Sáng 17-4, TP.HCM tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe, tầm soát sàng lọc cho người dân năm 2026 tại công viên Bình Phú (phường Bình Phú), khởi động chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng quy mô lớn trên toàn địa bàn.
Tham dự buổi lễ có ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM; ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cùng lãnh đạo các sở, ngành, bệnh viện và cơ sở đào tạo y khoa trên địa bàn.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Cường cho biết chương trình là bước khởi đầu quan trọng, thể hiện quyết tâm của TP.HCM trong việc chăm lo sức khỏe người dân theo hướng chủ động, định kỳ và lâu dài, phù hợp tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
“Một đô thị văn minh không chỉ được đo bằng tăng trưởng kinh tế, mà trước hết phải là nơi có môi trường sống lành mạnh, nơi sức khỏe người dân được đặt lên hàng đầu. Mỗi người dân đều được tiếp cận công bằng, thuận lợi với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao”, ông Cường nhấn mạnh.
TP.HCM đặt mục tiêu trong năm 2026 sẽ tổ chức khám sức khỏe, tầm soát sàng lọc cho 100% người dân ít nhất một lần. Đây được xem là bước chuyển từ mô hình chăm sóc sức khỏe thụ động sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Đồng thời thông qua hoạt động này, thành phố sẽ từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe người dân, hướng đến chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục và lâu dài.
Chương trình được triển khai đồng loạt tại 168 xã, phường, đặc khu, với quy mô lớn, phạm vi rộng và yêu cầu sự phối hợp của toàn hệ thống chính trị.
Lãnh đạo thành phố đề nghị ngành y tế tổ chức thực hiện bài bản, đảm bảo chất lượng chuyên môn, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để người dân chủ động tham gia, đặc biệt chú trọng các nhóm yếu thế như người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo.
Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ tích hợp dữ liệu khám sàng lọc với hệ thống của các bệnh viện nhằm hình thành cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân. Thành phố cũng kêu gọi người dân tích cực tham gia khám định kỳ, xem đây vừa là quyền lợi vừa là trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Tại buổi lễ, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết chương trình lần này đánh dấu bước chuyển mạnh của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang “chủ động chăm sóc và quản lý sức khỏe người dân”.
Theo đó, ngành y tế sẽ triển khai 3 nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, tổ chức khám sức khỏe và sàng lọc ngay tại cộng đồng, lấy y tế cơ sở làm nền tảng, trong đó các trạm y tế giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp tiếp cận người dân, kể cả tại nhà với nhóm nguy cơ cao.
Thứ hai, định kỳ tổ chức các đợt khám tầm soát chuyên sâu tại cộng đồng với sự tham gia của bác sĩ từ các bệnh viện lớn, tập trung vào các bệnh có gánh nặng cao như tim mạch, ung thư, mắt, tai mũi họng và nhi khoa, giúp người dân tiếp cận dịch vụ ngay tại nơi sinh sống.
Thứ ba, tăng cường hoạt động khám và tư vấn tại các cơ sở y tế, từng bước chuẩn hóa các gói khám sức khỏe, tầm soát theo độ tuổi và nhóm nguy cơ, hướng đến hình thành thói quen khám định kỳ trong cộng đồng.
Điểm đáng chú ý của chương trình là việc quản lý sức khỏe người dân dựa trên dữ liệu. Mỗi lần khám, các chỉ số và kết quả sẽ được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, tạo nền tảng theo dõi liên tục và toàn diện.
Ngành y tế TP.HCM xác định phát triển dựa trên 3 trụ cột gồm y tế cơ sở, y tế chuyên sâu và chuyển đổi số, đồng thời cam kết sẽ triển khai chương trình này một cách bài bản, khoa học và hiệu quả, hướng tới mục tiêu cao nhất “mọi người dân được khám sức khỏe, khám sàng lọc ít nhất 1 lần/năm và đều được chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục ngay từ cộng đồng”.
Dầu dừa được chiết xuất từ cùi dừa, chứa nhiều chất béo bão hòa. Thành phần đáng chú ý nhất là axit lauric - một loại axit béo chuỗi trung bình chiếm tỷ lệ cao trong dầu dừa.
Axit lauric và dạng chuyển hóa của nó (monolaurin) có đặc tính kháng khuẩn, giúp giảm một số vi sinh vật có hại. Trong khoang miệng, nơi chứa hàng tỷ vi khuẩn, đặc tính này có thể mang lại lợi ích nhất định nếu sử dụng đúng cách.
Hỗ trợ giảm hôi miệng
Khi súc miệng bằng dầu dừa trong khoảng 10-20 phút, dầu sẽ len lỏi qua các kẽ răng và bề mặt niêm mạc miệng, giúp làm sạch khoang miệng theo hai cơ chế chính. Trước hết, các axit béo trong dầu có đặc tính kháng khuẩn, góp phần ức chế và giảm số lượng vi khuẩn gây hại. Đồng thời, súc miệng tạo ra hiệu ứng tương tự xà phòng, làm giảm độ bám của mảng bám và vi khuẩn trên bề mặt răng. Nhờ sự kết hợp này, dầu dừa hỗ trợ làm sạch cả những vị trí mà bàn chải khó tiếp cận.
