Hoạt động hợp tác nhân đạo tìm kiếm và kiểm kê quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh ở VN được 2 nước triển khai từ ngay sau khi Hiệp định Paris ký kết năm 1973, trước khi Bắc Nam sum họp một nhà. Từ đó đến nay, đã có rất nhiều kỳ tích được tạo nên; nhưng cũng có 1 nốt trầm day dứt suốt 25 năm, gắn liền với ngọn núi Am.
Đó là buổi chiều đầu tháng 4.2001, chiếc trực thăng Mi-17 do Nga sản xuất đang trên hành trình bay từ Vinh (Nghệ An) vào Đồng Hới (Quảng Bình cũ) trong thời tiết sương mù, đã chao đảo và đâm vào sườn núi Am thuộc xã Thanh Trạch, H.Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình (nay thuộc xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị), cách Hà Nội khoảng 450 km về phía nam.
Trên máy bay khi ấy có 16 người. Họ gặp nạn trong khi đang thực hiện nhiệm vụ khảo sát cho đợt hoạt động hỗn hợp tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh (MIA) lần thứ 65, một công việc nhân đạo cao cả được 2 Chính phủ VN và Mỹ giao phó.
Những người trên trực thăng tử nạn gồm: đại tá Trần Văn Biền, Chỉ huy trưởng Cơ quan MIA/Bộ Quốc phòng; ông Nguyễn Thanh Hà, Phó giám đốc thường trực Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích (VNOSMP, Bộ Ngoại giao); cơ trưởng, trung tá Nguyễn Văn Hà và 6 thành viên phi hành đoàn của Công ty bay dịch vụ miền Bắc (Bộ Quốc phòng); 7 thành viên Mỹ thuộc Lực lượng hỗn hợp kiểm kê tù binh và người mất tích (JPAC, tiền thân của DPAA, Cơ quan tìm kiếm tù binh và quân nhân mất tích Mỹ hiện nay).
25 năm sau sự kiện đau thương xảy ra, ông Vũ Khắc Nhũ (Giám đốc Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích, giai đoạn 1997 – 2002) vẫn nhớ như in diễn biến của vụ việc. Ông Nhũ kể đó là chuyến bay vừa để khảo sát cho đợt MIA tiếp theo vừa để bàn giao giữa 2 vị lãnh đạo (cũ và mới) của Văn phòng MIA tại Hà Nội.
Ngay sau khi sự cố xảy ra, 3 bộ gồm Quốc phòng, Công an, Ngoại giao đã lập tức cùng với chính quyền địa phương vào cuộc với hàng loạt nhiệm vụ. Tối thượng là phải đưa toàn bộ thi thể ra Hà Nội sớm nhất để bảo quản và giám định vì tất cả đều đã bị cháy đen. Thứ nữa là giải quyết hiện trường, trong đó là nhặt những gì còn sót lại, không loại trừ những mảnh thi thể bị tách ra… “Khi đó chúng tôi đã gom được ít mảnh thi thể vương vãi và cho chôn luôn dưới chân núi Am này”, ông Nhũ nhớ lại.
Cũng theo ông Nhũ, cùng lúc cũng phải làm rõ nguyên nhân máy bay rơi, vì đây là vấn đề đối ngoại, một tổn thất lớn đối với VN cũng như đối với Mỹ. Về đối nội, ông Nhũ cho biết đơn vị đã cử các đoàn hỗ trợ các gia đình thực hiện các chính sách liên quan. Do đó, 9 cán bộ, chiến sĩ VN hy sinh trong vụ tai nạn đã được công nhận liệt sĩ khi đang làm nhiệm vụ nhân đạo quốc tế.
Ngày nay, khu vực núi Am đã được chính quyền và người dân địa phương phát triển thành vùng rừng trồng, tạo sinh kế cho họ. Giữa mênh mông gió núi, bạt ngàn cây keo lai, dưới chân núi Am có khoảng đất trống. Nơi đó có khu tưởng niệm nhỏ cho sự kiện 25 năm trước, được xây dựng theo phong cách, kiến trúc VN, tấm bia tưởng niệm khắc tên cả người VN và người Mỹ.
Bà Nguyễn Thị Hòa, 59 tuổi, trú xã Bắc Trạch, cho biết khu vực tưởng niệm được đặt trong rừng keo lai do gia đình bà sở hữu. Trước đây chỉ có 1 tấm bia tưởng niệm, sau đó cơ quan hữu quan xây dựng thành khu tưởng niệm nhỏ, gồm bia đá, hàng rào, bậc thang… bao quanh.
