Sáng nay (17.4), ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (V-ACT) của hơn 133.000 thí sinh trên cả nước. Tính đến đầu giờ chiều nay, theo khảo sát của Thanh Niên với một số trung tâm luyện thi, ít nhất trăm sĩ tử có điểm chung là kết quả tiếng Việt thấp nhất so với các phần thi khác là toán, tiếng Anh, tư duy khoa học. Hiện tượng này cũng diễn ra với những thí sinh có tổng điểm từ 1.000 trở lên.
Tuy nhiên, cũng có số ít trường hợp thí sinh có kết quả thi tiếng Việt cao hơn các phần khác trong quá trình khảo sát.
Đáng chú ý, nhiều thí sinh đạt điểm phần thi tiếng Anh ở mức tối đa là 300, trong khi điểm tiếng Việt lại nằm “chót bảng” trong 4 phần. Trường hợp nổi bật nhất là thủ khoa thi đợt 1 năm nay – em Trần Hoàng Thiên Phúc, học sinh lớp 12 Toán 2 Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) – với điểm phần tiếng Anh, tư duy khoa học đều là 300, toán đạt 264 còn tiếng Việt “về cuối” ở mốc 234.
“Nhiều học sinh của tôi cũng có kết quả thi phần tiếng Việt thấp nhất trong 4 phần, thậm chí cách phần thi thấp thứ hai khoảng 30-40 điểm”, thạc sĩ Bùi Văn Công, giáo viên chuyên luyện thi V-ACT trực tuyến cho học sinh ở nhiều địa phương, chia sẻ.
Theo thầy Công, tiếng Việt là phần thi có điểm thấp nhất trong 4 phần không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Việt của thí sinh đó giảm sút, mà có thể do độ khó không đồng đều giữa các phần trong đề thi. Nam giáo viên cho rằng phần tiếng Việt ở kỳ thi năm 2026 thiên về suy luận chứ không còn quá chú trọng đến cảm nhận văn chương, đọc hiểu văn bản đơn thuần như trước. Điều này có thể khiến nhiều bạn gặp thử thách.
Chưa kể phần tiếng Việt năm nay còn có nhiều câu ngoài nội dung trước giờ hay ra đề, như câu hỏi về niêm luật trong thơ Đường luật hoặc các câu hỏi về lỗi chính tả, theo thầy Công. Còn thầy Đặng Duy Hùng, quản lý hệ thống luyện thi Helius Education tại TP.HCM, đánh giá phần tiếng Việt tuy hay và pha trộn nhiều màu sắc khác nhau, song lại nặng về đọc ngữ liệu nên chiếm nhiều thời gian làm bài hơn so với mọi năm.
“Nhìn chung, phần khó ở đề năm nay xoay cực từ khoa học tự nhiên sang khoa học xã hội”, thầy Hùng nhìn nhận.
Huỳnh An Khang, với tổng điểm 1.006 – trong đó tiếng Anh đạt 278 điểm, tư duy khoa học 253, toán 248 và tiếng Việt 227 – chia sẻ thêm rằng phần thi tiếng Việt đặc biệt thử thách ở những câu hỏi về kiến thức, nhất là kiến thức tích lũy từ các lớp dưới chứ không phải trọng tâm giảng dạy ở chương trình học lớp 12. Nam sinh học lớp 12 ở Trường THPT Phú Nhuận (TP.HCM) kể sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 tổ chức vào tháng 5 tới để cải thiện điểm số.
Trong khi đó, T., một thí sinh tại TP.HCM, cho biết đa phần các bạn chung lớp đều có điểm tiếng Việt là điểm thấp nhất. “Riêng em có kết quả tiếng Việt cao hơn các phần khác”, nam sinh đạt 283 điểm tiếng Việt và tổng điểm 1.043 chia sẻ.
Chia sẻ góc nhìn khác, thầy Lê Văn Minh (KST), giáo viên luyện thi V-ACT tại Trung tâm Alpha (TP.Đà Lạt), cho biết không chỉ mới đây mà từ lâu thầy đã trăn trở về vấn đề sử dụng tiếng Việt ở học sinh THCS, THPT. “Tôi nhận ra càng về sau, các bạn càng bị ‘hạn chế’ về năng lực và cách sử dụng ngôn ngữ Việt. Ngoài đời sống thực tế cũng vậy chứ không riêng gì trong các bài thi mang tính học thuật như V-ACT”, thầy Minh nói.
Nam giáo viên cũng thông tin hầu hết học sinh trong khóa thầy đứng lớp đều có điểm tiếng Anh cao hơn tiếng Việt.
“Tôi thật sự buồn vì lẽ ra tiếng Việt nên là phần kiến thức khiến các bạn cảm thấy hứng thú thay vì vô tình trở thành rào cản”, thầy Minh bộc bạch.
