Bác sĩ chuyên khoa 2 Dương Duy Trang, Phó Giám đốc Y khoa, kiêm Trưởng khoa Nội Tim mạch – Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Gia An 115, cho biết nhiều thói quen trong sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại nhưng nếu kéo dài sẽ thúc đẩy xơ vữa động mạch và tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Theo bác sĩ Đào Quang Hoàng, Khoa Nội tim mạch – Lão học, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, bệnh viện từng ghi nhận nhiều ca nhồi máu cơ tim ở người trẻ, như bệnh nhân nam N.T.K (36 tuổi, chủ một doanh nghiệp gia đình) vẻ ngoài khỏe mạnh, không béo phì. Để chạy kịp các dự án cuối năm, anh có thói quen làm việc đến 2 – 3 giờ sáng, hút một bao thuốc mỗi đêm và uống nước tăng lực liên tục để giữ tỉnh táo.
Một buổi sáng cuối tuần, anh K. ôm ngực trái, mặt tái nhợt và vã mồ hôi khi đang ăn sáng. Nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, anh được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên (dạng nguy hiểm nhất) do động mạch vành bên phải tắc hoàn toàn bởi cục máu đông lớn; bệnh nhân sau đó đã được can thiệp đặt stent kịp thời.
Hay một trường hợp khác ở bệnh nhân nữ L.T.A.V (45 tuổi, thợ làm móng) ít vận động, hay ăn vặt và không tập thể dục. Vài ngày trước khi nhập viện, chị V. hay bị những cơn tức ngực nhẹ, hụt hơi khi leo cầu thang nhưng lại nghĩ do mình “ngồi nhiều nên mệt mỏi cơ bắp” và cố gắng xoa dầu gió.
Đến ngày thứ 4, cơn đau lan dọc từ ngực lên đến hàm dưới khiến chị không thở được, tri giác lơ mơ. Khi vào viện, một nhánh mạch vành phải nuôi tim của chị đã tắc, may mắn ca tái thông cấp cứu đã thành công và bệnh nhân qua cơn nguy kịch.
Bác sĩ Duy Trang cho biết thêm, Bệnh viện Gia An 115 từng tiếp nhận bệnh nhân nam trung niên T.K. (có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, sinh hoạt thất thường và không khám sức khỏe định kỳ) nhập viện với dấu hiệu đau ngực kéo dài nhiều giờ. Can thiệp mạch vành ghi nhận tổn thương nhiều vị trí dù trước đó hầu như không có triệu chứng cảnh báo.
Từ đó, theo bác sĩ Duy Trang, những yếu tố thường bị bỏ sót nhưng lại âm thầm làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim gồm:
Rối loạn lipid máu (đặc biệt LDL-cholesterol tăng cao không triệu chứng), tăng huyết áp giai đoạn sớm, tiền tiểu đường hoặc tiểu đường chưa chẩn đoán. Những tình trạng này có thể tồn tại nhiều năm mà người bệnh không hay biết.
Lối sống thiếu lành mạnh như hút thuốc lá, căng thẳng kéo dài, thức khuya, thiếu ngủ, ít vận động, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và đường… đều góp phần thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch ngay cả ở người trẻ.
Tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm hoặc béo phì (đặc biệt là béo bụng) cũng làm tăng nguy cơ nhưng thường bị xem nhẹ.
Bác sĩ Hoàng cho biết thêm, nhiều người lạm dụng trà sữa, cà phê thật nhiều sữa đặc, bánh ngọt để tỉnh táo. Lượng đường khổng lồ nạp vào, kết hợp với việc ngồi một chỗ kéo dài không tiêu hao năng lượng sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành mỡ nội tạng. Sự kết hợp này gây ra tình trạng kháng insulin (tiền tiểu đường) và rối loạn mỡ máu âm thầm, từ từ dẫn đến xơ vữa động mạch.
“Điều đáng lưu ý là mảng xơ vữa động mạch có thể hình thành và tiến triển âm thầm, đến một lúc nào đó bị nứt vỡ, hình thành cục máu đông và gây tắc mạch đột ngột, dẫn đến nhồi máu cơ tim”, bác sĩ Duy Trang nhấn mạnh.
Ngày 6/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết sau lần khám hôm 7/4, 4.206 người được theo dõi, quản lý ngay tại trạm y tế gần nhà, 4.578 người cần được chuyển tuyến đến bệnh viện để chẩn đoán, điều trị chuyên sâu.
Kết quả khám cho thấy nhóm bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường,... chiếm tỷ trọng lớn. Đây là những bệnh dễ bị bỏ sót nếu không tầm soát. Ngoài ra, chương trình cũng phát hiện nhiều vấn đề khác như 341 người có dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần chuyển viện, hàng trăm trường hợp bệnh mắt, tim mạch, phụ khoa và các bệnh về da, hô hấp, tiêu hóa, răng miệng... Ở lĩnh vực nhi khoa, nhiều trẻ phát hiện bệnh tim bẩm sinh, béo phì.