“Cứ vào dịp 7.4 hằng năm, người ta về đây làm lễ tưởng niệm cho những người đã mất trong vụ tai nạn máy bay. Thi thoảng cũng có người vào thăm viếng thắp hương, Tây có, ta có. Gia đình tôi cứ đến ngày rằm và 30 hằng tháng vẫn đều đặn lên dọn dẹp vệ sinh, thắp hương tưởng nhớ… Họ là người dưng nhưng có “duyên” với mảnh đất của mình, nên tôi cũng hương khói theo đúng tâm linh người Việt”, bà Hòa nói.
Hôm 7.4, Quảng Trị nắng đổ lửa, mặt trời như thiêu đốt cả ngọn núi Am. Đoàn xe hướng về khu tưởng niệm, hơn 100 người Việt và Mỹ tề tựu về đây để dự lễ tưởng niệm tròn 1/4 thế kỷ kể từ ngày xảy ra tai nạn.
Ông Lê Công Tiến, Giám đốc Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích, gửi lời chia buồn và tri ân sâu sắc tới gia đình các nạn nhân. Ông khẳng định sự hy sinh của 16 cán bộ, quân nhân của VN và Mỹ đã góp phần quan trọng vào quá trình hợp tác giữa 2 nước về MIA trong 50 năm qua, giúp xoa dịu nỗi đau chiến tranh, thúc đẩy tiến trình hàn gắn, hòa giải, hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh, thúc đẩy quan hệ VN – Mỹ đạt tầm mức như ngày hôm nay.
Ông Trần Thanh Hưng, con trai đại tá liệt sĩ Trần Văn Biền, giật mình khi thời gian qua rất nhanh, bản thân ông cũng bước qua tuổi 62. “Ở cái tuổi đi qua gần hết thăng trầm cuộc đời, nỗi đau mất người thân sau 25 năm dù đã nguôi ngoai theo thời gian, nhưng niềm tự hào về sứ mệnh nhân đạo mà cha tôi cùng các thành viên tiền trạm VN và Mỹ thì vẫn luôn vẹn nguyên và tỏa sáng”, ông Hưng nói.
Trong giờ phút tưởng niệm hôm ấy, ông Hưng bày tỏ sự sẻ chia sâu sắc trước nỗi đau và mất mát của các gia đình thân nhân có mặt, của ông và những người bạn đến từ Mỹ. Dù khác biệt về ngôn ngữ và quốc tịch, họ đã trở thành một “gia đình MIA”, gắn kết bởi sự hy sinh của những người thân yêu. “Cha tôi cùng các đồng nghiệp người Mỹ đã kề vai sát cánh, cùng thực hiện một nhiệm vụ và cùng ngã xuống vì mục tiêu chung: mang lại niềm an ủi cho những gia đình vẫn đang mòn mỏi chờ tin người thân mất tích. Chính lý tưởng ấy đã làm cho sự hy sinh của họ trở nên bất tử”, ông Hưng nhấn mạnh.
Ông Hưng chia sẻ cha ông hẳn sẽ an lòng nơi cõi vĩnh hằng khi biết về mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa VN và Mỹ hôm nay. “Chúng tôi, những thế hệ đi sau, nguyện sẽ luôn gìn giữ và phát huy di sản nhân đạo này, để nỗi đau chiến tranh lùi xa và tình hữu nghị của chúng ta ngày càng bền chặt”, ông Hưng nói. (còn tiếp)
Chiều 7.4, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức họp báo quý 1 năm 2026, thông tin về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn. Tại đây, nhiều vấn đề "nóng" liên quan đến các dự án ven sông Hàn đã được nêu ra, đặc biệt là lo ngại về tình trạng cao ốc bủa vây che chắn tầm nhìn sông Hàn.
Trả lời nội dung này, ông Võ Tấn Hà, Phó giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng, cho biết việc bố trí công trình cao tầng ven sông không chỉ dựa vào chiều cao, mà phải đánh giá tổng hợp nhiều tiêu chí.
Theo đó, các dự án phải đảm bảo tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan toàn tuyến, kết nối giao thông hợp lý, tránh ùn tắc cục bộ; đồng thời, tạo điểm nhấn đô thị phù hợp và hài hòa giữa không gian công cộng, cây xanh, mặt nước với các khu chức năng thương mại, dịch vụ, nhà ở.
Quan trọng là phải kiểm soát hợp lý tầng cao, mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất và khoảng lùi công trình, đảm bảo không che chắn không gian công cộng ven sông, không ảnh hưởng tiêu cực đến cảnh quan đô thị.
