ thống cấp cứu ngoại viện mới chỉ đáp ứng được dưới 10% nhu cầu cấp thiết (đột quỵ, tai nạn).
Thời gian phản ứng trung bình cấp cứu ngoại viện trong khoảng 10 đến trước 20 phút; 15% người bệnh được đội cấp cứu tiếp cận từ 20 - 60 phút, cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn quốc tế là không quá 8 phút (ở đô thị), tối đa không quá 15 phút (nông thôn), trong khi các tình huống thường gặp nhất khi cấp cứu ngoại viện là đột quỵ, suy hô hấp, và chấn thương do tai nạn giao thông, là các cấp cứu y tế nguy hiểm, có thể gây tử vong hoặc di chứng nặng nề, đòi hỏi xử lý nhanh chóng.
Ngày 7-4, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chia sẻ vừa mổ lấy thai thành công cho sản phụ 56 tuổi mang song thai.
Ở tuổi 56, khi nhiều người đã an yên bên con cháu, bà T.O. (Hà Nội) lại bắt đầu hành trình làm mẹ thêm một lần nữa.
Trực tiếp theo dõi thai kỳ cho sản phụ, bác sĩ Hà Cẩm Thương, Phó khoa sản khoa tự nguyện, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cho hay sản phụ mang song thai nhờ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) có tiền sử mổ đẻ cũ và mắc đái tháo đường thai kỳ, phải theo chỉ định của bác sĩ dùng thuốc insulin hằng ngày.
Quá trình mang thai, từng chỉ số đều được kiểm soát, từng nỗi lo đều được lắng nghe, để niềm tin dần lớn lên theo từng nhịp phát triển của hai con.
Chiều 6-4, khi thai kỳ bước sang tuần 38, sản phụ chuyển dạ và được chỉ định nhập viện mổ lấy thai.
Dù ca mổ tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đặc biệt khó khăn trong gây tê, nhưng với kinh nghiệm và sự phối hợp nhịp nhàng, ê kíp đã đón hai bé chào đời an toàn.
Một bé trai 2,9kg, một bé gái 2,4kg, đều khỏe mạnh, phản xạ tốt. Sau ca mổ, sức khỏe sản phụ ổn định, hai bé được chăm sóc chu đáo.
Các bác sĩ khuyến cáo mang thai ở tuổi trên 50 có thể đối mặt với nhiều rủi ro cho cả mẹ và bé. Tuy nhiên việc sinh con và làm mẹ là quyền và thiên chức của mỗi người phụ nữ.
Do đó nếu bản thân mang thai khi đã lớn tuổi, người phụ nữ cần được chăm sóc tốt hơn, cần có được thông tin cụ thể về những biến chứng thường gặp khi mang thai để phòng tránh và giải quyết những rủi ro gặp phải.
Đồng thời phải theo dõi, quản lý thai chặt chẽ tại cơ sở y tế chuyên khoa có đội ngũ bác sĩ có kinh nghiệm để đảm an toàn cho cả mẹ và con.
Đó là câu nói của Hoa khôi Nét đẹp Thầy thuốc trẻ - Miss HYPA 2026 - bác sĩ Thái Minh Ngọc, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân 115.
Tiếng bánh xe băng ca dội trên nền gạch, gấp gáp và nặng nề; tiếng bước chân gần như chạy của bác sĩ, y tá; tiếng máy móc vang lên lạnh lẽo, dứt khoát. Người bệnh được đưa vào với chẩn đoán nhồi máu cơ tim nặng. Người nhà bối rối, gần như chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra. Trước mắt họ là 2 lựa chọn: điều trị bảo tồn bằng thuốc hoặc can thiệp đặt stent. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử ấy, họ không thể tự đưa ra quyết định, mà phải đặt trọn niềm tin vào bác sĩ - người đưa ra “câu trả lời thay”.
“Trong cấp cứu, chúng tôi chỉ có vài phút để giành giật sự sống. Vai trò của bác sĩ là tư vấn chính xác, dựa trên chuyên môn và bằng chứng mới nhất, giúp người bệnh và gia đình hiểu rõ lợi ích - nguy cơ; còn quyết định cuối cùng vẫn thuộc về họ”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Giữa áp lực thời gian và sự hoang mang của người nhà, bác sĩ Minh Ngọc vẫn giữ được sự bình tĩnh, kiên trì giải thích từng phương án điều trị. Cuối cùng, gia đình lựa chọn can thiệp; ca bệnh sau đó được ê kíp tim mạch của bệnh viện xử trí thành công.
“Mỗi người bệnh có mỗi hoàn cảnh và khả năng tuân thủ điều trị khác nhau. Chỉ khi đủ bình tĩnh, bác sĩ mới nhận ra những khác biệt đó để điều chỉnh cách tư vấn cho phù hợp”, bác sĩ Ngọc nói.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Quang, Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân 115, nhận xét: “Bác sĩ Minh Ngọc rất nhiệt huyết, luôn tận tâm với người bệnh. Việc gì cần nhanh thì xử lý dứt khoát, nhưng khi cần tỉ mỉ, Ngọc cũng làm rất kỹ. Đặc biệt, cách giao tiếp rất ‘đời’. Phần lớn bệnh nhân ở Khoa Cấp cứu là người lao động, nên điều này giúp Ngọc trao đổi hiệu quả hơn. Tôi đánh giá Ngọc đã và đang đảm đương rất tốt vai trò của mình”.
Làm việc tại Khoa Cấp cứu - nơi được ví như “đầu sóng ngọn gió” của bệnh viện - hơn 2 năm, bác sĩ trẻ Thái Minh Ngọc cho biết những ngày đầu từng “stress đến mức về nhà chỉ muốn ngủ, chưa kịp thích nghi với nhịp làm việc khốc liệt”. Thế nhưng, chính môi trường áp lực ấy lại trở thành động lực để Ngọc dấn thân vào thử thách mới, khi quyết định tham gia cuộc thi Miss HYPA 2026 do Hội Thầy thuốc trẻ TP.HCM tổ chức.
“Trước khi là hoa khôi, tôi là một bác sĩ. Danh hiệu Miss HYPA 2026 với tôi không chỉ là vinh dự, mà còn giúp tôi bền bỉ và kiên cường hơn. Trong kỷ nguyên số, bên cạnh việc việc khám bệnh, kê toa, thì truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng cũng là một phần vận dụng chuyên môn cực kỳ quan trọng. Tôi muốn làm cầu nối, giúp người dân hiểu đúng về y tế giữa ‘ma trận’ thông tin trên mạng xã hội”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7.4, bác sĩ Thái Minh Ngọc chia sẻ về định hướng “sức khỏe ứng dụng” mà cô đang ấp ủ: Thông tin y tế hiện nay không thiếu, nhưng điều quan trọng là nhiều người dân chưa biết cách sử dụng đúng.
Vì vậy, các dự án của Miss HYPA 2026 tập trung vào việc “đơn giản hóa” kiến thức y khoa, giúp người dân dễ hiểu và có thể áp dụng trong đời sống hằng ngày. Mục tiêu không chỉ dừng ở điều trị mà còn nâng cao nhận thức, hướng đến phòng bệnh từ sớm.
