Những ngày tháng 4, TS Nguyễn Quang Minh, 33 tuổi, bận rộn với nhiều kế hoạch ở trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội. Mới về trường được hai tháng, anh vừa làm quen công việc, vừa bắt tay gây dựng nhóm nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ Plasma – lĩnh vực mà bản thân đã dành hơn 5 năm theo đuổi tại châu Âu.
Trước đó, Minh học và lấy hai bằng tiến sĩ theo chương trình đồng cấp bằng từ Đại học Normandie (Pháp) và Đại học Khoa học và Công nghệ AGH (Ba Lan). Sau đó, anh làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Liverpool (Anh) – ngôi trường hạng 147 thế giới, theo QS.
Giữa giai đoạn có thể nộp hồ sơ xin cư trú vô thời hạn và phát triển sự nghiệp tại xứ sở sương mù, Minh gác lại, ứng tuyển làm giảng viên Kỹ thuật Hóa học của Đại học Bách khoa Hà Nội.
“Mình không muốn xây nhà trên đất người khác nên quyết định trở về”, Minh bày tỏ.
Sinh ra ở huyện Thanh Ba cũ, tỉnh Phú Thọ, hết phổ thông, Minh trúng tuyển Đại học Bách khoa Hà Nội. Việc học tập bình thường cho đến khi anh tiếp xúc môn Động học xúc tác tại Đại học Bách khoa Hà Nội vào năm thứ ba.
“Mình say đến mức cày bung gáy quyển sách về môn này”, Minh nhớ lại.
Anh sau đó quyết định học theo định hướng Công nghệ Hữu cơ – Hóa dầu. Được PGS Đào Quốc Tùy hướng dẫn và truyền cảm hứng, Minh càng yêu thích nghiên cứu và ấp ủ mong muốn trở thành giảng viên.
PGS Đào Quốc Tùy, giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội, vẫn nhớ khi đang nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Hóa dầu, Minh đồng thời tham gia nhóm nghiên cứu bên khoa Lý luận chính trị, khiến thầy cô rất ngạc nhiên.
“Việc tham gia hai hướng nghiên cứu khác lĩnh vực là hết sức vất vả, cần sắp xếp thời gian hợp lý. Thế nhưng, Minh lại hoàn thành xuất sắc”, thầy Tùy nói. “Minh còn có năng lực học tập, nghiên cứu và khả năng diễn thuyết rất tốt, phù hợp làm giảng viên”.
Tốt nghiệp kỹ sư loại giỏi, Minh theo tiếp chương trình thạc sĩ ở Bách khoa. Có dịp đi trao đổi tại Đức trong nửa năm, hứng thú với môi trường mới, anh đặt mục tiêu cao hơn – du học bậc tiến sĩ để kết nối với các giáo sư giỏi ở nước ngoài.
Năm 2019, anh được PGS Phạm Thanh Huyền, giảng viên dạy môn Động học xúc tác, giới thiệu học bổng Marie Sklodowska-Curie, học song bằng tiến sĩ tại Pháp và Ba Lan. Nộp hồ sơ và trải qua nhiều vòng tuyển chọn, anh trúng tuyển.
Đến Pháp trong một ngày cuối năm mưa tầm tã, sim điện thoại lỗi, lại chưa thông thạo tiếng, Minh lỡ chuyến tàu về trường, bị kẹt lại ga cùng hai vali “to hơn cả người”. Gần như phát khóc, anh đành gọi cho giáo sư ở Pháp nhờ giúp đỡ.
“Khoảng 8h tối, thầy lái xe 80 km đến ga tàu, dầm mưa tìm rồi đưa mình về tận nhà đã giúp thuê giúp trước đó”, Minh kể. “Sự tận tâm của thầy trở thành động lực để mình cố gắng”.
