Theo Electrek, Tesla đang đối mặt ít nhất 21 vụ kiện riêng biệt thuộc 7 hạng mục, với ước tính thiệt hại dao động 2,7-14,5 tỷ USD. Nguyên nhân từ các vụ tử vong do lỗi hệ thống Autopilot đến gian lận chứng khoán và phân biệt chủng tộc, trong đó cũng bao gồm các vụ kiện tập thể và cá nhân.
Bộ máy pháp lý cứng rắn của Tesla đang thất bại
Elon Musk đã lường trước được điều này. Vào tháng 5/2022, ông tuyên bố Tesla đang xây dựng một bộ phận pháp lý để trực tiếp khởi xướng và thực thi các vụ kiện. Năm 2023, hãng thuê Brian Jazaeri từ Morgan Lewis & Bockius để lãnh đạo bộ phận này. Bản thân vị trí cố vấn pháp lý lại là một vị trí thay đổi liên tục – Tesla gặp khó khăn trong việc giữ chân bất kỳ ai ở vị trí này trong thời gian dài.
Chiến lược pháp lý được đưa ra. Các luật sư của Tesla đã nhiều lần sử dụng lập luận “sự thổi phồng của hãng” trước tòa rằng những tuyên bố công khai của Musk về Autopilot và Full Self-Driving (FSD) không nên được xem xét nghiêm túc vì chúng là những tuyên bố mơ hồ về sự lạc quan của công ty và không thể kiểm chứng một cách khách quan.
Trong một vụ kiện gian lận cổ đông, luật sư của Tesla lập luận rằng những tuyên bố như “an toàn là trên hết”, xe Tesla “an toàn đến mức khó tin”, và Autopilot “siêu phàm” chỉ là những lời quảng cáo thổi phồng – những lời nói hoa mỹ của công ty mà không một người hợp lý nào tin tưởng. Musk đã ăn mừng khi một thẩm phán California bác bỏ vụ kiện đó vào tháng 10/2024 với lý do tương tự.
Nhưng việc bào chữa dựa trên những lời quảng cáo thổi phồng đã dần sụp đổ kể từ đó.
Tháng 8/2025, bồi thẩm đoàn ở Miami không chấp nhận lập luận này. Trong vụ Benavides kiện Tesla, bồi thẩm đoàn ra phán quyết công ty phải chịu 33% trách nhiệm cho vụ tai nạn chết người liên quan đến Autopilot năm 2019 và bồi thường 243 triệu USD – gồm 200 triệu USD tiền phạt. Luật sư của nguyên đơn, Brett Schreiber, nói với bồi thẩm đoàn rằng Musk đã biến công chúng thành “một phần của thử nghiệm beta chưa từng đăng ký”. Bồi thẩm đoàn đồng ý.
Điều gây chú ý là Tesla đã từ chối lời đề nghị dàn xếp trị giá 60 triệu USD trước khi phiên tòa diễn ra. Phán quyết cuối cùng đưa ra số tiền gấp 4 lần con số đó.
Tesla thuê Gibson Dunn – một trong những công ty luật đắt đỏ nhất nước Mỹ – để chống lại phán quyết. Họ lập luận rằng phán quyết “đi ngược lại luật bồi thường thiệt hại cơ bản của Florida, điều khoản về thủ tục tố tụng công bằng và lẽ thường”. Thẩm phán Beth Bloom bác bỏ mọi lập luận vào tháng 2 vừa qua, cho rằng bằng chứng tại phiên tòa hoàn toàn ủng hộ phán quyết.
Kể từ phán quyết mang tính bước ngoặt đó, Tesla đã âm thầm dàn xếp ít nhất 4 vụ kiện tai nạn Autopilot khác thay vì đối mặt với một bồi thẩm đoàn khác – bao gồm cả một vụ kiện liên quan đến cái chết của một thiếu niên ở California. Nhóm luật sư cứng rắn của hãng dường như đã chuyển từ tấn công tự tin sang kiểm soát thiệt hại.