Để cải thiện, thầy Minh chia sẻ trong mỗi lần soạn đề đều cố gắng đưa ngữ liệu về việc bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt để nhắc nhở học sinh. Ngoài ra, thầy còn khuyến khích các bạn trau dồi vốn từ ngữ thông qua việc chăm chỉ đọc, xem thơ ca, truyện, kịch…
“Tôi chỉ hy vọng thay đổi được góc nhìn của một vài bạn thôi là vui lắm rồi”, thầy nói.
Trước đó, Thanh Niên từng đăng tải loạt bài về việc một bộ phận người trẻ dùng tiếng Việt một cách méo mó, lệch chuẩn, từ sử dụng “teencode” hoặc những từ nửa Anh nửa Việt cho tới nói năng những cụm vô nghĩa như “tung tung tung sahur”, “tralalero tralala”… Điều này trải rộng từ học sinh tiểu học, THCS, THPT đến sinh viên ĐH.
“Thoạt nghe tưởng là vui vẻ, hài hước nhưng lâu dài tạo thành thói quen, các con quên mất luôn từ thông dụng vẫn hay dùng trong tiếng Việt hằng ngày”, cô Nguyễn Thị Phương Đài, giáo viên Trường tiểu học Trần Khánh Dư (P.Tân Định, TP.HCM), chia sẻ với Thanh Niên hồi cuối năm 2025. “Tôi nhận thấy càng ngày, kỹ năng diễn đạt thành câu văn, bài văn của nhiều học sinh càng kém đi vì bây giờ nhiều bạn chỉ xem video ngắn”, cô Đài nói thêm.
Để được miễn thi tất cả các môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, bên cạnh các điều kiện chung, thí sinh còn phải đáp ứng các điều kiện về điểm học tập, hạnh kiểm...
Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 17-4, có bốn trường hợp thí sinh sẽ được miễn thi tất cả các môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Thứ nhất, thí sinh được triệu tập tham gia kỳ thi chọn đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế hoặc Olympic khu vực các môn văn hóa.
Tuy nhiên thí sinh phải đáp ứng các điều kiện: được triệu tập vào học kỳ 2 lớp 12, kết quả rèn luyện cả năm lớp 12 đạt mức tốt, học lực lớp 12 từ khá trở lên, có tên trong danh sách miễn thi của bộ.
Thứ hai, là thí sinh trong đội tuyển tham gia các cuộc thi Olympic quốc tế hoặc Olympic khu vực về khoa học kỹ thuật, văn hóa - văn nghệ.
Thí sinh cần đáp ứng các điều kiện gồm: được triệu tập vào học kỳ 2 lớp 12, kết quả rèn luyện và học tập cả năm lớp 12 đạt mức từ đạt trở lên; có tên trong công văn đề nghị miễn thi và xác nhận tham dự tập huấn, dự thi đúng quy định của cơ quan tuyển chọn gửi đến Sở giáo dục và đào tạo trước ngày thi tốt nghiệp THPT.
Thứ ba, thí sinh là người khuyết tật đặc biệt nặng và người khuyết tật nặng theo quy định; người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên; con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, bản thân bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên. Thí sinh cần có giấy xác nhận do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Theo quy chế, để được miễn thi môn ngoại ngữ trong xét công nhận tốt nghiệp THPT, bộ quy định theo ba nhóm.
Thứ nhất, thí sinh là thành viên đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế môn ngoại ngữ theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Thứ hai, thí sinh có một trong các chứng chỉ ngoại ngữ được quy định của quy chế hoặc các chứng chỉ ngoại ngữ được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận tương đương với Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (đạt từ bậc 3 trở lên và có giá trị sử dụng đến ngày làm thủ tục dự thi).
Thứ ba, thí sinh có đủ điều kiện miễn thi môn ngoại ngữ nhưng vẫn muốn tham gia thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp thì phải sử dụng kết quả thi môn ngoại ngữ để tính điểm xét tốt nghiệp THPT.
Danh mục chứng chỉ ngoại ngữ quy định của bộ như sau:
Thí sinh xem chi tiết quy chế thi tốt nghiệp THPT tại đây.
Thời hạn nhận đơn kéo dài đến hết ngày 12.7 và kết quả học bổng dự kiến công bố vào đầu tháng 9 năm nay, theo Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ). NZUA là gói học bổng chính phủ dành riêng cho học sinh Việt và đây là năm thứ hai chương trình được triển khai. Mỗi suất trị giá 15.000 NZD (233 triệu đồng), áp dụng cho năm học đầu tiên trong chương trình cử nhân.
Trước khi ứng tuyển, học sinh cần nhận thư mời nhập học từ một trong 6 trường ĐH ở New Zealand có tham gia chương trình. Trong đó, các ĐH Waikato, Massey và Lincoln mỗi đơn vị được phân bổ 3 suất còn ĐH Auckland, Canterbury, Otago mỗi trường 2 suất. Ngoài ra, phần lớn các ĐH nêu trên còn cho phép sinh viên Việt Nam ứng tuyển thêm học bổng riêng của trường và có thể cộng gộp giá trị các học bổng.
