Đài All India Radio ngày 19.4 đưa tin trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf, trưởng phái đoàn Iran trong đàm phán với Mỹ, đã tiết lộ những căng thẳng sau hậu trường khi đàm phán với Washington tại Pakistan tuần trước.
Cụ thể, các quan chức Iran đã chất vấn phái đoàn Mỹ khi đàm phán tại Pakistan ngày 11-12.4, sau khi phát hiện tàu quét mìn của Hải quân Mỹ hoạt động ở eo biển Hormuz. Ông cho biết Tehran coi việc Mỹ cố dùng tàu rà phá thủy lôi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cảnh báo căng thẳng sắp leo thang. Ông Ghalibaf khi đó cảnh báo rằng nếu tàu Mỹ tiếp tục tiến xa thì Iran sẽ nổ súng. Giới chức Mỹ chưa phản hồi thông tin này.
Ông Ghalibaf cũng tiết lộ lập trường đàm phán của các bên, cho rằng mặc dù cuộc gặp với Mỹ giúp hai bên “hiểu biết thực tế hơn về nhau”, thế nhưng Mỹ và Iran vẫn còn cách rất xa để đạt được thỏa thuận. Quan chức Iran nhấn mạnh cả hành động quân sự và ngoại giao đều là chìa khóa để đạt được lợi ích quốc gia. Ông cảnh báo nếu Mỹ “mắc sai lầm dù chỉ là nhỏ nhất, Iran sẽ đáp trả bằng sức mạnh”.
Thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ – Iran sẽ kết thúc ngày 22.4. Một số quan chức Iran từng đề cập muốn đạt thỏa thuận đảm bảo an ninh đầy đủ, thay vì tiếp tục gia hạn ngừng bắn.
Tổng thống Trump ngày 19.4 viết trên mạng xã hội Truth Social nói rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad, Pakistan vào tối 20.4 theo giờ Mỹ để đàm phán.
“Iran mới đây tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển, điều này thật kỳ lạ, bởi vì cuộc phong tỏa của chúng tôi đã đóng cửa nó rồi. Họ mới là bên sẽ tổn thất 500 triệu USD mỗi ngày từ việc đóng cửa, trong khi Mỹ không mất gì. Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận vì nếu không, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và mọi cây cầu ở Iran. Không còn sắm vai người tốt bụng nữa”, ông Trump viết.
Tehran chưa bình luận về bài đăng trên. Trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf tuyên bố Iran đang chiếm ưu thế chiến lược so với Mỹ. “Chúng tôi chưa hạ gục được kẻ thù – họ vẫn còn tiền và vũ khí – nhưng về mặt chiến lược, họ đã bị đánh bại trước chúng tôi”, ông nói.
Trong khi đó, chuẩn tướng Mousavi, chỉ huy không quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố Iran đang bổ sung kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) với tốc độ nhanh chóng trong thời gian ngừng bắn.
Trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 16.4 nói rằng Mỹ đang theo dõi sát sao hoạt động bố trí khí tài của Iran, cho rằng Tehran hiện mất năng lực bổ sung vũ khí mà chỉ có thể điều chuyển những vũ khí chưa bị phá hủy.
Trước diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz, Tổng thống Trump hôm 18.4 đã triệu tập cuộc họp tại Phòng tình huống ở Nhà Trắng. Trang Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho biết cuộc họp có sự tham gia của Phó tổng thống Vance, Bộ trưởng Hegseth, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cùng những lãnh đạo cơ quan quân đội và tình báo. Nhà Trắng không bình luận về thông tin này.
Động thái ngoại giao này gây bất ngờ vì xưa nay, chính phủ Hàn Quốc vẫn phủ nhận mọi cáo buộc của phía Triều Tiên và luôn quả quyết không liên quan vụ việc.