Tai nạn liên quan đến Autopilot và FSD
Phán quyết vụ Benavides là tiêu đề chính, nhưng phần đáng sợ nhất đối với Tesla là những con số thống kê đằng sau đó.
Theo dữ liệu được tổng hợp từ báo cáo của Cơ quan an toàn giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA) và cơ sở dữ liệu TeslaDeaths.com, khoảng 50-60 vụ tai nạn chết người liên quan đến Autopilot hoặc FSD. Nhiều vụ việc trong số này xảy ra năm 2016-2020 – những năm đầu của Autopilot, trước khi phiên bản beta FSD được công khai vào cuối năm 2020.
Các vụ kiện đang được giải quyết ngày nay – vụ Benavides (tai nạn năm 2019), vụ dàn xếp Walter Huang liên quan đến một kỹ sư của Apple thiệt mạng năm 2018, và những vụ khác – đều thuộc làn sóng đầu tiên này. Đó là những vụ kiện từ thời kỳ mà Autopilot còn kém hiệu quả hơn, nhưng cũng ít được sử dụng hơn so với hiện nay, cùng với FSD.
Số lượng các vụ kiện trong tương lai còn lớn hơn nhiều. Sau khi phiên bản beta của FSD được công khai vào cuối năm 2020, các báo cáo tai nạn tăng lên đáng kể. Cuộc điều tra của NHTSA vào tháng 10/2025 bao gồm 2,88 triệu xe và xác định 80 lỗi vi phạm giao thông cụ thể liên quan đến hệ thống FSD – vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, lái xe ngược chiều. Một phân tích kỹ thuật riêng biệt – giai đoạn thường diễn ra trước khi triệu hồi bắt buộc – bao gồm 3,2 triệu xe để đánh giá hiệu suất của FSD trong điều kiện tầm nhìn hạn chế như chói nắng và sương mù.
Mỗi vụ tai nạn chết người riêng lẻ cũng có thể dẫn đến phán quyết bồi thường 100-300 triệu USD dựa trên tiền lệ Benavides – hoặc một thỏa thuận dàn xếp 20-60 triệu USD nếu Tesla muốn tránh bồi thẩm đoàn. Trong hơn 50 vụ tai nạn chết người, riêng hạng mục tai nạn liên quan đến Autopilot/FSD đã có tiềm năng gây thiệt hại 1-5 tỷ USD.
Và đó chỉ là các trường hợp tử vong. Có hàng trăm vụ kiện khác liên quan đến tai nạn Autopilot và FSD không gây tử vong đang được xử lý – mỗi vụ đều được củng cố bởi tiền lệ Benavides.
Các vụ kiện tai nạn thường thu hút sự chú ý của dư luận, nhưng vụ kiện tập thể liên quan đến những lời hứa tiếp thị về xe tự lái của Tesla cũng có thể gây ra hậu quả không kém.
Lời hứa “Tự lái hoàn toàn”: hợp đồng trị giá hàng tỷ USD bị phá vỡ
Vào tháng 8/2025, vụ kiện tập thể ở California gồm những khách hàng đã mua gói FSD của Tesla dựa trên những gì tòa án cho là tiếp thị gây hiểu nhầm. Tòa án chấp nhận việc hoàn tiền đầy đủ cho các thiệt hại – có các thành viên trong vụ kiện có thể thu hồi toàn bộ số tiền 5.000-15.000 USD trở lên mà họ đã trả cho FSD nếu thông tin sai lệch được chứng minh.
Hàng trăm nghìn khách hàng đã mua gói FSD. Ngay cả khi vụ kiện tập thể chỉ giới hạn ở California, số tiền thiệt hại vẫn lên tới hàng trăm triệu USD.
Gian lận chứng khoán và bê bối phân biệt chủng tộc
Vào tháng 8/2025, các cổ đông đã đệ đơn kiện Tesla với cáo buộc gian lận chứng khoán, cho rằng Tesla và Musk đã thổi phồng giá cổ phiếu bằng cách che giấu những rủi ro đáng kể của công nghệ tự lái, đặc biệt là xung quanh chương trình Robotaxi.
