Ngày 19/4, Bắc Ninh tổ chức đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh, các sở ngành với gần 400 cán bộ công đoàn cơ sở và công nhân trong doanh nghiệp. Nội dung tập trung vào tiền lương, phúc lợi, bảo hiểm xã hội, hưu trí và nhà ở xã hội.
Toàn tỉnh có hơn 26.000 doanh nghiệp với khoảng 820.000 lao động, trong đó 568.000 người làm việc tại các khu công nghiệp. Nhiều ý kiến tại hội nghị phản ánh khoảng cách giữa chính sách và thực tế việc làm, thu nhập của người lao động.
Ông Phạm Văn Trung, Chủ tịch Công đoàn Công ty Goertek Vina – doanh nghiệp điện tử có gần trăm nghìn lao động làm việc tại KCN Quế Võ, đề nghị nghiên cứu giảm tuổi nghỉ hưu với lao động sản xuất. Theo ông, dù tuổi hưu đang tăng theo lộ trình lên 62 với nam vào năm 2028 và 60 với nữ vào năm 2035, doanh nghiệp tư nhân hầu như không bố trí việc làm cho lao động ở độ tuổi này, nhất là vị trí trực tiếp sản xuất do yêu cầu về sức khỏe và năng suất.
“Nhiều lao động buộc phải nghỉ việc sớm, dẫn đến thiệt thòi về thu nhập và quyền lợi bảo hiểm xã hội khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu”, ông nói.
Bộ luật Lao động quy định tuổi nghỉ hưu tăng dần theo lộ trình, đồng thời cho phép nghỉ sớm tối đa 5 năm với người suy giảm khả năng lao động hoặc làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu nghỉ trước tuổi, người lao động bị giảm 2% tỷ lệ hưởng lương hưu mỗi năm.
Đây không phải lần đầu xuất hiện đề xuất phân loại nhóm lao động để nghỉ hưu sớm. Trước đó, khi góp ý dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi năm 2024, Liên đoàn Lao động TP Hà Nội cũng kiến nghị áp dụng cơ chế này với công nhân trực tiếp sản xuất.
Về tiền lương tối thiểu vùng, bà Vũ Thị Ninh, Chủ tịch Công đoàn Công ty Cổ phần công nghệ cao môi trường Bình Nguyên, cho biết mức lương tối thiểu vùng II hiện là 4,73 triệu đồng mỗi tháng. Mức này chưa theo kịp đà tăng của điện, nước, xăng dầu và nhu yếu phẩm.
“Đề xuất lãnh đạo tỉnh sớm kiến nghị với Chính phủ điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng để đảm bảo thu nhập và giá trị tích lũy của lao động”, bà nói.
Phản hồi các kiến nghị, Phó giám đốc Sở Nội vụ Trần Văn Hà cho biết pháp luật hiện hành đã có các quy định linh hoạt cho phép nghỉ hưu sớm trong một số trường hợp, như làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Với đề xuất giảm tuổi hưu, Sở sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét trong quá trình hoàn thiện chính sách. Đồng thời, tỉnh sẽ nghiên cứu giải pháp sử dụng lao động cao tuổi phù hợp hơn trong doanh nghiệp.
Về lương tối thiểu, Sở Nội vụ Bắc Ninh cho biết đã báo cáo Bộ Nội vụ trong tháng 4, đề nghị sớm điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng phù hợp với chi phí sinh hoạt hiện nay và sẽ tiếp tục theo dõi để kiến nghị bổ sung.
Hiện mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 5,31 triệu đồng với vùng I; 4,73 triệu đồng vùng II; 4,14 triệu đồng vùng III và 3,7 triệu đồng vùng IV. Đây là mức sàn để doanh nghiệp và người lao động thỏa thuận trả lương.
Khảo sát của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam với 3.000 lao động tại 10 tỉnh, thành cho thấy 55% có thu nhập chỉ đủ chi tiêu cơ bản, 26% phải tằn tiện và 8% không đủ sống, phải làm thêm. Gần 73% lao động độc thân cho biết thu nhập là rào cản chính khiến họ chưa lập gia đình.
Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam cho biết giai đoạn 2015-2022, lương tối thiểu danh nghĩa tăng từ 119 USD lên 168 USD/tháng nhưng giá trị thực tăng chậm do lạm phát. Giai đoạn 2015-2019, lương danh nghĩa tăng 42,7% nhưng thực tế chỉ tăng 20,1%; từ 2020-2022, lương danh nghĩa tăng hơn 6%, song thực tế chỉ tăng 0,7%.
Cơ quan này khuyến nghị việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng cần dựa trên dữ liệu về lạm phát, tăng trưởng, năng suất lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm theo kịp chi phí sinh hoạt.
Tại cuộc làm việc, các doanh nghiệp Mỹ đánh giá cao những thành tựu quan trọng, định hướng, chính sách phát triển của Việt Nam, tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nâng cao năng lực cạnh tranh, đạt các mục tiêu đề ra.
