Bắt được sói xổng chuồng ở Hàn Quốc

Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ "cận kề thắng lợi", đồng thời đe dọa sẽ ném bom Iran "về thời kỳ đồ đá", truyền thông nhà nước Iran đăng bản đồ đế chế Achaemenid từng bao trùm khắp Trung Đông cách đây hơn 2.500 năm, kèm thông điệp: "Bản đồ này cho thấy Iran đang ở thời kỳ đồ đá. Các vị có chắc là muốn chúng tôi quay lại thời kỳ đó không?".

Trong 5 tuần chiến sự, Iran hứng chịu thiệt hại đáng kể trước sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ và Israel, nhưng những thông điệp như vậy cho thấy giới chức nước này vẫn sẵn sàng đối đầu đến cùng, nhằm kết thúc xung đột theo những điều khoản do Tehran đưa ra, theo giới quan sát.

"Với niềm tin vào Thượng đế toàn năng, cuộc chiến này sẽ tiếp diễn cho đến khi các người bị bẽ bàng, nhục nhã, vĩnh viễn phải hối hận và buông vũ khí đầu hàng", Ebrahim Zolfaqari, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, tuyên bố hôm 2/4.

Theo các chuyên gia, niềm tin của Iran rằng họ đang giành ưu thế trong cuộc chiến không phải là không có cơ sở. Với Tehran, chiến thắng không nhất thiết đồng nghĩa với đánh bại hoàn toàn đối phương trên chiến trường, mà là buộc Mỹ, Israel phải thay đổi hành vi.

"Các căn cứ đã bị nhắm mục tiêu. Nhiều chỉ huy quân sự thiệt mạng. Nhưng từ góc nhìn của họ, họ đang thắng trong cuộc chiến", Saeid Golkar, phó giáo sư khoa học chính trị Đại học Tennessee, chuyên gia về Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói. "Họ có thể khiến ông Trump quay lại bàn đàm phán".

Chiến tranh bất đối xứng

Một trong những yếu tố then chốt giúp Iran duy trì niềm tin chiến thắng là chiến lược chiến tranh bất đối xứng. Thay vì đối đầu trực diện bằng sức mạnh quân sự đơn thuần, Tehran chọn đánh vào những điểm yếu mang tính hệ thống của đối phương.

Sau hơn 16.000 cuộc không kích từ Mỹ và Israel, trọng tâm cuộc chiến không còn nằm ở năng lực quân sự của Iran, mà chuyển sang tác động đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng. Iran coi biến động giá dầu là bằng chứng cho thấy chiến lược của họ phát huy hiệu quả, từ đó tạo ra hiệu ứng dây chuyền lan ra toàn cầu, buộc các cường quốc phải cân nhắc lại chiến lược.

Eo biển Hormuz đóng vai trò trung tâm trong chiến lược này. Là tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới từ vùng Vịnh, Iran từ lâu đã công khai coi Hormuz là "át chủ bài". Không cần phải phong tỏa hoàn toàn, chỉ cần tạo ra rủi ro đủ lớn đối với hoạt động vận tải qua eo biển này, Tehran có thể gây sức ép đáng kể.

Tổng thống Trump cũng thừa nhận tình thế khó khăn ở eo biển Hormuz. Khi trả lời báo giới ngày 26/3, ông đưa ra một cách giải thích ngắn gọn về lý do trong hơn 40 năm qua, Iran luôn đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị tấn công.

"Vấn đề với eo biển là thế này", ông Trump nói. "Giả sử chúng ta làm rất tốt, đạt tới 99%. Nhưng thiếu 1% còn lại là không thể chấp nhận được, bởi vì đó có thể là một quả tên lửa bắn trúng thân con tàu trị giá cả tỷ USD".

Chính "1% rủi ro" đó là nền tảng để Iran xây dựng chiến lược răn đe. Từ thập niên 1980, khi cuộc chiến với Iraq lan rộng từ trên bộ sang tàu dầu trên vịnh Ba Tư, Tehran đã đầu tư mạnh vào các phương tiện có thể gây gián đoạn vận tải biển như thủy lôi và xuồng cao tốc. Mục tiêu không phải là kiểm soát eo biển, mà là đảm bảo khả năng gây thiệt hại bất ngờ, đủ để đối phương phải dè chừng.

Song song với phong tỏa Hormuz, Iran còn triển khai hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) nhằm vào căn cứ Mỹ tại Trung Đông và cơ sở dầu khí ở các nước láng giềng. Những cuộc tấn công này góp phần đẩy lạm phát tăng cao, tạo áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông.

Kết quả, chính quyền Tổng thống Trump đã phải nới lỏng một phần trừng phạt đối với dầu thô Iran, cho phép dòng tiền trị giá 15 tỷ USD quay trở lại Tehran, đình chỉ trừng phạt với dầu thô Nga. Động thái này càng củng cố niềm tin rằng chiến lược gây sức ép kinh tế của Iran đang buộc Mỹ phải điều chỉnh hành vi.