Nguyên nhân dẫn đến vụ kiện là các thử nghiệm Robotaxi ban đầu có kết quả thảm hại vào cuối tháng 6/2025, trong đó các xe được cho là đã chạy quá tốc độ, phanh gấp, lao lên vỉa hè, đi sai làn đường và thả khách xuống giữa đường nhiều lần. Giá cổ phiếu của Tesla sụt giảm sau đó.
Nếu vụ kiện được chấp thuận và thậm chí chỉ một phần nhỏ trong số hàng chục tỷ USD cổ phiếu giảm giá trị được quy cho hành vi gian lận bị cáo buộc, thì mức bồi thường thực tế có thể nằm trong khoảng 1-5 tỷ USD.
Vụ kiện phân biệt chủng tộc Vaughn kiện Tesla ban đầu bao gồm khoảng 5.977 nhân viên da màu. Vụ kiện được đệ trình vào năm 2017 sau đó bị hủy bỏ về mặt thủ tục vào cuối năm 2025 khi các luật sư không tìm được 200 thành viên trong nhóm sẵn sàng làm chứng.
Nhưng đó chưa phải là kết thúc mà là một bước ngoặt chiến lược. Các luật sư của nguyên đơn đã đệ trình hơn 500 vụ kiện riêng lẻ và dự định đệ trình tổng cộng hơn 900 vụ. Mỗi vụ kiện phải được xét xử riêng lẻ, nhưng tổng chi phí là rất lớn: ngay cả với mức bồi thường khiêm tốn cho mỗi nguyên đơn là 500.000 USD đến 2 triệu USD, tổng số tiền có thể là 200 triệu đến 1,2 tỷ USD.
Các vụ kiện còn lại bao gồm các vấn đề về lỗi xe, gian lận người tiêu dùng, chống độc quyền và điều tra của cơ quan quản lý.
Theo báo cáo từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV), doanh số phân khúc sedan hạng B trong quý 1/2026 đạt 7.146 xe, giảm 8,2% so với cùng kỳ năm trước. Dù tổng cầu giảm, thứ hạng trong nhóm 5 mẫu xe bán chạy nhất vẫn có những biến động đáng chú ý.
Toyota Vios tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu với phong độ ổn định nhất phân khúc. Riêng tháng 3, mẫu xe này đạt doanh số hơn 1.000 chiếc, nâng tổng lượng xe bàn giao trong quý 1 lên 2.737 xe. Kết quả này giúp "mẫu xe quốc dân" tạo khoảng cách an toàn với các đối thủ xếp sau nhờ giá bán cạnh tranh và độ bền bỉ.
Xếp ở vị trí thứ hai là Honda City với doanh số lũy kế đạt 1.681 xe. Tuy nhiên, sức mua của mẫu xe này trong tháng 3 có phần chững lại khi chỉ bán được 398 chiếc, giảm 60 xe so với tháng trước đó. Trong khi đó, đối thủ trực tiếp là Hyundai Accent đứng vị trí thứ ba với tổng doanh số quý 1 đạt 1.311 xe. Riêng tháng 3, mẫu xe Hàn Quốc được 369 khách hàng lựa chọn.
Kế đến, Mazda2 đạt doanh số 433 xe bán ra trong tháng 3, tăng 147 chiếc so với tháng 2, khép lại quý 1 với tổng doanh số 1.047 xe. Chốt danh sách ở vị trí thứ 5 là Mitsubishi Attrage với 370 xe cộng dồn.
Sự hồi phục doanh số trong tháng 3 của phân khúc này phần lớn nhờ chính sách hỗ trợ lệ phí trước bạ và ưu đãi tiền mặt trực tiếp từ hãng và đại lý. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định nhóm sedan cỡ B vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn trong tương lai. Xu hướng chuyển dịch sang các dòng xe gầm cao cỡ nhỏ đang thu hẹp đáng kể thị phần của các dòng sedan truyền thống tại thị trường Việt Nam.