Do học ở hai trường cách nhau gần 2.000 km, Minh gặp nhiều áp lực. Cứ mỗi 2-6 tháng, anh phải di chuyển đến trường còn lại một lần. Anh cũng có thời gian học tập và nghiên cứu ở Đại học Sorbonne – một trong những ngôi trường nổi tiếng nhất Pháp. Ngoài nghiên cứu, anh tham gia nhiều hội thảo chuyên môn hay hỗ trợ giảng dạy.
Dù vậy, Minh cho rằng đó là “những áp lực tích cực”, là lợi thế để phát triển bởi không phải ai cũng có cơ hội đi nhiều, học ở nhiều trường cùng lúc. Nó cũng giúp anh có thêm kết nối để được ký hợp đồng nghiên cứu sau tiến sĩ kéo dài hai năm tại Đại học Liverpool.
Suốt thời gian ở châu Âu, hướng nghiên cứu chính của TS Minh là khai thác, ứng dụng công nghệ plasma không nhiệt (non-thermal plasma) cho các quá trình xử lý bề mặt vật liệu và chuyển hóa hóa học có sử dụng xúc tác.
Trong đó, anh tập trung vào việc chuyển hóa các khí thải công nghiệp, đặc biệt là CO2, thành nhiên liệu và hóa chất có giá trị, như methanol xanh, e-fuels hay các hóa chất nền. Điểm đặc biệt của công nghệ này là hệ thống có thể vận hành ở nhiệt độ thấp và áp suất khí quyển thông thường, không cần lò nhiệt độ cao hay thiết bị áp suất lớn như các phương pháp truyền thống, hướng tới các bài toán về năng lượng xanh.
Kết quả, anh sở hữu một bằng sáng chế về plasma và xúc tác do Pháp cấp; có 9 bài báo trên các tạp chí Q1 (nhóm uy tín nhất) như Applied Catalysis B: Environmental, ACS Catalysis hay Journal of Energy Chemistry, cùng một số bài trên tạp chí Q2 và ở các hội thảo quốc tế.
Minh còn tham gia chương trình thương mại hóa công nghệ ICURe. Sau khi vượt qua vòng ý tưởng, người tham gia sẽ thành lập startup, có người hướng dẫn và cấp vốn khoảng 30.000 bảng Anh (hơn một tỷ đồng) để nghiên cứu thị trường. Ở vòng cuối, doanh nghiệp được cấp vốn 300.000 bảng.
Anh đã tiến đến vòng hai, đồng sáng lập và trở thành giám đốc công nghệ của công ty PlasmaC2M. Nhưng giữa lúc đó, Minh biết đến đề án thu hút và tuyển dụng giảng viên trẻ tài năng giai đoạn 2025-2030 (HUST-Talent) của Đại học Bách khoa Hà Nội và ứng tuyển.
“Quyết định trở về không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn là mong muốn góp phần nhỏ bé giúp đất nước thu hẹp dần khoảng cách về nghiên cứu khoa học với quốc tế”, Minh chia sẻ.
Hiện, TS Minh vừa giảng dạy, vừa tiếp tục hướng nghiên cứu về ứng dụng công nghệ plasma. Song song triển khai các nghiên cứu cơ bản, anh tập trung đào tạo sinh viên theo tư duy và phương pháp nghiên cứu quốc tế, từ cách đọc tài liệu, thiết kế thí nghiệm đến viết báo cáo khoa học. Từ nền tảng đó, nhóm nghiên cứu sẽ từng bước mở rộng hợp tác quốc tế, hướng tới việc chủ trì các dự án nghiên cứu độc lập.
“Tôi đặt mục tiêu trong 5 năm sẽ xây dựng được nhóm nghiên cứu mạnh, để khi nhắc đến định hướng nghiên cứu về plasma tại Việt Nam, giới khoa học sẽ nhớ ngay đến các nhóm tại Bách khoa Hà Nội”, Minh nói.
Đây cũng là năm thứ 2 sinh viên khối ngành truyền thông của Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) đến học và thực hành tại tòa soạn Báo Thanh Niên, sau khóa đào tạo môn Phương pháp biên tập diễn ra vào tháng 3 năm ngoái.