Trên thực tế, ông Lee không thể hành xử khác sau khi kết quả điều tra do chính chính phủ Hàn Quốc được công bố cho thấy có quan chức nước này đứng phía sau vụ việc. Kết quả điều tra như thế buộc ông Lee phải thể hiện thái độ chính thức của chính phủ Hàn Quốc về vụ việc và không thể chối bỏ trách nhiệm.
Tuy không phải là lời xin lỗi chính thức của phía Seoul nhưng thông điệp của ông Lee gửi tới Bình Nhưỡng vẫn là sự xác nhận trách nhiệm liên đới của chính phủ Hàn Quốc trong chừng mực nhất định. Vì thế, việc ông Lee bày tỏ quan điểm lấy làm tiếc về vụ việc là cách thích hợp nhất về ngoại giao và hiệu quả nhất trên thực tế giúp giảm thiểu tối đa tác động tai hại và hệ lụy tiêu cực của vụ việc đối với mối quan hệ giữa hai nước trên bán đảo Triều Tiên.
Nhưng đồng thời, cách xử lý vụ việc như thế còn tạo cơ hội cho ông Lee thể hiện thiện chí hòa giải với Triều Tiên. Giảm căng thẳng và đối đầu trong quan hệ giữa Hàn Quốc với Triều Tiên vốn là định hướng chiến lược trọng tâm trong chính sách đối ngoại của vị tổng thống này. Làm việc buộc phải làm mà đồng thời thực thi được chiến lược ấy thật rất thức thời và đắc dụng.
Ngày 19-4, lực lượng Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu chở hàng M/V Touska của Iran tại Vịnh Oman vì tàu này cố vượt lệnh phong tỏa mà Washington đang áp đặt quanh các cảng Iran. Đáng chú ý, tàu Touska gần đây đã ghé nhiều cảng Trung Quốc và bị nghi vận chuyển hàng hóa lưỡng dụng.
Mỹ vẫn đang giữ tàu Touska để kiểm tra lô hàng. Các nguồn tin an ninh hàng hải nói với Hãng tin Reuters rằng lô hàng này nhiều khả năng mang tính "lưỡng dụng" - tức có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự - sau hành trình xuất phát từ châu Á.
Dữ liệu hàng hải cho thấy tàu Touska đã nhiều lần cập cảng Chu Hải, miền nam Trung Quốc, trước khi đi qua Đông Nam Á rồi hướng về Iran. Các nhà phân tích nhận định đây là một phần trong lộ trình giúp Iran duy trì dòng chảy thương mại bất chấp sức ép từ Mỹ.
Theo một quan chức Mỹ chia sẻ với Fox News, tàu Touska lần gần nhất cập cảng Klang (Malaysia) vào ngày 12-4, sau đó trên đường tới cảng Bandar Abbas của Iran thì bị lực lượng Mỹ chặn lại tại Vịnh Oman, ngay bên ngoài eo biển Hormuz, vào ngày 19-4.
Các nhà phân tích nhận định việc tàu vẫn cố di chuyển trong lúc Hải quân Mỹ gia tăng hiện diện trong khu vực cho thấy hàng hóa trên tàu có thể mang tính ưu tiên cao.
"Con tàu đã cố vượt vòng phong tỏa - dường như là hành động đặc biệt ngu ngốc. Điều đó cho thấy trên tàu có thể có thứ gì đó Iran thật sự đang cần" - ông Ray Powell, Giám đốc sáng kiến minh bạch hàng hải SeaLight, nói với Fox News.
Ông Powell lưu ý tuyến đường của tàu qua Malaysia là điều đáng chú ý.
Theo ông, vùng biển gần eo biển Singapore vốn "nổi tiếng về việc chuyển hàng giữa các tàu" do thực thi pháp luật tương đối lỏng lẻo - chiến thuật này khiến việc truy vết hàng hóa trở nên khó khăn hơn.
Ông cũng cho rằng các điểm dừng tại Trung Quốc đặt ra câu hỏi về nguồn gốc lô hàng, dù chưa rõ cụ thể tàu chở gì.