Tình huống giao thông: Cô gái đi xe máy từ bên phụ, tạt qua đầu rồi đi lên phía trước xe có gắn camera hành trình. Rơi vào điểm mù, cô gái bị ủn lên phía trước, ngã xuống đường rồi mất hút dưới gầm xe. Chưa rõ thương vong.
Kỹ năng lái xe: Những chiếc xe lớn rất nhiều điểm mù, những người đi xe máy nên chủ động tránh xa khi nghe tiếng xe tới gần. Đặc biệt khi chuyển hướng cần luôn nhìn gương, quan sát hai bên và quay đầu nhìn thật nhanh nếu cần thiết để xác định có những phương tiện nào đang đi tới. Rất nhiều người có thói quen ra đường chỉ bật đèn xi-nhan là chuyển hướng, không cần biết phía sau có xe khác hay không.
Tài xế điều khiển những chiếc xe lớn cần tập trung quan sát xung quanh, di chuyển tốc độ chậm, nhất là trong khi vực dân cư phòng mọi tình huống có thể xảy ra.
Đối với những người hay di chuyển nhiều bằng xe đạp, đây là thói quen rất tốt cho sức khỏe, tạo được động lực tích cực cho tinh thần, đồng thời cũng giúp đường phố giảm ô nhiễm.
Tuy nhiên, TP.HCM cũng được góp ý sẽ cần hành động nhiều hơn nữa để khuyến khích người dân chọn xe đạp làm phương tiên di chuyển, nhất là để đi làm.
Tôi lớn lên cùng việc đạp xe. Ở Hà Lan, đây là một loại phương tiện rất thông dụng. Đạp xe tại đây không chỉ là một sở thích mà còn là một phương thức di chuyển thường ngày.
Tôi đạp xe đi học, đi mua sắm, đi đá bóng, đi gặp bạn bè, gia đình… nói chung là đi khắp nơi bằng xe đạp, miễn là khoảng cách nằm trong phạm vi hợp lý.
Đi xe đạp tốt cho sức khỏe, tiết kiệm chi phí (không cần đổ xăng, phí gửi xe cũng thấp hơn), đồng thời góp phần bảo vệ môi trường (không gây ô nhiễm, không gây tiếng ồn).
Tôi đã ở Việt Nam được 2,5 năm. Thói quen hằng ngày của tôi là đưa con gái đến trường, sau đó tiếp tục đến văn phòng ở phường Sài Gòn (quận 1 cũ) bằng xe đạp. Mỗi chiều khoảng 9km, mất từ 30 - 40 phút, gần tương đương với việc di chuyển bằng xe máy và chắc chắn là nhanh hơn đi ô tô.
Hạ tầng giao thông ở Việt Nam chưa thân thiện lắm với xe đạp, nhưng tôi nghĩ việc đạp xe cũng không khác lắm với di chuyển bằng xe máy. Tôi không cảm thấy không an toàn khi đạp xe tại TP.HCM. Dĩ nhiên, lúc nào bạn cũng phải chú ý quan sát, nhưng điều đó cũng giống như khi đi xe máy.
Bạn sẽ cần đảm bảo đội mũ bảo hiểm tốt và có hệ thống đèn chiếu sáng đầy đủ khi trời tối. Mua xe đạp là một khoản đầu tư tốt về lâu dài, cả về chi phí lẫn sức khỏe (mà sức khỏe thì vô giá), và cũng không cần phải mua loại quá đắt tiền.
Tôi thấy hệ thống giao thông công cộng tại TP.HCM cũng đang ngày càng tốt hơn, với metro, xe buýt... Bạn cũng có thể kết hợp đi xe đạp đến trạm xe buýt hoặc ga metro. Tôi hy vọng điều này sẽ sớm trở thành một thói quen phổ biến hơn với người Việt.