Các doanh nghiệp bày tỏ sự quan tâm ngày càng tăng, quyết tâm mạnh mẽ trong việc mở rộng hợp tác, đầu tư và kinh doanh, cam kết sẽ tiếp tục đồng hành trong quá trình phát triển của Việt Nam.
Bày tỏ hoan nghênh sự tham gia đông đảo của các doanh nghiệp Mỹ trong chuyến thăm, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng đây là minh chứng sống động cho sự quan tâm sâu sắc đối với thị trường Việt Nam cũng như các cơ hội hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư ngày càng sâu rộng giữa hai nước.
Việt Nam đang nỗ lực phát triển nhanh với tốc độ cao nhưng bền vững hơn. Thực hiện chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Tăng cường hội nhập quốc tế, tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài, tháo gỡ các rào cản và tạo thuận lợi để doanh nghiệp nước ngoài đầu tư kinh doanh hiệu quả tại Việt Nam.
Ông khẳng định Việt Nam nhất quán coi Mỹ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu, mong muốn thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Mỹ phát triển lành mạnh, ổn định, bền vững. Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Mỹ, tiếp tục mở rộng kinh doanh, đầu tư thành công.
Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình cải cách, hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng thông thoáng, minh bạch, hiệu quả.
Đặc biệt là quyết liệt, khẩn trương cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, sửa đổi các luật, quy hoạch, quy định để huy động mạnh mẽ các nguồn lực.
Khẳng định sẽ cầu thị lắng nghe ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp Mỹ, Thủ tướng giao các bộ ngành khẩn trương xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp Mỹ, có phản hồi bằng văn bản đối với những vấn đề cụ thể. Giao Bộ Ngoại giao, Văn phòng Chính phủ theo dõi và đôn đốc, báo cáo tiến độ, kết quả cuối cùng.
Thủ tướng đề nghị USABC và các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục phát huy vai trò, ảnh hưởng để chuyển tải thông điệp về thiện chí và nỗ lực hợp tác của Việt Nam. Có tiếng nói khách quan, phản ánh đúng thực tiễn của nền kinh tế Việt Nam, thúc đẩy hai nước sớm đạt được Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng.
Đồng thời đề nghị Mỹ sớm xem xét công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường đầy đủ và sớm đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước hạn chế về xuất khẩu chiến lược (D1-D3).
Người đứng đầu Chính phủ cũng ủng hộ các tập đoàn năng lượng hàng đầu của Mỹ đầu tư, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển thị trường năng lượng bình đẳng, minh bạch, hiệu quả…
Cùng đó Việt Nam hoan nghênh, coi trọng công nghệ của Mỹ và sẵn sàng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp viễn thông tiếp cận thị trường nhằm nghiên cứu đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển hạ tầng viễn thông, 5G, cáp quang biển tại Việt Nam trên cơ sở bảo đảm an ninh quốc gia, tuân thủ hành lang pháp lý của Việt Nam.
Cho biết tháng 2 vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã cấp giấy phép cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh Starlink tại Việt Nam, Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Mỹ tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam, thực hiện chuyển giao công nghệ, nhất là những công nghệ lõi, hỗ trợ Việt Nam gắn kết sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Thủ tướng cũng đề nghị USABC và các doanh nghiệp Mỹ với tầm ảnh hưởng của mình đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong tổ chức thành công "Năm APEC 2027", tạo động lực để Việt Nam tiếp tục mở cửa thị trường, thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo Nghị định 109 năm 2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 18.5), Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 25 triệu đồng đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp (trong đó có luật sư). Đáng chú ý, với nghị định này, chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề…
Vì vậy, Nghị định 109 năm 2026 đang vấp phải nhiều phản biện của giới chuyên môn cho rằng không phù hợp với luật Luật sư và Nghị định 121 năm 2025.
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng Nghị định 109 năm 2026 quy định xử phạt luật sư đang bộc lộ bất cập về kỹ thuật lập pháp, tính xác định của hành vi vi phạm và sự tương thích với mô hình quản lý nghề luật sư theo luật Luật sư.
Cũng theo Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, nghề luật sư là một nghề có địa vị pháp lý đặc thù. Muốn hành nghề luật sư, không chỉ có chứng chỉ hành nghề mà còn phải gia nhập một đoàn luật sư. Quản lý hành nghề luật sư theo luật Luật sư được thực hiện theo nguyên tắc kết hợp giữa quản lý nhà nước và phát huy vai trò tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.
Luật Luật sư xác định rõ luật sư vi phạm thì ngoài kỷ luật của tổ chức xã hội nghề nghiệp còn có thể bị xử lý hành chính, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Luật này cũng giao trách nhiệm quản lý nhà nước cho Chính phủ, Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh và Sở Tư pháp. Bộ trưởng Bộ Tư pháp là người có thẩm quyền thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư và hiện nay là Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Vì vậy, tại điều 84 Nghị định 109 năm 2026 trao cho Chủ tịch UBND cấp xã quyền phạt luật sư đến 25 triệu đồng và còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề là "vượt quá tinh thần và nội dung của luật Luật sư hiện hành".