Ngày 20-4, Trung Quốc lên tiếng chỉ trích vụ chặn bắt. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) nói Bắc Kinh quan ngại về việc Mỹ "chặn bắt bằng vũ lực" tàu chở hàng Iran.
"Tình hình tại eo biển Hormuz hiện nhạy cảm và phức tạp" - ông Quách nói tại họp báo, đồng thời nhấn mạnh các bên cần tránh làm leo thang căng thẳng và "tạo điều kiện cần thiết để hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển được nối lại".
Về diễn biến vụ chặn bắt, CENTCOM cáo buộc thủy thủ đoàn tàu Touska "không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ".
Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã bắn nhiều phát từ pháo MK 45 vào khoang máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy của tàu Touska, trước khi lính thủy đánh bộ Mỹ lên boong kiểm soát tàu.
Tổng thống Claudia Sheinbaum ngày 22/4 thông báo Mexico đang điều tra vụ tai nạn ôtô ở bang Chihuahua khiến 4 người thiệt mạng, trong đó có hai công dân Mỹ. Sự việc xảy ra hôm 19/4, khi phương tiện đang trong đoàn trở về sau chiến dịch triệt phá ma túy ở vùng núi hẻo lánh. Chiếc xe trượt khỏi đường, rơi xuống vực và phát nổ.
Đại sứ Mỹ tại Mexico Ronald Johnson không tiết lộ thông tin về hai công dân Mỹ, chỉ nói rằng họ là "nhân viên đại sứ quán". Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hai người là nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA).
"Quân đội Mexico rõ ràng không biết có cả người nước ngoài tham gia chiến dịch", bà Sheinbaum nói với các phóng viên, thêm rằng Mexico City đang xác định liệu họ có vi phạm luật an ninh quốc gia hay không. "Đây là chuyện mà người dân Mexico không nên xem nhẹ".
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày phản bác những phát biểu của Tổng thống Sheinbaum, cho rằng nỗ lực của Mỹ trong đối phó các băng đảng ma túy tại Mexico "không chỉ mang lại lợi ích cho người dân Mỹ mà còn cho chính người dân của bà ấy".
"Tôi nghĩ Tổng thống Donald Trump cũng đồng ý rằng một chút cảm thông từ bà Sheinbaum là điều rất đáng giá đối với hai người Mỹ đã thiệt mạng, xét đến tất cả những gì chúng tôi đang làm nhằm ngăn chặn tai họa ma túy từ Mexico sang Mỹ", bà Leavitt cho hay.
Quan chức Nhà Trắng thêm rằng chính quyền Tổng thống Trump "muốn thấy nhiều sự hợp tác hơn" từ Mexico.
Luật an ninh quốc gia Mexico cấm đặc vụ nước ngoài hoạt động ở nước này khi chưa được chính phủ sở tại cho phép. Lực lượng Mỹ phối hợp trực tiếp với chính quyền cấp bang mà không thông qua chính phủ Mexico được coi là hành động vi hiến.
Chihuahua là một trong 4 bang tại Mexico có lãnh đạo chính quyền là thành viên đảng bảo thủ Hành động Quốc gia (PAN), đối lập với đảng cầm quyền thiên tả Morena của bà Sheinbaum. Tổng thống Mexico thông báo dự kiến gặp thống đốc Chihuahua để trao đổi về sự việc.
Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự ở phía nam vùng Caribe, mở chiến dịch đối phó với các băng đảng ma túy tại khu vực từ cuối năm 2025. Tổng thống Trump nhiều lần cảnh báo rằng quân đội Mỹ sẽ tự hành động nếu Mexico không triệt phá các băng đảng.
Tổng thống Sheinbaum luôn từ chối đề nghị từ Washington, đồng thời xoa dịu lo ngại của nước láng giềng bằng cách đầu tư nhiều hơn cho kiểm soát dòng người di cư và các lỗ hổng vượt biên, thúc đẩy chia sẻ tình báo với Mỹ và trấn áp các nhóm tội phạm.