Tôi thường đạp xe thể thao vào sáng sớm, và thấy có rất nhiều người khác cũng đạp xe, tạo nên cảm giác cộng đồng. Chỉ là vấn đề thời gian trước khi xe đạp trở thành phương tiện di chuyển phổ biến hơn tại TP.HCM. Càng nhiều người xung quanh đạp xe thì càng khuyến khích người khác làm theo.
Tôi cho rằng khó khăn khi đạp xe ở TP.HCM là không khí còn bụi bặm và nhiệt độ cao. Đạp xe đi làm cũng khiến tôi đến văn phòng trong tình trạng khá đổ mồ hôi. Chúng tôi đang nỗ lực để đặt một phòng tắm tại văn phòng nhằm giải quyết vấn đề này.
Hằng ngày, tôi dành ra khoảng 30 phút để đạp xe tầm 10km từ nơi ở đến chỗ làm. Nghe thì hơi xa, nhưng việc đạp xe ở Hà Lan thuận tiện ở chỗ có làn đường riêng. Lúc còn ở nhà tại Đà Lạt, tôi đã quen với việc đạp xe leo dốc, nên việc đạp xe ở nước bạn có phần dễ dàng hơn.
Nhiều người cũng hỏi sao không chọn đi tàu hay metro cho khỏe, nhưng đối với sinh viên du học, tiết kiệm cũng là một trong những động lực để đạp xe. Chi phí cho việc di chuyển bằng phương tiện công cộng tại Hà Lan cũng khá cao.
Nhìn từ Hà Lan, tôi hiểu tại sao thói quen đạp xe hằng ngày tại Việt Nam vẫn chưa được phổ biến. Theo tôi, hai điểm hạn chế nhất là do trời nắng, nóng và độ an toàn khi lưu thông trên đường chung với các phương tiện khác của xe đạp.
Tuy nhiên, nếu chưa thể đi xe đạp hằng ngày hay đi đường dài, hãy cứ nên thử đi những quãng đường ngắn trước, như đi cà phê, đi chợ gần nhà vào cuối tuần để tận hưởng được cảm giác thong dong với loại phương tiện này.
Đạp xe không chỉ là di chuyển, mà là cách chúng ta chọn để sống chậm lại và lắng nghe nhịp đập của phố thị. Đừng đợi đến khi mọi thứ hoàn hảo mới bắt đầu.
Chính những vòng xe của chúng ta ngày hôm nay sẽ là tín hiệu để đường phố Việt Nam trong tương lai trở nên xanh hơn và thân thiện hơn.
Không đạp xe đi làm, nhưng tôi đạp xe 4 ngày/tuần để rèn luyện sức khỏe. Đi cùng nhóm, tôi đạp xe từ 5 giờ sáng với quãng đường 50 - 60km, sau đó là thong thả ăn sáng, uống cà phê. Riêng ngày Chủ nhật, tôi đạp xe từ 100km trở lên.
Ban đầu, việc đạp xe đối với tôi đơn giản chỉ là một sở thích tốt cho sức khỏe, nhưng giờ đã trở thành thói quen. Tôi thấy tập luyện đều đặn, trong đó có đi xe đạp, giúp đầu óc minh mẫn hơn, tăng sức bền cho tim, phổi và cơ bắp, cải thiện tâm trạng, tinh thần sảng khoái và tích cực hơn.
Hiện nay ở TP.HCM chỉ mới có 1 tuyến đường dành cho xe đạp ở đường Mai Chí Thọ, nhưng phần nào cũng giúp giảm những tai nạn không đáng có. Vì không có làn đường riêng, nên xe đạp phải ưu tiên cho xe cơ giới và xe máy.
Nếu có hạ tầng giao thông thuận tiện hơn, đây sẽ là động lực để người dân TP.HCM đạp xe nhiều hơn, qua đó rèn luyện sức khỏe.
Tại TP.HCM cũng có nhiều phong trào đạp xe, nhiều giải đạp xe cho đủ mọi lứa tuổi. Theo tôi điều này rất tích cực khi có thể quy tụ được những người có cùng đam mê, khiến cho việc rèn luyện sức khỏe trở nên chủ động và vui vẻ hơn.