Dùng dầu dừa thường xuyên có thể giúp giảm mùi hôi miệng theo nhiều cách như sau:
Giảm vi khuẩn gây sâu răng: Sâu răng thường gây hôi miệng do tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Các vùng răng bị sâu và xốp sẽ giữ lại thức ăn thừa và vi khuẩn mà việc đánh răng không thể loại bỏ, dẫn đến quá trình lên men, giải phóng các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi gây mùi khó chịu.
Một trong những vi khuẩn chính gây sâu răng là Streptococcus mutans. Súc miệng bằng dầu dừa mỗi ngày có thể làm giảm đáng kể lượng vi khuẩn này. Ngoài ra, dầu dừa cũng có thể giúp giảm nấm Candida albicans, tác nhân liên quan đến một số vấn đề trong khoang miệng.
Hỗ trợ giảm mảng bám và viêm nướu: Bệnh nướu răng (viêm lợi) thường bắt nguồn từ sự tích tụ mảng bám do vệ sinh răng miệng kém. Đây đều là những nguyên nhân chính gây hôi miệng dai dẳng. Vi khuẩn trong mảng bám tạo ra các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi (VSC) có mùi như lưu huỳnh hoặc mùi mục nát. Khi bệnh nướu răng tiến triển, những vi khuẩn này phát triển mạnh trong các túi nướu sâu, bị viêm, khiến việc loại bỏ mùi hôi miệng chỉ bằng cách đánh răng hàng ngày trở nên khó khăn.
Súc miệng bằng dầu dừa đều đặn có thể giảm đáng kể chỉ số mảng bám và tình trạng viêm nướu. Mức độ mảng bám giảm rõ rệt, đồng thời các dấu hiệu viêm nướu như sưng và chảy máu cũng cải thiện. Ngoài ra, dầu dừa cũng hạn chế sự phát triển của nấm trong khoang miệng - yếu tố góp phần gây mùi khó chịu.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy dầu dừa có thể làm trắng răng theo nghĩa "tẩy trắng" như các phương pháp nha khoa. Tuy nhiên, bằng cách giảm mảng bám và làm sạch bề mặt răng, dầu dừa có thể giúp răng trông sáng, sạch hơn theo thời gian. Đây là hiệu ứng gián tiếp, không phải thay đổi màu men răng thực sự.
Cách súc miệng bằng dầu dừa
Để đạt hiệu quả tốt, bạn có thể thực hiện theo các bước đơn giản như sau:
Dù có nhiều lợi ích tiềm năng, dầu dừa không thể thay thế các bước chăm sóc răng miệng cơ bản. Đánh răng với kem chứa fluoride, dùng chỉ nha khoa và khám nha sĩ định kỳ vẫn là nền tảng quan trọng. Đây chỉ nên được xem là phương pháp bổ sung, không phải giải pháp chính.
Theo bác sĩ Nguyễn Phối Hiền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, thực tế đã ghi nhận các trường hợp nhập viện sau khi tắm không đúng thời điểm trong mùa nắng nóng, đặc biệt ở người lớn tuổi. Do đó, không phải cứ mùa nóng là “tắm càng nhiều càng tốt”.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trương Thiện Niềm, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết sau khi đi nắng hoặc vận động nhiều, cơ thể đang ở trạng thái tăng thân nhiệt, tim đập nhanh, mạch máu ngoại biên giãn ra để tỏa nhiệt. Nếu tắm ngay, đặc biệt là tắm nước lạnh, một số nguy cơ có thể xảy ra gồm:
Từ đó, bác sĩ Niềm chỉ ra một số dấu hiệu cho thấy chưa nên tắm ngay dù đang rất nóng, gồm:
Theo bác sĩ Phối Hiền, khi tắm trong mùa nắng nóng, nhiệt độ nước nên ở mức gần với nhiệt độ da, thường khoảng 33 - 36°C. Nước quá lạnh có thể gây co mạch, trong khi nước quá nóng làm tăng mất nước và tạo thêm gánh nặng cho hệ tim mạch.
Thời điểm tắm phù hợp là khi cơ thể đã ổn định, thường sau khi nghỉ ngơi khoảng 15 - 30 phút sau vận động hoặc sau khi đi nắng về. Không nên tắm khi đang đói, quá no hoặc trong trạng thái mệt nhiều.
Về số lần, người trưởng thành khỏe mạnh trong điều kiện sinh hoạt thông thường tắm 1 - 2 lần mỗi ngày là phù hợp; có thể tăng thêm nếu ra nhiều mồ hôi, nhưng cần đảm bảo điều kiện an toàn và không kéo dài thời gian tắm.
Bác sĩ Thiện Niềm lưu ý thêm, các đối tượng sau cần đặc biệt thận trọng khi tắm vào mùa nóng này:
Trẻ nhỏ: Nên tắm nước ấm hoặc mát nhẹ, tránh nước quá lạnh vì có thể khiến trẻ bị lạnh đột ngột hoặc viêm đường hô hấp.