Tham dự lễ bế giảng, về phía Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM có tiến sĩ Phan Bảo Giang, Phó hiệu trưởng; thạc sĩ Lê Dũng, Trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Trần Lê Thúy Quỳnh, Phó trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Vân và thạc sĩ Hoàng Mi, cùng là Phó trưởng khoa Quan hệ công chúng và truyền thông.
Bên cạnh đó, buổi lễ còn có sự tham dự của thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm thông tin - truyền thông và thạc sĩ Lâm Mỹ Trinh, Phó giám đốc Trung tâm Marketing và phát triển thương hiệu của UEF.
Điểm nhấn của lớp học năm nay là sinh viên ngành quan hệ công chúng tại UEF không chỉ được "chạm tay" vào thực tế nghề báo ở tòa soạn mà còn có cơ hội gặp gỡ và đối thoại với các nhân vật nổi tiếng vốn chỉ quen thuộc trên những bản tin. Đó là buổi cùng tham gia đón đoàn đại biểu Hội đồng Giao lưu chính trị Úc; buổi trò chuyện về chủ đề tin giả cùng các diễn viên Đức Thịnh, Thanh Thúy, Ngọc Trai ngay tại lớp.
"Điều khiến tôi ấn tượng là nhiều sinh viên đã mạnh dạn, tự tin bày tỏ chính kiến một cách rõ ràng, có chiều sâu khi được trao cơ hội tham gia trực tiếp vào các chương trình của báo", nhà báo Ngọc Mai, phó trưởng ban Quốc tế Báo Thanh Niên, cũng là giáo viên đứng lớp, chia sẻ.
Nhà báo Ngọc Mai đồng thời đánh giá sinh viên cả hai lớp đều có ý thức và tinh thần học tập rất tốt, cầu tiến và mong muốn học hỏi - thể hiện rõ nét qua việc luôn đặt rất nhiều câu hỏi cho các giảng viên. "Dù mỗi buổi học kéo dài 5 tiết, các bạn vẫn duy trì sự tập trung, chủ động chuẩn bị kỹ lưỡng và tham gia rất tích cực, tạo nên không khí lớp học sôi nổi", nhà báo Ngọc Mai chia sẻ.
"Mục tiêu của chương trình đào tạo thực chiến là giúp nhà trường tự hào, nhà tuyển dụng hài lòng và sinh viên tự tin. Và những người làm báo như chúng tôi rất vui vì được góp sức cho mục tiêu ấy", nhà báo Ngọc Mai nhấn mạnh.
Nguyễn Thị Bảo Trang, sinh viên năm ba, vừa hoàn thành khóa học, cho biết mình không chỉ được đào tạo các kỹ năng cứng như kỹ thuật quay chụp và dẫn dắt một chương trình talkshow chuyên nghiệp, mà còn học được tư duy tìm chọn khách mời, sản xuất chương trình hay từ cả những điều nhỏ nhặt như làm sao giúp khách mời bắt nhịp với người dẫn chương trình, làm sao thống nhất các ý kiến trong nhóm...
"Sau khi thực hành ngay tại Báo Thanh Niên, chúng tôi nhận ra mình vẫn còn nhiều sai sót và chính những va vấp này sẽ giúp chúng tôi trưởng thành hơn khi bước chân vào thị trường lao động sắp tới", nữ sinh viên có dự định theo đuổi các vị trí công việc ở phía sau cánh gà, đặc biệt là vai trò đạo diễn, chia sẻ.
Sau đây là một số hình ảnh khác về hai lớp học vừa được tổ chức tại tòa soạn:
Từ 8h ngày 22-4, học sinh lớp 9 ở TP.HCM sẽ bắt đầu đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 trực tuyến trên hệ thống tuyển sinh lớp 10 tại địa chỉ: https://ts10.hcm.edu.vn, và kéo dài đến 17h ngày 28-4.
