Giá dầu biến động, Adani vượt Ambani lên giàu nhất châu Á

Wall Street Journal ngày 15/4 dẫn các nguồn thạo tin cho biết giới chức quốc phòng Mỹ đã thảo luận vấn đề sản xuất vũ khí và những vật tư quân sự khác với lãnh đạo cấp cao của một số công ty, trong đó có hai hãng ôtô lớn gồm General Motors và Ford Motor.

GE Aerospace, hãng cung cấp động cơ máy bay, cùng nhà sản xuất xe cơ giới và máy móc Oshkosh cũng nằm trong danh sách các công ty tham gia thảo luận.

Những cuộc trao đổi này bắt đầu từ trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, hiện ở giai đoạn sơ bộ và bao quát nhiều vấn đề. Trong các cuộc thảo luận, giới chức Lầu Năm Góc nói rằng có khả năng sẽ huy động các nhà sản xuất nội địa để hỗ trợ những doanh nghiệp quốc phòng truyền thống, đồng thời hỏi liệu họ có thể nhanh chóng chuyển đổi sang sản xuất quốc phòng hay không.

Giới chức quốc phòng Mỹ cho rằng tăng cường chế tạo vũ khí là vấn đề an ninh quốc gia, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp trong lúc Lầu Năm Góc tìm cách đẩy mạnh năng lực sản xuất nội địa. Họ cũng đề nghị các công ty xác định những rào cản khi nhận thêm công việc liên quan tới quốc phòng, như yêu cầu trong hợp đồng hay trở ngại trong quá trình đấu thầu.

"Bộ Quốc phòng Mỹ muốn huy động những công ty này nhằm tận dụng nhân lực và năng lực sản xuất khí tài quân sự, giữa lúc xung đột Ukraine và Iran làm cạn kiệt kho dự trữ", Wall Street Journal cho biết.

Truyền thông Mỹ cho biết chiến sự Trung Đông đã làm gia tăng áp lực đối với kho vũ khí của nước này, cho thấy quân đội Mỹ cần thêm đối tác thương mại để nhanh chóng mở rộng nguồn cung khí tài như tên lửa và công nghệ chống thiết bị bay không người lái (drone)

Những cuộc thảo luận trên là nỗ lực mới nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm đưa hoạt động sản xuất quân sự vào trạng thái mà Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gọi là "chế độ thời chiến".

Logan Jones, đại diện của Oshkosh, cho biết công ty bắt đầu đối thoại với Lầu Năm Góc vào tháng 11/2025, sau khi ông Hegseth kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường sản xuất.

Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết cơ quan này "cam kết nhanh chóng mở rộng nền tảng công nghiệp quốc phòng bằng cách tận dụng mọi giải pháp và công nghệ thương mại sẵn có, nhằm đảm bảo lực lượng chiến đấu duy trì được lợi thế mang tính quyết định".

Giới nghị sĩ và Lầu Năm Góc từng bày tỏ lo ngại về năng lực sản xuất quốc phòng nội địa, sau khi Mỹ và các đồng minh NATO bắt đầu chuyển lượng lớn vũ khí cho Ukraine từ đầu năm 2022. Lầu Năm Góc mới đây công bố đề xuất ngân sách lên tới 1.500 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử hiện đại, trong đó đề nghị khoản đầu tư lớn vào chế tạo đạn dược và drone.

Mỹ từng chuyển đổi ngành sản xuất trong nước sang phục vụ mục đích quân sự trong quá khứ. Trong Thế chiến II, các hãng ôtô ở thành phố Detroit đã ngừng chế tạo xe cơ giới dân sự để chuyển sang sản xuất oanh tạc cơ, động cơ máy bay và xe tải.

Ngày nay, hoạt động sản xuất quân sự của Mỹ chủ yếu do một số ít nhà thầu đảm nhận. Nhiều hãng sản xuất lớn không thuộc lĩnh vực quốc phòng truyền thống vẫn ký hợp đồng với Lầu Năm Góc, nhưng phần lớn thỏa thuận thường có quy mô và giá trị hạn chế, chủ yếu tập trung vào nghiên cứu chuyên biệt hoặc sản phẩm cụ thể.