"Luật sư cũng như các nghề nghiệp khác trong xã hội, không thể đứng ngoài trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, theo tôi cần phải cân nhắc kỹ Nghị định 109 năm 2026 để tránh làm suy giảm tính độc lập nghề nghiệp và tránh tạo cảm nhận rằng vị thế pháp lý của nghề luật sư bị hành chính hóa", luật sư Bùi Quang Nghiêm nhấn mạnh.
Theo luật sư Quang Nghiêm, hướng sửa hợp lý là không nên để Chủ tịch UBND cấp xã áp dụng biện pháp tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư. Bởi về nguyên tắc hiến định, đây còn là câu chuyện liên quan trực tiếp đến quyền hành nghề và vị trí của luật sư trong nhà nước pháp quyền.
Hiến pháp năm 2013 quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong những trường hợp cần thiết. Vì vậy, với một nghề có chức năng xã hội gắn với bảo vệ công lý, việc áp dụng chế tài làm gián đoạn, hoặc tước quyền hành nghề phải được xây dựng bằng những tiêu chí chặt chẽ, rõ ràng và tương xứng.
Từ phân tích trên, vị Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng Nghị định 109 năm 2026 cần được sửa theo hướng tôn trọng hơn tính độc lập của nghề luật sư, bảo đảm đúng ranh giới giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp.
Luật sư Trương Xuân Tám, ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban giám sát, hỗ trợ luật sư của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cũng cho rằng Nghị định 109 năm 2026 bộc lộ nhiều vấn đề đáng lo ngại, không chỉ về kỹ thuật lập pháp mà còn về tư duy quản lý nên cần phải xem xét lại.
Để bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa giữ được sự độc lập, yếu tố cốt lõi của nghề luật sư, luật sư Xuân Tám đề nghị tạm dừng hiệu lực thi hành các quy định của Nghị định 109 năm 2026 liên quan đến việc giao UBND cấp xã xử phạt luật sư. Đồng thời, tổ chức đánh giá tác động toàn diện đối với quy định này.
"Nghề luật sư gắn liền với chức năng bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người. Luật sư không phải là một chủ thể hành chính thông thường để có thể áp dụng cơ chế quản lý từ dưới lên theo kiểu hành chính hóa", luật sư Trương Xuân Tám nói.
Quy định này còn làm xáo trộn cơ chế tự quản vốn đã được thiết lập trong nghề luật sư. Hệ thống Liên đoàn Luật sư Việt Nam và đoàn luật sư tỉnh, thành được xây dựng nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm dựa trên hiểu biết chuyên môn và chuẩn mực nghề nghiệp.
"Khi một cơ quan hành chính cấp xã được trao quyền song song, chồng lấn, thì không chỉ làm loãng vai trò tự quản mà còn tạo ra nguy cơ xử lý trùng lặp, thiếu nhất quán", luật sư Xuân Tám nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Xuân Tám, một chính sách tốt không chỉ hợp pháp mà còn phải hợp lý. Việc phân cấp là cần thiết, nhưng phải phù hợp với quy định pháp luật hiện hành là luật Luật sư.
Ngày 4.4, UBND xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai cho biết đã ra quyết định xử phạt ông L.Q.H (46 tuổi, ở xã Long Hà) 30 triệu đồng về hành vi làm biến dạng hơn 0,5 ha đất.
Trước đó, ngày 2.4, Phòng Kinh tế xã Long Hà phối hợp công an xã kiểm tra, lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai đối với ông L.Q.H. Do ông H. đã thực hiện hành vi làm biến dạng địa hình thuộc trường hợp hạ thấp bề mặt đất mà làm giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định với diện tích từ 0,5 ha đến dưới 0,1 ha, thuộc trường hợp không có tính khả thi để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.
Ngoài việc bị xử phạt hành chính với số tiền 30 triệu đồng, UBND xã Long Hà cũng yêu cầu ông L.Q.H phải đưa toàn bộ diện tích đất vi phạm về trạng thái an toàn, đảm bảo không gây nguy hiểm cho người sử dụng đất và không ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của các thửa liền kề.
Trước đó, ngày 2.3, UBND phường Phước Bình, tỉnh Đồng Nai cũng đã xử phạt bà T.T.T.Tr (38 tuổi, ở phường Phước Long) vì có hành vi hủy hoại gần 0,5 ha đất. Bà Tr. làm biến dạng địa hình thuộc trường hợp thay đổi độ dốc bề mặt của đất sản xuất nông nghiệp ở khu phố Long Giang, phường Phước Bình, với số tiền phạt là 70 triệu đồng, vì không có tính khả thi để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.
Địa phương này cũng đã yêu cầu bà Tr. chấm dứt hành vi vi phạm, thực hiện các biện pháp đưa toàn bộ diện tích đất vi phạm về trạng thái an toàn, bảo đảm không gây nguy hiểm cho người sử dụng đất và không ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của các thửa đất liền kề.