Ý thức hệ mạnh mẽ

Trong khi đó, các nỗ lực của Mỹ và Israel nhắm vào đội ngũ lãnh đạo Iran lại tạo ra hiệu ứng ngược. Thay vì làm suy yếu chính quyền Iran, việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và các quan chức cấp cao lại thúc đẩy hệ thống quyền lực tại Iran trở nên đoàn kết và cứng rắn hơn.

"Hệ thống lãnh đạo ở Iran mang tính ý thức hệ. Chính yếu tố này đã giúp bộ máy không tan rã, nhanh chóng tái cấu trúc và siết chặt quyền lực", phó giáo sư Golkar nói.

Bất chấp những cảnh báo từ Tổng thống Trump, Iran đã bầu Mojtaba Khamenei, con trai ông Ali Khamenei và có lập trường thậm chí cứng rắn hơn cả cha, làm tân Lãnh tụ Tối cao. Ông Mojtaba sau đó tiếp tục chọn những người cứng rắn trong IRGC làm cố vấn thân cận cho mình.

"Chế độ này cứng rắn hơn, ít sẵn sàng thỏa hiệp hơn và thể hiện sự gắn kết công khai hơn với IRGC", Mona Yacoubian, giám đốc chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. "Các đòn hạ sát loạt lãnh đạo Iran không dẫn đến bất kỳ sự thay đổi sâu sắc nào về việc ai mới là người nắm quyền, cũng như lập trường của họ đối với Mỹ".

Điều này khiến triển vọng đàm phán trở nên phức tạp hơn. Những quan chức có xu hướng thực dụng hoặc có khả năng dung hòa giữa ý thức hệ và lợi ích quốc gia đã bị gạt ra bên lề hoặc thiệt mạng trong các cuộc không kích.

Khi những tiếng nói ôn hòa biến mất, không gian cho thỏa hiệp cũng bị thu hẹp lại. Ngay cả khi đàm phán diễn ra, khả năng đạt thỏa thuận linh hoạt cũng rất hạn chế. Thậm chí, xung đột có thể tiếp tục leo thang thông qua các lực lượng ủy nhiệm.

IRGC đã đe dọa cùng lực lượng Houthi ở Yemen mở rộng chiến sự sang eo biển Bab al-Mandab, đồng thời công bố danh sách các cơ sở năng lượng trong khu vực mà họ có thể nhắm tới nếu Mỹ tiếp tục tấn công.

"Họ sẵn sàng cho kiểu chiến tranh này", ông Golkar nói, thêm rằng hệ thống của Iran được thiết kế để tồn tại trong điều kiện chiến tranh kéo dài.

Tuy nhiên, niềm tin chiến thắng của Iran không đồng nghĩa với việc họ không phải đối mặt với khó khăn. Nền kinh tế chịu áp lực nặng nề, và dấu hiệu căng thẳng nội bộ đã xuất hiện.

Cựu ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif viết trong bài bình luận đăng trên tạp chí Foreign Affairs rằng nước này đang nắm "thế thượng phong" trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, nhưng lập luận Tehran cần chấm dứt chiến tranh để tránh thêm thương vong dân sự và thiệt hại cơ sở hạ tầng.

"Iran nên tận dụng lợi thế của mình không phải để tiếp tục chiến đấu mà để tuyên bố chiến thắng và đạt được một thỏa thuận vừa chấm dứt xung đột này vừa ngăn chặn cuộc xung đột tiếp theo", ông Zarif viết hôm 2/4.

"Iran nên đề xuất áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của mình và mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt. Thỏa thuận này Washington trước đây không chấp nhận, nhưng giờ có thể sẽ cân nhắc", cựu ngoại trưởng cho biết.

Như Tâm (Theo TIME, TRT World, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/ly-do-iran-tin-vao-kha-nang-thang-my-5058424.html

Theo báo South China Morning Post, một cụ ông 71 tuổi tại bang Johor (Malaysia) đã bị bắt giữ sau khi nổ súng khiến ba người thiệt mạng hôm 19-4, gây chấn động dư luận địa phương khi nghi phạm vốn được hàng xóm nhận xét là hiền lành, thân thiện.

Theo cảnh sát bang Johor, vụ việc xảy ra vào khoảng 13h30 hôm 19-4 (giờ địa phương) tại khu dân cư Taman Kota Jaya. Nghi phạm đã dùng một khẩu súng săn và bắn chết các nạn nhân ngay tại hiện trường.

Ba nạn nhân được xác định tử vong tại chỗ, gồm hai người đàn ông địa phương và một phụ nữ người Việt Nam, trong độ tuổi từ 37 đến 63.