Ví dụ, Oshkosh chế tạo xe chở quân cho lục quân Mỹ và các đồng minh, nhưng hầu hết doanh thu hơn 10 tỷ USD của công ty này đến từ những lĩnh vực ngoài quốc phòng.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18-4) ghi nhận một dấu mốc quan trọng và đầy ý nghĩa. Lần đầu tiên, một đại diện do cộng đồng người khuyết tật đề cử đã được bầu vào Quốc hội khóa XVI.

Thành tựu này thể hiện rõ tinh thần của chủ đề năm nay: "Thúc đẩy quyền tham gia của người khuyết tật - Kiến tạo đột phá phát triển".

Đây không chỉ là niềm tự hào, mà còn là một bước tiến quan trọng. Bởi lẽ, đột phá thực sự không chỉ nằm ở sự đại diện, mà ở cách sự đại diện đó có thể thúc đẩy những thay đổi trong các hệ thống, thể chế và toàn xã hội.

Cuộc bầu cử này phản ánh hành trình bền bỉ của Việt Nam trong việc thúc đẩy hòa nhập. Những định hướng chính sách gần đây đã từng bước mở rộng không gian để người khuyết tật tham gia trực tiếp vào quá trình ra quyết định công - điều mà trước đây chưa được xác định rõ ràng.

Bước tiến này cho thấy một sự chuyển dịch rộng hơn hướng tới mô hình phát triển bao trùm hơn, nơi các tiếng nói đa dạng cùng tham gia định hình luật pháp và các ưu tiên phát triển.

Trong tầm nhìn đó, người khuyết tật không chỉ được bảo vệ và hỗ trợ, mà còn được trao quyền để đóng góp, lãnh đạo và cùng kiến tạo các thể chế phục vụ chính mình.

Đạt được cột mốc này là cả một hành trình đòi hỏi sự kiên trì và dũng cảm.

Những nỗ lực ban đầu đã góp phần đặt nền móng. Năm 2011, ông Nguyễn Công Hùng, một chuyên gia công nghệ thông tin trẻ với khuyết tật nặng, đồng thời là Giám đốc Công ty cổ phần "Nghị lực sống", đã tiên phong ứng cử vào Quốc hội - cơ quan lập pháp cao nhất của đất nước. Dù chưa trúng cử, việc ông tham gia ứng cử vẫn đánh dấu một bước tiến quan trọng.

Sau đó, bà Thạch Thị Dân, một phụ nữ Khmer có khuyết tật vận động, đã đảm nhiệm vai trò đại biểu Quốc hội trong các khóa XII và XIII.

Mặc dù bà được đề cử với tư cách đại diện cho phụ nữ dân tộc thiểu số, chứ chưa phải là đại diện chính thức của người khuyết tật, nhưng những đóng góp của bà trong quá trình xây dựng các văn bản pháp luật quan trọng, như Luật Người khuyết tật (2010) và Bộ luật Lao động (2012), đã cho thấy rõ giá trị và chuyên môn mà người khuyết tật có thể mang lại trong thảo luận chính sách.

Khát vọng được đại diện từ lâu đã rất rõ ràng. Một khảo sát nhanh của UNDP năm 2021 cho thấy 98,2% người khuyết tật được hỏi trên toàn quốc mong muốn tiếng nói của mình được phản ánh trong các cơ quan dân cử.

Tuy nhiên, việc chuyển hóa khát vọng đó thành sự tham gia rộng rãi hơn với vai trò là ứng cử viên và đại biểu dân cử cần thêm thời gian.

Không phải do họ thiếu quan tâm hay năng lực, mà bởi các rào cản mang tính cấu trúc vẫn còn tồn tại.

Những rào cản này bao gồm định kiến xã hội về năng lực của người khuyết tật, các khuôn khổ pháp lý chưa thực sự thúc đẩy sự tham gia, cũng như các quy trình chính trị còn thiếu tính tiếp cận.

Các điểm bỏ phiếu và hội trường có thể chưa thân thiện với người sử dụng xe lăn. Tài liệu bầu cử thường chưa dễ tiếp cận với người khiếm thị.

Bên cạnh đó, sự tham gia và kết nối của các tổ chức đại diện người khuyết tật vẫn còn hạn chế.