Cũng theo lãnh đạo Sở Xây dựng, mỗi đô thị có đặc thù riêng về điều kiện tự nhiên, cấu trúc không gian, mật độ dân cư và mục tiêu phát triển. Vì vậy, việc phát triển không gian ven sông Hàn được nghiên cứu theo từng khu vực, từng đoạn tuyến, từng ô phố, thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc.
Ông Võ Tấn Hà cũng cho hay, trong định hướng quy hoạch chuyên ngành giao thông đô thị thành phố Đà Nẵng đến năm 2023, tầm nhìn đến năm 2045 đã có các tuyến đường sắt đô thị nhằm tăng cường khả năng lưu thông kết nối, góp phần giảm tải áp lực lên hạ tầng đô thị.
Sở Xây dựng cũng đã có báo cáo và UBND thành phố đã thống nhất chủ trương nghiên cứu mở rộng các trục đường ven biển.
Một nội dung khác thu hút sự chú ý là dự án nhà hàng, bến du thuyền phía nam cảng sông Hàn hiện đang bị bỏ hoang, gây ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
Trả lời nội dung này, ông Võ Tấn Hà cho biết đây là dự án được dư luận quan tâm, ảnh hưởng cảnh quan, không gian công cộng phía tây sông Hàn.
Do vậy, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng đã có Thông báo số 331 giao Ban Cán sự Đảng UBND thành phố làm việc với chủ đầu tư để vận động thu hồi dự án. Trên cơ sở đó, thành phố sẽ nghiên cứu các phương án xử lý như chuyển đổi công năng gắn với hoạt động của thành Điện Hải, phục vụ mục đích công cộng, bố trí làm trung tâm thông tin du lịch hoặc thậm chí phá dỡ để tạo không gian thông thoáng ven sông.
Hiện Sở Xây dựng Đà Nẵng đang phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo, tham mưu UBND thành phố báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy để thống nhất chủ trương chuyển đổi công trình này sang phục vụ cộng đồng.
Chiều tối 5.4, nhân dịp bước vào tiết thanh minh 2026, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM phối hợp với Hoa viên nghĩa trang Bình Dương (phường Chánh Phú Hòa, TP.HCM) tổ chức đại lễ cầu siêu, cầu an với sự tham dự của hơn 3.000 người dân ở TP.HCM.
Tại lễ cầu siêu, cầu an 2026, các hòa thượng, đại đức, tu sĩ đã cùng tụng kinh, niệm Phật, cầu cho linh hồn những người đã khuất được siêu sanh nơi cực lạc; quốc gia, dân tộc được bình an.
Đại diện Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM cũng thuyết giảng cho các tăng ni, phật tử, người dân… về ý nghĩa của ngày tiết thanh minh; truyền thống, đạo hiếu đối với ông bà, cha mẹ, với những người đã hy sinh, cống hiến cho đồng bào, cho Tổ quốc.
Theo quan niệm truyền thống của người Việt Nam, tiết thanh minh là tiết khí thứ 5 trong 24 tiết khí của năm, thường bắt đầu từ ngày 4 hoặc ngày 5.4 (năm 2026 tiết thanh minh bắt đầu từ ngày 5.4, tức 18.2 âm lịch) và kết thúc khoảng ngày 20 hoặc 21.4. Trong tiết thanh minh thường có khí trời quang đãng, mát mẻ, cây cỏ sinh sôi, nảy lộc.
Ông Nguyễn Văn Thiền, Chủ tịch HĐQT Công ty CP nước - môi trường Bình Dương (chủ đầu tư Hoa viên nghĩa trang Bình Dương) cho biết việc phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM tổ chức đại lễ cầu siêu, cầu an nhân dịp tiết thanh minh và lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức thường niên trong suốt 17 năm qua.
"Lễ là dịp để mỗi người lắng lòng hướng về cội nguồn, gìn giữ đạo lý, hiếu nghĩa với ông bà, cha mẹ. Đồng thời cũng là dịp để thân nhân những người đã khuất đang được an táng tại Hoa viên nghĩa trang Bình Dương dâng trọn lòng thành, cầu nguyện cho người đã khuất được siêu thoát, người hiện tiền (người đang sống - PV) được bình an" - ông Nguyễn Văn Thiền chia sẻ.
Hoa viên nghĩa trang Bình Dương được đầu tư xây dựng từ năm 2006, diện tích trên 300 ha, được thiết kế như một công viên tâm linh hiện đại, có các công trình như Đài hóa thân Hoàn vũ, Vĩnh hằng môn, Vĩnh hằng đài…
Trong Hoa viên có các khu mộ gia tộc, mộ Công giáo, mộ Phật giáo, mộ hỏa táng và đặc biệt là khu tưởng niệm Mẹ Việt Nam anh hùng, anh hùng liệt sĩ, khu dành cho cán bộ cao cấp và người có công với cách mạng.