Ngay sau khi nhận tin báo, cảnh sát triển khai chiến dịch phối hợp giữa Cục Điều tra hình sự Malaysia (CID) và đơn vị đặc nhiệm D9.

Khoảng 30 phút sau, nghi phạm bị bắt tại một quán ăn cách hiện trường khoảng 200m. Theo nhân chứng, cụ ông này vẫn bình tĩnh, thậm chí ngồi uống nước trước khi bị khống chế.

Giám đốc cảnh sát bang Johor, ông Ab Rahaman Arsad, cho biết hung khí trong vụ án - khẩu súng săn Benelli M/Super - đã bị thu giữ.

Đáng chú ý, đây là vũ khí được cấp phép hợp pháp cho mục đích nông nghiệp, do nghi phạm sở hữu trang trại, kinh doanh thịt và chăn nuôi heo.

Tuy nhiên, giới chức nhấn mạnh giấy phép này chỉ nhằm bảo vệ cây trồng khỏi sâu bệnh, không cho phép sử dụng ở nơi công cộng.

Hiện nghi phạm đã bị tạm giam 7 ngày từ 20-4 theo lệnh của Tòa án Kota Tinggi để phục vụ điều tra.

Vụ việc đang được xử lý theo Điều 302 Bộ luật Hình sự Malaysia về tội giết người, với mức án có thể là tử hình hoặc tù từ 30 đến 40 năm, kèm theo đánh roi.

Đặc biệt, điều gây sốc cho cộng đồng địa phương là nghi phạm lâu nay được xem là "người chú hiền lành", thân thiện, thường mang trái cây, rau củ từ vườn chia cho hàng xóm. "Không ai nghĩ ông ấy có thể gây ra chuyện như vậy", một người dân cho biết.

Đồng thời, một chủ tiệm tạp hóa gần nơi bắt giữ nghi phạm cho biết ông đã rất bất ngờ khi thấy người đàn ông bị còng tay, bởi trước đó trông cụ ông rất "vô hại", và thậm chí đi lại còn khó khăn.

Hiện động cơ vụ xả súng vẫn đang được làm rõ. Cảnh sát cho biết chưa có dấu hiệu liên quan đến tội phạm có tổ chức hay khủng bố, nhưng không loại trừ khả năng xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân hoặc tài chính.

Vụ việc này cũng làm dấy lên tranh luận tại Malaysia về quy định cấp phép và quản lý súng đối với người dân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Thủ tướng Benjamin Netanyahu và tôi đã chỉ thị cho Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) dốc toàn lực hành động trên bộ lẫn trên không ở Lebanon, kể cả trong thời gian ngừng bắn, để bảo vệ binh sĩ khỏi mọi mối đe dọa", Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết hôm 19/4.

Bộ trưởng Katz thêm rằng IDF đã nhận lệnh phá hủy tất cả công trình hoặc tuyến đường bị gài mìn. "Chúng tôi cũng sẽ dỡ bỏ nhà cửa trong những ngôi làng tiếp giáp biên giới, vốn là tiền đồn của Hezbollah và đe dọa các khu dân cư Israel", ông cho hay.

"Mục tiêu tổng thể của chiến dịch ở Lebanon là giải giáp Hezbollah, loại bỏ mối đe dọa với các khu dân cư phía bắc Israel thông qua biện pháp quân sự và ngoại giao. Nếu chính phủ Lebanon tiếp tục không thực hiện nghĩa vụ của mình, IDF sẽ làm điều này thông qua những hoạt động quân sự nối tiếp", quan chức Israel nói thêm.

Hãng thông tấn quốc gia Lebanon NNA cùng ngày đưa tin Israel "đang phá hủy những gì còn sót lại của các ngôi nhà" ở Bint Jbeil, thị trấn từng chứng kiến những trận giao tranh dữ dội giữa IDF và Hezbollah trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

Quân đội Israel còn phá hủy nhiều ngôi nhà ở khu dân cư Mais al-Jabal và Deir Siryan, cũng như pháo kích thị trấn Kunin, theo NNA.

Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.

Xung đột đã khiến gần 2.300 người ở Lebanon thiệt mạng và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực từ hôm 17/4, vài ngày sau cuộc gặp cấp cao đầu tiên của đại diện hai nước sau nhiều thập kỷ.

Quân đội Lebanon ngày 19/4 thông báo mở lại con đường nối thành phố miền nam Nabatieh với khu Khardali, cùng một phần cầu Burj Rahal-Tyre. Loạt vụ tập kích của Israel nhắm vào những cây cầu bắc qua sông Litani, cách biên giới khoảng 30 km, trước lệnh ngừng bắn đã hạn chế nỗ lực tiếp cận những khu vực trên.

Tin Gốc: Vnexpress