Giải quyết những thách thức này đòi hỏi nỗ lực bền bỉ và sự chung tay của nhiều bên - từ các cơ quan nhà nước, các tổ chức của người khuyết tật đến toàn xã hội. Bởi lẽ, sự đại diện không tự nhiên mà có. Nó đòi hỏi các hệ thống phải được thiết kế để bảo đảm mọi người đều có thể tham gia.

Trong bối cảnh đó, việc PGS.TS Trần Mạnh Huy được bầu vào năm 2026 đánh dấu một bước tiến có ý nghĩa quan trọng. Ý nghĩa của sự kiện này không chỉ nằm ở kết quả, mà còn ở điều nó phản ánh: một hệ thống đang dần thay đổi và phát triển.

Được đề cử bởi Liên hiệp Hội về Người khuyết tật Việt Nam, việc ông Huy trúng cử cho thấy nhận thức và sự tự tin của cộng đồng người khuyết tật ngày càng tăng lên, đồng thời phản ánh sự cởi mở hơn đối với tính đa dạng trong hệ thống chính trị.

Con đường ứng cử của ông cũng được tạo điều kiện thuận lợi hơn nhờ các định hướng trong thông báo Kết luận 444-TB/VPTW, cho thấy cách tiếp cận chủ động hơn trong việc thúc đẩy sự tham gia chính trị của người khuyết tật.

Đây chính là cách mà sự thay đổi diễn ra: khi sự cởi mở của thể chế giúp chuyển hóa khát vọng thành sự đại diện.

Tiến bộ của Việt Nam cũng phản ánh xu hướng chung trên thế giới.

Ở nhiều quốc gia, sự hiện diện của người khuyết tật trong cơ quan lập pháp không chỉ nhằm bảo đảm tính đa dạng, mà còn là động lực thúc đẩy một nền quản trị hiệu quả và bao trùm hơn.

Khi các nhóm dễ bị tổn thương và thiểu số tham gia vào quá trình ra quyết định, chính sách và hệ thống sẽ dần được hoàn thiện để phục vụ tốt hơn cho tất cả mọi người.

Tại Úc, bà Kelly Vincent - một chính trị gia có khuyết tật vận động - đã thúc đẩy các chính sách bảo vệ phụ nữ trước bạo lực trên cơ sở giới, góp phần thúc đẩy các cải cách bảo vệ tất cả phụ nữ, dù họ có khuyết tật hay không.

Ở cấp độ quốc tế, bà Helga Stevens, một nghị sĩ Nghị viện châu Âu là người điếc, đã góp phần thúc đẩy việc công nhận ngôn ngữ ký hiệu và quyền của người khuyết tật. Bà đã giúp cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ công và hệ thống an sinh xã hội cho cộng đồng người điếc trên toàn Liên minh châu Âu.

Những ví dụ này minh họa một bài học chung: khi các góc nhìn đa dạng được bao hàm, quản trị sẽ trở nên hiệu quả hơn.

Việc có một đại biểu Quốc hội đại diện cho người khuyết tật mở ra một cơ hội mới cho Việt Nam: cơ hội lồng ghép tính tiếp cận vào quy trình lập pháp; đưa trải nghiệm thực tiễn trực tiếp vào quá trình xây dựng chính sách; và bình thường hóa sự tham gia của người khuyết tật trong đời sống xã hội.

Điều này đánh dấu một chuyển dịch quan trọng, từ việc nói về người khuyết tật sang cùng quản trị với họ.

Trong thời gian tới, dấu mốc này cần được chuyển hóa thành những thay đổi mang tính cấu trúc và bền vững: xây dựng quy trình ứng cử bao trùm hơn, bảo đảm quy trình bầu cử có tính tiếp cận, và hoàn thiện các khuôn khổ pháp lý tạo điều kiện để không ai có năng lực bị bỏ lại phía sau.

Nhân Ngày Người khuyết tật Việt Nam, UNDP xin gửi lời chúc mừng nồng nhiệt nhất tới cộng đồng người khuyết tật trên cả nước.