"Kết quả không quá bất ngờ, bởi nhiều người tham gia đợt khám là những người đã có dấu hiệu sức khỏe bất thường nên chủ động đến tầm soát", người đứng đầu Sở Y tế nói.
Chương trình lần này được tổ chức nhân Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), với sự tham gia của 58 bệnh viện và trung tâm y tế, triển khai tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm. Tại điểm khám, người dân được thăm khám, đồng thời đánh giá nguy cơ, tư vấn và lập hồ sơ quản lý sức khỏe. Sau khám, mỗi người đều được hướng dẫn cụ thể, theo dõi tại trạm y tế gần nhà hoặc chuyển viện nếu cần.
Chiến lược này giúp người dân phát hiện sớm các bệnh lý mạn tính tiềm ẩn và chủ động lập hồ sơ theo dõi sức khỏe liên tục, giảm gánh nặng điều trị cho gia đình cũng như hệ thống y tế.
Trước đó, trong chương trình khám sức khỏe miễn phí định kỳ mà TP HCM triển khai thí điểm từ năm 2023 và mở rộng toàn thành phố từ 2024 cho người từ 60 tuổi, hàng nghìn người đã được phát hiện tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính... được đưa vào theo dõi, quản lý sức khỏe thường xuyên, liên tục. Theo ông Thượng, việc đưa bác sĩ và kỹ thuật chuyên sâu về tuyến cơ sở nhằm tăng khả năng phát hiện sớm bệnh, đồng thời từng bước chuyển từ khám chữa bệnh thụ động sang chủ động quản lý sức khỏe.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh, tại các xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nơi này đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.
Đồng hành cùng ngành y tế, Takeda Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến truyền thông mới về sốt xuất huyết Dengue với cách tiếp cận đa dạng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ của bệnh.
Một trong những dấu ấn nổi bật của Takeda Việt Nam là chiến dịch DeRIGHT-V, một sáng kiến nhằm "giải mã" những hiểu lầm phổ biến về sốt xuất huyết Dengue thông qua các nội dung và hình thức truyền thông sáng tạo.
Hiệu quả của chiến dịch được ghi nhận qua các giải thưởng quốc tế và trong nước. Năm 2026, chiến dịch đạt giải "Sáng kiến Tiếp thị & Truyền thông của năm" tại Healthcare Asia Pharma Awards - giải thưởng y tế uy tín do Tạp chí Healthcare Asia tổ chức thường niên nhằm vinh danh các doanh nghiệp có sáng kiến đổi mới, đóng góp ý nghĩa cho hệ thống chăm sóc sức khỏe ở khu vực châu Á. Trước đó, chiến dịch cũng nhận giải "TVC xuất sắc của năm" tại Vạn Xuân Awards 2025.
Tên gọi DeRIGHT-V phản ánh mục tiêu của Takeda trong hành trình cùng Việt Nam ứng phó với dịch bệnh: De - hai chữ cái đầu của từ Dengue (sốt xuất huyết Dengue), và cũng là hai chữ đầu của từ Demystify - nghĩa là giải mã những hiểu lầm vẫn còn tồn tại về căn bệnh này; RIGHT - thể hiện mục tiêu mang lại nhận thức đúng đắn và khoa học hơn trong phòng bệnh; V (Victory) - đại diện cho Việt Nam và khát vọng về một chiến thắng trước dịch bệnh.
Trong hai năm triển khai (2024 - 2025), chiến dịch đã "giải mã" những lầm tưởng về sốt xuất huyết Dengue qua chuỗi video ngắn, "biến" tiếng muỗi thành bộ âm thanh xu hướng Mosquito Beat Drop, đến xây dựng trạm kể chuyện tương tác về biến chứng bệnh tại Thảo Cầm Viên (TP.HCM). Những nỗ lực này được Takeda duy trì và làm mới liên tục, góp phần thúc đẩy thói quen chủ động bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.
Nhờ đó, chiến dịch đạt hơn 733 triệu lượt hiển thị, 78 triệu lượt xem, đồng thời ghi nhận mức tăng gấp 11 lần về lượng tìm kiếm liên quan đến sốt xuất huyết Dengue và tiêm chủng phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue so với 2 năm trước đó.
Để mở rộng phạm vi tác động, Takeda phối hợp với trung tâm kiểm soát bệnh tật địa phương và cơ quan báo chí nhằm cung cấp thông tin dịch tễ chính thống, giúp cộng đồng nhận diện đúng mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue.
Ông Benjamin Ping, Tổng giám đốc Takeda Việt Nam, chia sẻ: "Mặc dù nhận thức về bệnh sốt xuất huyết khá cao, khảo sát của chúng tôi cho thấy phần lớn người dân vẫn chưa hiểu đầy đủ về nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh".
"Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 100.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Bệnh hiện đã xảy ra quanh năm, trên phạm vi cả nước từ Nam ra Bắc và ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi từ trẻ em, người trưởng thành đến người cao tuổi. Sốt xuất huyết có thể dẫn đến nhập viện, khiến phụ huynh phải nghỉ làm và trẻ em phải nghỉ học trong thời gian dài. Vì vậy, truyền thông y tế rõ ràng và hiệu quả là yếu tố thiết yếu để giúp người dân hiểu đúng về bệnh, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhằm bảo vệ bản thân và gia đình, qua đó giảm thiểu tác động kinh tế - xã hội của bệnh", ông Benjamin Ping cho biết.
Suốt 2 năm qua, Takeda Việt Nam đã phối hợp với các hiệp hội y tế, bệnh viện tuyến trung ương và các đơn vị đào tạo triển khai hơn 1.000 hoạt động giáo dục và cập nhật kiến thức, tiếp cận hơn 7.000 chuyên gia chăm sóc sức khỏe trên toàn quốc. Nổi bật trong số đó là Hội nghị Khoa học toàn quốc về sốt xuất huyết Dengue 2025, quy tụ hơn 700 chuyên gia trong và ngoài nước.
Trên nền tảng khoa học, Takeda Việt Nam cũng thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các giải pháp dự phòng tiên tiến. Trong đó, vắc-xin sốt xuất huyết Dengue của Takeda đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị triển khai tại các quốc gia có gánh nặng bệnh tật cao, hiện được phê duyệt tại hơn 40 quốc gia với hơn 21 triệu liều được phân phối toàn cầu.
Những nỗ lực này cho thấy cách tiếp cận toàn diện của Takeda Việt Nam trong phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue, góp phần hướng tới một cộng đồng chủ động hơn trước các nguy cơ sức khỏe.
Nội dung do Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam cung cấp. Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin đến công chúng; không sử dụng để chẩn đoán hoặc điều trị một vấn đề sức khỏe hoặc bệnh tật; và không nhằm mục đích thay thế cho việc tư vấn với bác sĩ.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), chế độ ăn giàu kali có thể giúp giảm tác động của natri - yếu tố chính làm tăng huyết áp - đồng thời hỗ trợ điều hòa hoạt động của mạch máu.
Chuối là một trong những nguồn cung cấp kali tự nhiên dồi dào và dễ hấp thu. Một quả chuối cỡ trung bình chứa khoảng 400 - 450 mg kali, tương đương khoảng 10% nhu cầu hằng ngày của cơ thể.
Giáo sư Frank Hu, chuyên gia dinh dưỡng tại Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), cho biết việc tăng cường thực phẩm giàu kali từ trái cây và rau củ có thể góp phần làm giảm nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.
Kali đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng điện giải và duy trì huyết áp ổn định. Khi chế độ ăn chứa quá nhiều natri - thường đến từ muối và thực phẩm chế biến - cơ thể có xu hướng giữ nước, làm tăng áp lực lên thành mạch.
Kali giúp trung hòa tác động này bằng cách thúc đẩy đào thải natri qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ giãn mạch, giúp máu lưu thông dễ dàng hơn. Đây là lý do vì sao chế độ ăn giàu kali thường được khuyến nghị cho người bị tăng huyết áp.
Không chỉ vậy, chuối còn cung cấp chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa, góp phần giảm viêm và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.
Tiến sĩ Penny Kris-Etherton, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Penn State (Mỹ), cho biết chế độ ăn giàu trái cây và rau củ không chỉ giúp kiểm soát huyết áp mà còn làm giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh tim.
Chuối có thể dễ dàng đưa vào bữa sáng hoặc bữa phụ. Bạn có thể ăn trực tiếp hoặc kết hợp với yến mạch, sữa chua, các loại hạt để tăng giá trị dinh dưỡng và kéo dài cảm giác no.
Một bữa sáng cân bằng với chuối, chất đạm và chất béo lành mạnh không chỉ giúp ổn định huyết áp mà còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết và cân nặng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý không nên lạm dụng. Người mắc bệnh thận hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến kali cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng thực phẩm giàu khoáng chất này.
Dù mang lại nhiều lợi ích, chuối không phải “giải pháp duy nhất” cho huyết áp cao. Hiệu quả kiểm soát huyết áp phụ thuộc vào tổng thể chế độ sống, bao gồm ăn uống cân bằng, giảm muối, duy trì cân nặng hợp lý và vận động thường xuyên, theo AHA.
Chuối là lựa chọn đơn giản, dễ thực hiện và chi phí thấp nhưng có thể mang lại lợi ích rõ rệt cho việc hỗ trợ kiểm soát huyết áp nếu được sử dụng hợp lý trong chế độ ăn hằng ngày.