Không tắm quá lâu hoặc tắm quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm khô da, mất lớp bảo vệ tự nhiên của da. Nên tắm cho trẻ ở nơi kín gió, lau khô người ngay sau khi tắm để tránh nhiễm lạnh.
Người cao tuổi: Tránh tắm nước quá lạnh hoặc khi cơ thể đang mệt, vừa đi nắng về hoặc đang đói.
Không nên tắm quá khuya, đặc biệt vào ban đêm khi nhiệt độ môi trường giảm vì dễ gây co mạch và làm tăng nguy cơ tai biến tim mạch.
Nên tắm trong phòng kín gió, có thảm chống trượt hoặc tay vịn để hạn chế nguy cơ té ngã - một tai nạn khá thường gặp ở người lớn tuổi khi phòng tắm trơn trượt.
Người có bệnh tim mạch: Không tắm nước quá lạnh, đặc biệt là khi thời tiết quá nóng hoặc sau khi vận động mạnh. Tránh tắm quá lâu hoặc thay đổi nhiệt độ nước đột ngột.
Nếu có các triệu chứng như đau ngực, hồi hộp, khó thở, choáng váng khi đang tắm, cần dừng ngay, nghỉ ngơi và nhờ sự trợ giúp từ người khác; nếu triệu chứng không cải thiện, nên đi khám sớm để được kiểm tra và tư vấn phù hợp.
Để đảm bảo sức khỏe, mọi người thường quan tâm đến việc ăn gì hơn là ăn vào lúc nào. Tuy nhiên, một bác sĩ nội khoa đã lên tiếng cảnh báo thời điểm ăn cũng rất quan trọng.
Đồng hồ sinh học bên trong cơ thể quyết định cách cơ thể xử lý thức ăn. Ngoài việc ăn khuya, có một kiểu ăn cũng có thể làm rối loạn lượng đường trong máu, chức năng gan và quá trình tích trữ mỡ.
Bác sĩ Sunil Rana, Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Asian (Ấn Độ), giải thích: Cơ thể hoạt động theo đồng hồ sinh học. Mọi cơ quan đều tuân theo nhịp sinh học, từ kiểm soát hoóc môn, tiêu hóa đến trao đổi chất. Vào buổi sáng, insulin hoạt động tốt hơn, giúp thức ăn chuyển hóa thành nhiên liệu. Tuy nhiên, hiệu quả này giảm dần vào chiều tối. Nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) cho thấy ăn muộn hơn trong ngày làm giảm khả năng dung nạp glucose và tăng tích trữ mỡ. Thậm chí, cùng một bữa ăn nếu ăn lúc 22 giờ sẽ khiến lượng đường trong máu tăng cao hơn so với lúc 10 giờ sáng.
Bác sĩ Rana giải thích: Hầu hết mọi người chỉ tập trung vào những gì họ ăn, nhưng thời điểm ăn cũng quan trọng không kém đối với sức khỏe trao đổi chất. Cơ thể tuân theo nhịp sinh học tự nhiên, và ăn uống giờ giấc thất thường - như ăn tối muộn hoặc bỏ bữa sáng - có thể làm rối loạn độ nhạy insulin, dẫn đến lượng đường trong máu không ổn định, đồng thời, gan phải làm việc quá sức. Theo thời gian, điều này làm tăng nguy cơ mắc tiền tiểu đường, gan nhiễm mỡ và tăng cân, theo tờ Times Of India.
Gan là cơ quan chịu ảnh hưởng nặng nề từ thói quen ăn uống giờ giấc thất thường. Ăn khuya buộc gan phải xử lý chất dinh dưỡng khi nó cần được nghỉ ngơi, dẫn đến tích tụ mỡ ngay cả ở những người ăn thực phẩm "lành mạnh" hoặc không uống rượu. Bác sĩ Rana nhấn mạnh: Ăn uống giờ giấc không đều đặn khiến gan phải vật lộn để xử lý chất dinh dưỡng một cách hiệu quả, điều này có thể âm thầm thúc đẩy sự tích tụ mỡ.
Ngoài ra, ăn khuya làm thay đổi cách cơ thể lưu trữ mỡ. Do quá trình trao đổi chất chậm lại vào ban đêm, cơ thể chuyển từ chế độ đốt cháy sang tích trữ năng lượng. Bỏ bữa cũng không giúp giảm cân mà trái lại khiến cơ thể chuyển sang chế độ bảo tồn, làm chậm trao đổi chất và tăng cảm giác thèm thực phẩm nhiều đường.
Như vậy: Ăn uống giờ giấc đều đặn, đặc biệt là bữa tối sớm, là chìa khóa để duy trì sự cân bằng. Điều chỉnh thời gian ăn uống phù hợp với nhịp sinh học tự nhiên không chỉ giúp ổn định đường huyết mà còn bảo vệ gan và ngăn ngừa tăng cân.