Quản trị bao trùm không tự nhiên mà có. Nó cần được thiết kế và xây dựng một cách có chủ đích trong các hệ thống. UNDP cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong việc thúc đẩy các cải cách cần thiết, nhằm đưa sự tham gia của các nhóm dễ bị tổn thương trở thành điều bình thường, chứ không phải là ngoại lệ.

Chúng tôi kỳ vọng hệ thống quản trị đang ngày càng hoàn thiện của Việt Nam sẽ tiếp tục phản ánh và tận dụng tốt hơn các góc nhìn đa dạng trong quá trình hoạch định chính sách.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Việc Nhật Bản sắp nới lỏng các quy định xuất khẩu vũ khí đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ nhiều nước, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang lưỡng lự về các cam kết an ninh với các đồng minh, còn xung đột ở Iran và Ukraine đang gây áp lực lên nguồn cung vũ khí của Mỹ.

Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi vừa thông qua những thay đổi vào tuần này, khi bà nỗ lực vực dậy nền công nghiệp quân sự của đất nước. Reuters ngày 15.4 dẫn lời 3 quan chức chính phủ Nhật cho hay chính phủ sẽ chính thức thông qua các quy định mới ngay trong tháng này.

Nhật chi 60 tỉ USD cho lực lượng phòng vệ trong năm nay. Nhật duy trì một ngành công nghiệp quốc phòng quy mô đáng kể, có khả năng sản xuất các hệ thống tiên tiến như tàu ngầm và máy bay chiến đấu.

Trong số những khách hàng tiềm năng mới có quân đội Ba Lan và Hải quân Philippines, những lực lượng đang trải qua quá trình hiện đại hóa, theo các quan chức Nhật và các nhà ngoại giao nước ngoài tại Tokyo.

Các nhà thầu quốc phòng Toshiba và Mitsubishi Electric đang tuyển dụng nhân viên và tăng năng lực sản xuất để tận dụng nhu cầu, các giám đốc điều hành của họ cho biết, cung cấp những chi tiết chưa từng được công bố trước đây.

Theo 2 quan chức Nhật, một trong những thỏa thuận đầu tiên mà chính phủ của bà Takaichi có khả năng phê duyệt là xuất khẩu tàu hộ tống cũ sang Philippines, trước khi xuất khẩu các hệ thống phòng thủ tên lửa.

Ông Mariusz Boguszewski, phó trưởng phái đoàn Đại sứ quán Ba Lan tại Nhật, cho biết Warsaw và Tokyo có thể giúp lấp đầy những khoảng trống trong kho vũ khí của nhau, hợp tác trong các lĩnh vực như hệ thống chống máy bay không người lái (UAV) và tác chiến điện tử.

Tập đoàn WB của Ba Lan, một trong những nhà thầu quốc phòng tư nhân lớn nhất châu Âu, năm ngoái đã ký một thỏa thuận sơ bộ về UAV với nhà sản xuất máy bay ShinMaywa của Nhật.

Ba nhà ngoại giao châu Âu khác cho biết việc Nhật nới lỏng chính sách xuất khẩu vũ khí tạo cơ hội để giảm bớt sự phụ thuộc nặng nề vào vũ khí của Mỹ, vốn đang chịu áp lực do các cuộc xung đột.

Theo các nhà ngoại giao này, tính khó đoán của ông Trump, chẳng hạn như những lời đe dọa rời khỏi NATO và sáp nhập Greenland, cũng đã thúc đẩy mạnh mẽ việc đa dạng hóa nguồn cung vũ khí.

Văn phòng của bà Takaichi từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể liên quan những vấn đề trên, thay vào đó nhắc lại bài phát biểu hôm 20.2, trong đó nhà lãnh đạo nói rằng bà đang xem xét lại các biện pháp kiểm soát để tăng cường sản xuất quốc phòng của Nhật và củng cố năng lực của các đồng minh.

Mỹ từ lâu đã thống trị các chuỗi cung ứng quân sự toàn cầu. Theo một báo cáo hồi tháng 3 của Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), nước này chiếm 95% lượng nhập khẩu quốc phòng của Nhật, 85% lượng nhập khẩu của Úc và Anh, và 77% lượng nhập khẩu của Ả Rập Xê Út trong giai đoạn 2021-2025.

Tin Gốc: Thanh Niên