Quy trình đăng ký nguyện vọng tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 trên cổng tuyển sinh trực tuyến gồm 5 phần và các bước như sau:
Phần 1: Đăng nhập tài khoản (gồm 3 bước)
Bước 1: Mở trình duyệt web (Firefox, Chrome, Safari…) và truy cập theo địa chỉ https://ts10.hcm.edu.vn/.
Bước 2: Tại trang chủ, phụ huynh học sinh tham khảo thông báo - văn bản, thông tin về các trường THPT, chọn chức năng [Đăng ký tuyển sinh].
Bước 3: Nhập thông tin tài khoản và mật khẩu truy cập và thực hiện [Đăng nhập]. Tài khoản này do trường THCS cuối cấp đã cung cấp cho học sinh.
Đối với các học sinh chưa có thông tin tài khoản đăng nhập cần liên hệ giáo viên chủ nhiệm để được cấp tên đăng nhập và mật khẩu.
Phần 2: Kiểm tra thông tin
Bước 4: Giao diện hiển thị thông tin hồ sơ đăng ký dự tuyển vào lớp 10.
Phụ huynh học sinh thực hiện rà soát và cập nhật thông tin liên hệ bao gồm số điện thoại và email. Về thông tin học sinh và nơi ở hiện tại nếu cần điều chỉnh, phụ huynh học sinh cần liên hệ trực tiếp giáo viên chủ nhiệm để được hỗ trợ.
Phần 3: Đăng ký vào lớp 10 thường (gồm 2 bước)
Bước 1: Để đăng ký nguyện vọng tuyển sinh vào lớp 10 loại trường, học sinh chọn nút chức năng "Dự thi tuyển sinh 10 loại thường" ở mục: "Xác nhận dự thi" và đăng ký tối đa 3 nguyện vọng.
Bước 2: Chọn xã/phường, chọn trường đăng ký dự tuyển.
Phần 4: Đăng ký vào lớp 10 chuyên hoặc tích hợp (theo Đề án 5695)
Trường hợp không dự thi tuyển sinh 10 loại chuyên hoặc tích hợp: Nếu không dự thi tuyển sinh vào 10 loại chuyên hoặc tích hợp (theo Đề án 5695), phụ huynh học sinh chọn chức năng "Không dự thi tuyển sinh 10 loại chuyên hoặc tích hợp theo Đề án 5695".
Trường hợp dự thi tuyển sinh 10 loại chuyên hoặc tích hợp: Phụ huynh học sinh thực hiện chọn 1 trong 2 loại hình chuyên hoặc tích hợp.
Nếu đăng ký dự thi tuyển sinh lớp 10 chuyên cần thực hiện 2 bước:
- Bước 1: học sinh chọn nút chức năng "Dự thi tuyển sinh lớp 10 chuyên".
- Bước 2: Đăng ký môn chuyên, chọn môn thi chuyên và chọn trường đăng ký tuyển sinh vào lớp 10.
Nếu học sinh đăng ký dự thi tuyển sinh lớp 10 tích hợp (theo Đề án 5695) cần làm 4 bước:
- Bước 1: học sinh chọn "Đã học tích hợp (theo Đề án 5695) ở THCS".
- Bước 2: học sinh chọn nhóm tích hợp và chọn chức năng "Đăng ký" tại loại nhóm trường nguyện vọng theo Đề án 5695 để đăng ký dự tuyển.
- Bước 3: Nhập thông tin khảo sát đăng ký môn lựa chọn khi trúng tuyển vào một trường bất kỳ (Đây sẽ là thông tin tham khảo cho việc xây dựng nhóm môn lựa chọn tại trường THPT sau khi học sinh trúng tuyển).
- Bước 4: kiểm tra lại các thông tin đã nhập sau đó chọn [Hoàn thành đăng ký] để xác nhận thông tin.