Để tổ chức thi hành bản án mà bà Trương Mỹ Lan đang phải chấp hành, chấp hành viên Thi hành án dân sự TP.HCM vừa ký hợp đồng với Công ty cổ phần định giá và đầu tư kinh doanh bất động sản Thịnh Vượng để thẩm định giá đối với 1 túi HERMES, size 25 màu trắng, có đính đá màu trắng trên khóa và viền túi cùng 1 túi HERMES màu trắng, size 30 không đính đá hay vật liệu gì bên trên.
Theo kết quả tại chứng thư thẩm định giá ngày 10.4, túi HERMES, size 25 trị giá hơn 1,7 tỉ đồng, còn túi size 30 có giá hơn 2,3 tỉ đồng. Tổng của 2 túi hơn 4 tỉ đồng.
Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo này (hoặc thông báo này được tống đạt hợp lệ), người được thi hành án, người phải thi hành án được quyền gửi đơn yêu cầu định giá lại tài sản một lần và phải nộp ngay tạm ứng chi phí định giá tài sản; người được thi hành án, người phải thi hành án được quyền thỏa thuận chọn tổ chức bán đấu giá tài sản.
Hết thời hạn trên, nếu các bên đương sự không yêu cầu định giá lại tài sản, không thỏa thuận chọn tổ chức bán đấu giá tài sản, chấp hành viên sẽ chọn và ký hợp đồng với tổ chức bán đấu giá để bán đấu giá tài sản theo quy định.
Hiện Thi hành án dân sự TP.HCM đang tổ chức thi hành vụ án Trương Mỹ Lan theo bản án sơ thẩm tháng 10.2024 của TAND TP.HCM và bản án phúc thẩm tháng 4.2025 của TAND cấp cao tại TP.HCM. Theo bản án này, bà Trương Mỹ Lan bị tòa phạt mức án tử hình.
Tòa buộc bà Trương Mỹ Lan có trách nhiệm bồi hoàn toàn bộ số tiền hơn 30.000 tỉ đồng cho các bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nhận chuyển nhượng trái phiếu.
Theo đó, Thi hành án dân sự TP.HCM đã thanh toán tiền thi hành án đợt 1 với tổng số tiền hơn 7.464 tỉ đồng vào tháng 6.2025 theo tỷ lệ 24% trên số tiền được thi hành án.
Thanh toán đợt 2 tháng 7.2025 hơn 738 tỉ đồng theo tỷ lệ 2%.
Thanh toán đợt 3 tháng 8.2025 hơn 376 tỉ đồng theo tỷ lệ 1%.
Thanh toán đợt 4 tháng 9.2025 hơn 299 tỉ đồng theo tỷ lệ 0,9%.
Thanh toán đợt 5 tháng 11.2025 hơn 205 tỉ đồng theo tỷ lệ 0,6%.
Thanh toán đợt 6 tháng 12.2025 hơn 271 tỉ đồng theo tỷ lệ 0,9%.
Thanh toán đợt 7 tháng 12.2025 hơn 704 tỉ đồng theo tỷ lệ 2,3%.
Hôm 5.2, cơ quan này đã thanh toán đợt 8 cho 42.500 trái chủ với số tiền hơn 248 tỉ đồng theo tỷ lệ 0,8% trên số tiền được thi hành án.
Hiện nay, cơ quan này đang tiếp tục tiến hành xác minh, đo vẽ, thẩm định giá tài sản được bản án xác định của bà Trương Mỹ Lan và của các cá nhân, tổ chức có nghĩa vụ phải thi hành án cho bà này.
Đồng thời, yêu cầu Ngân hàng SCB chuyển số tiền đã bị phong tỏa theo các bản án phúc thẩm, sơ thẩm. Khi có kết quả xử lý tài sản và ngân hàng chuyển tiền về, Thi hành án dân sự TP.HCM sẽ tiếp tục chi trả ở các đợt tiếp theo.
Thi hành án dân sự TP.HCM đề nghị người được thi hành án và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan không truy cập vào các đường link không chính thống (để tránh bị lừa đảo) và thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin tại các kênh thông tin chính thức của cơ quan này.
Đặc biệt, người dân không tụ tập đông người, nhằm tránh bị lợi dụng hoặc tiếp cận thông tin sai lệnh, không chính xác.