Phần lớn ĐH New Zealand cũng cho phép học sinh Việt nộp đơn xin nhập học ngay khi có kết quả lớp 12 mà không cần đợi tới khi có chứng nhận tốt nghiệp THPT, hoặc ngay khi có điểm dự đoán IB hay A-level mà không cần phải đợi kết quả chính thức. Điều này giúp các bạn thuận tiện hơn khi xin thư mời nhập học.
Ngoài thư mời nhập học, ứng viên cần nộp thêm bảng điểm, chứng chỉ tiếng Anh đồng thời quay một video 90 giây để thể hiện bản sắc, sự sáng tạo và năng lực cá nhân. Trong đó yêu cầu tiếng Anh được điều chỉnh linh hoạt hơn, khi ứng viên cần đạt trình độ tiếng Anh tương đương IELTS 7.0 là được, không bắt buộc đạt mức điểm tối thiểu nhất định ở từng kỹ năng.
"Chúng tôi luôn chủ động điều chỉnh quy trình ứng tuyển để NZUA trở nên gần gũi và thực tế hơn với học sinh Việt. Sự tham gia tích cực của các trường ĐH với cơ chế học bổng kép thể hiện rõ mong muốn của New Zealand trong việc chào đón những học sinh Việt tài giỏi", ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của ENZ, nhấn mạnh.
Cũng theo ENZ, sinh viên du học tại New Zealand theo học bổng chính phủ NZUA sẽ được hưởng đầy đủ các quyền lợi làm việc trong thời gian học và sau khi tốt nghiệp. Cụ thể, sinh viên được làm thêm 25 giờ/tuần trong kỳ học và toàn thời gian trong kỳ nghỉ, tạo điều kiện để các có thêm trải nghiệm thực tế và trang trải chi phí khi đi học. Sau tốt nghiệp, sinh viên có thể ở lại làm việc 3 năm tại New Zealand để tích lũy kinh nghiệm làm việc quốc tế.
Nhằm hỗ trợ phụ huynh, học sinh hiểu rõ hơn về học bổng NZUA, ENZ sẽ tổ chức hội thảo trực tuyến để cung cấp thông tin đầy đủ về quy trình ứng tuyển, đồng thời giải đáp trực tiếp các thắc mắc liên quan đến chương trình. Hoạt động diễn ra từ 10 - 11 giờ ngày 24.5 và ai quan tâm có thể đăng ký tham dự miễn phí TẠI ĐÂY.
Theo thống kê từ ENZ, tính tới tháng 8.2025 có 83.535 du học sinh đang học ở các đơn vị cung cấp giáo dục ở New Zealand, tăng nhẹ so với tổng số lượng người nước ngoài tới học trong cả năm 2024 (83.524 người). Trong đó, Việt Nam có tổng cộng 1.895 người, tập trung đông nhất ở các ĐH (1.125), xếp sau sau đó là các trường phổ thông (350).
Ngày 12.4, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một nữ sinh bị nhiều nam sinh đánh liên tiếp trước cổng Trường THCS Bình Thuận (thuộc xã Vạn Tường, Quảng Ngãi).
Trong clip, nạn nhân gần như không thể chống cự, liên tục bị đấm, đá khiến nhiều người chứng kiến bức xúc. Một người đàn ông tuổi trung niên đứng ra can ngăn nhưng bất lực, các nam sinh vẫn lao vào đánh tới tấp nữ sinh.
Theo xác minh ban đầu, nạn nhân là em D.T.K (tên học sinh đã được thay đổi), lớp 7A, Trường THCS Bình Thuận.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Lê Thị Tiển (dì ruột của em K., ở xã Vạn Tường) cho biết, khoảng trưa 11.4, sau khi kết thúc buổi thi giữa học kỳ, em K. ra cổng trường thì xảy ra mâu thuẫn với một nữ sinh tên T. (lớp 7C cùng trường).
Sau đó, T. gọi anh trai đang học lớp 9A cùng 2 nam sinh khác đến, rồi nhóm này lao vào đánh em K. tới tấp. "Cháu tôi bị đánh liên tục, không kịp phản ứng, dẫn đến bị thương khá nặng", bà Tiển kể.
Ngay sau vụ việc, gia đình đã đưa em K. đến Bệnh viện Trung ương Quảng Nam (TP.Đà Nẵng) để kiểm tra, điều trị. Theo người nhà, hiện em K. bị đau toàn thân, mắt bầm tím, môi dập, không thể ăn uống bình thường, tinh thần hoảng loạn, nôn ói.
"Gia đình dự kiến sẽ tiếp tục đưa cháu ra Bệnh viện đa khoa Đà Nẵng để thăm khám kỹ hơn. Chúng tôi mong cơ quan chức năng sớm làm rõ, xử lý đúng người, đúng hành vi để răn đe", bà Tiển nói thêm.
Cũng trong ngày 11.4, gia đình em K. đã trình báo vụ việc với chính quyền địa phương và nhà trường.
Gia đình em K. cho biết, hiện cơ quan công an xã Vạn Tường đã làm việc với các học sinh liên quan, lấy lời khai để xác minh nguyên nhân, làm rõ hành vi đánh người gây thương tích.