Phần 5: Điều chỉnh thông tin và xuất phiếu đăng ký
Sau khi đăng ký thông tin thành công, giao diện hiển thị toàn bộ thông tin hồ sơ đăng ký tuyển sinh vào lớp 10. Trong trường hợp cần điều chỉnh thông tin đăng ký, học sinh chọn nút chức năng: [Quay lại chỉnh sửa].
Cuối cùng, học sinh chọn [Xuất phiếu đăng ký]. Đây là nút chức năng hỗ trợ lưu lại thông tin hồ sơ đăng ký tuyển sinh vào lớp 10.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026 - 2027 tại TP.HCM diễn ra vào hai ngày 1 và 2-6. Thí sinh sẽ dự thi 3 môn: ngữ văn, toán và ngoại ngữ.
Trong đó ngữ văn và toán có thời gian làm bài 120 phút/môn, ngoại ngữ có thời gian làm bài 90 phút. Riêng thí sinh dự thi tuyển sinh vào lớp 10 chuyên/tích hợp sẽ dự thi thêm bài thi chuyên/tích hợp với thời gian làm bài 150 phút.
Tham gia dự thi tuyển sinh vào lớp 10 TP.HCM năm học 2026 - 2027, thí sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng lớp 10 thường.
Thí sinh dự thi lớp 10 tích hợp theo Đề án 5695 được đăng ký dự thi thêm tối đa 3 nguyện vọng lớp 10 tích hợp tại 10 trường THPT có tuyển sinh lớp 10 tích hợp. Các trường này đều thuộc khu vực 1 (TP.HCM cũ).
Đó là các trường: THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, THPT Bùi Thị Xuân, THPT Lương Thế Vinh, THPT Nguyễn Thị Minh Khai, Trung học Thực hành Sài Gòn, THPT Mạc Đĩnh Chi, THPT Nguyễn Thượng Hiền, THPT Gia Định và THPT Nguyễn Hữu Huân.
Thí sinh dự thi chuyên được đăng ký dự thi thêm 2 nguyện vọng lớp 10 chuyên tại 4 trường THPT chuyên của TP.HCM: Lê Hồng Phong, Trần Đại Nghĩa (khu vực 1), Hùng Vương (khu vực 2 Bình Dương), Lê Quý Đôn (khu vực 3 Bà Rịa - Vũng Tàu).
Riêng thí sinh dự thi lớp 10 chuyên Anh theo Đề án 5695 tại 2 trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và Trần Đại Nghĩa được đăng ký thêm 3 nguyện vọng lớp 10 tích hợp, nâng tổng số nguyện vọng lên tối đa 8 nguyện vọng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 20/4 cho biết năm ngoái, gần 681.700 thí sinh nhập học đại học, đạt 90% chỉ tiêu. Trong đó, 50,32% xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. So với năm 2024, tỷ lệ này giảm 1,86%.
Trong khi đó, tỷ lệ thí sinh nhập học sau bằng điểm các kỳ thi riêng (đánh giá năng lực, tư duy) lên 5,08%, tăng so với mức 2-3% của các năm trước.
Với xét học bạ, tỷ lệ nhập học cũng tăng, từ 27,86% vào năm 2024 Tlên thành 29,24%. Đây là nhóm sử dụng thuần điểm học bạ, không tính thí sinh xét kết hợp điểm này với tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, chứng chỉ quốc tế, phỏng vấn...
Hai phương thức chính khác gồm xét tuyển kết hợp (chiếm 15,03%) và xét tuyển thẳng (0,32%).
Các con số trên có thể thay đổi sau mùa tuyển sinh 2026. Lý do là Bộ yêu cầu mỗi trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức, thay vì lên tới 17 như mọi năm. Với xét học bạ, thí sinh phải có điểm trung bình 6 học kỳ (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu ba môn, bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, đạt điểm thi tốt nghiệp từ 15/30 trở lên.
Ngoài ra, nhiều đại học giảm xét riêng điểm học bạ mà kết hợp nhiều đầu điểm. Số thí sinh đăng ký tham gia các kỳ thi riêng đều cao kỷ lục từ trước đến nay.
