Bộ Công an đang hoàn thiện Dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe. Trong đó, đề xuất tăng thẩm quyền phạt tiền của CSGT đang làm nhiệm vụ từ 500.000 đồng lên 7,5 triệu đồng, tức gấp 15 lần.
Đại diện Cục CSGT (C08) cho biết, dự thảo không đề xuất nâng mức tiền xử phạt đối với các hành vi vi phạm của người dân, mà tăng “hạn mức thẩm quyền” để chiến sĩ có thể ra quyết định xử phạt tại chỗ.
Đề xuất này nhằm giúp người vi phạm một số hành vi có mức phạt dưới 7,5 triệu đồng có thể nộp phạt trực tiếp cho cán bộ, chiến sĩ CSGT đang thực thi nhiệm vụ (xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản).
Điều này đồng nghĩa thủ tục được rút gọn, người dân không phải đến kho bạc, ngân hàng hoặc thực hiện nộp phạt qua các cổng dịch vụ công.
Theo phân tích tại tờ trình, việc thay đổi thẩm quyền của CSGT nhằm phù hợp với Nghị định 189/2025 quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính (vừa có sự sửa đổi, bổ sung). Cụ thể, chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ có quyền phạt tiền đến 10% mức tiền phạt tối đa của lĩnh vực tương ứng.
Trong lĩnh vực giao thông đường bộ, mức phạt tối đa hiện là 75 triệu đồng. Do đó, chiến sĩ CSGT có thể phạt tại chỗ tới 7,5 triệu đồng, bảo đảm thống nhất các quy định pháp luật và phù hợp với việc sắp xếp lại bộ máy các cơ quan Nhà nước, chính quyền hai cấp.
Mức phạt giữ nguyên, bổ sung hành vi bị cấm
Đối chiếu Dự thảo với Nghị định 168 hiện hành, có thể thấy phần lớn khung hình phạt tiền đối với các hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ phổ biến tại các Điều 6, 7, 8, 9 như vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, đi không đúng phần đường… vẫn được kế thừa và giữ nguyên mức phạt để đảm bảo tính ổn định của pháp luật.
Các thay đổi trong nhóm này chủ yếu tập trung vào việc mô tả lại hành vi một cách kỹ càng, chặt chẽ hơn để đảm bảo tính chính xác khi xử phạt, chủ yếu về kinh doanh vận tải, đại diện C08 cho hay.
Ví dụ, tại Dự thảo, quy định về lỗi biển số xe được bổ sung thêm hành vi “sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi tính năng nhận biết thông tin của biển số xe” để ngăn chặn các thủ đoạn tinh vi nhằm trốn tránh camera giám sát.
Vi phạm về kích thước hàng hóa cũng được mô tả lại, thay đổi cách tính lỗi chở hàng vượt phía trước/sau thùng xe từ mức “trên 1,1 lần” thành “trên 10% chiều dài toàn bộ của xe” theo thiết kế…
Vi phạm về vận chuyển hàng hóa cũng được chuẩn hóa, từ việc cấm “vận chuyển hàng trên xe không chằng buộc hoặc có chằng buộc nhưng không bảo đảm an toàn”, được bổ sung thêm nội dung “vận chuyển hàng rời, vật liệu xây dựng trên xe mà xe không có hoặc không có đủ thành thùng”…
Dự thảo còn đề xuất bổ sung loạt giải pháp trong sạch hóa dịch vụ kinh doanh vận tải hàng hóa, hành khách, hạn chế “nhồi nhét khách”, kinh doanh “chui”, với các mức phạt tương đương mức hiện có trong Nghị định 168/2024. Tức là mức phạt giữ nguyên, chỉ bổ sung hành vi bị cấm.
Ví dụ, Dự thảo bổ sung hành vi “sử dụng xe ôtô cá nhân để chở khách lấy tiền hoặc nhận đặt chỗ như xe kinh doanh vận tải mà không đăng ký”, với mức phạt 12-14 triệu đồng, như các hành vi cùng nhóm tại Điều 20.
Ngoài ra, Dự thảo cũng bổ sung “xe vận tải nội bộ” vào các hành vi vi phạm vốn trước đây chỉ tập trung vào xe kinh doanh vận tải như quy định về thời gian lái xe liên tục; không lắp hoặc làm sai lệch dữ liệu của camera hành trình…
Tóm lại, những thay đổi tại Dự thảo chỉ nhằm đồng bộ hóa các quy định pháp luật và siết chặt quản lý đối với những mảng vận tải còn nhiều bất cập.
Dự thảo do Bộ Công an xây dựng, được lấy ý kiến đến ngày 19/4, dự kiến có hiệu lực từ 1/7. Riêng nội dung bắt buộc gắn camera trong khoang chở khách, dự kiến từ 1/1/2029.
Ngày 7-4, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đang điều tra vụ án "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" do bà Đào Thị Thu Hoài (45 tuổi, ngụ phường Xóm Chiếu) thực hiện.
Theo cơ quan điều tra, bà Đào Thị Thu Hoài là Giám đốc Công ty TNHH du học Global (Global Study Adroad); địa chỉ: phòng 901 tòa nhà Satra, 275B Phạm Ngũ Lão, phường Bến Thành, TP.HCM; ngành nghề chính: tư vấn du học.
Công ty TNHH du học Global được thành lập từ năm 2018, do Hoài điều hành và đã thực hiện nhiều lượt đăng ký du học thành công cho nhiều khách hàng.
Tuy nhiên, từ năm 2023 do cần tiền tiêu xài vào mục đích cá nhân nên Hoài nảy sinh ý định lừa đảo chiếm đoạt tài sản của những khách hàng đến đăng ký tư vấn du học.
Để thực hiện ý định trên, Hoài đã lợi dụng tư cách pháp nhân Công ty TNHH du học Global ký nhiều "hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn du học" với nhiều khách hàng có nhu cầu đưa con em du học ở các quốc gia như Mỹ, Úc, Canada...
Sau khi ký hợp đồng và nhận tiền theo giá trị nêu trong hợp đồng (trọn gói phí dịch vụ làm thủ tục hồ sơ du học), Hoài liên hệ đến các tổ chức giáo dục ở nước ngoài để đăng ký và chuyển chi phí đặt cọc, giữ chỗ cho khách hàng tại trường mà khách hàng mong muốn.
Sau đó, Hoài hướng dẫn khách hàng kiểm tra trên website của trường sẽ thấy được thông tin khách hàng là sinh viên tương lai của nhà trường. Bước đầu xây dựng được lòng tin từ khách hàng nên Hoài tiếp tục đưa ra nhiều lý do khác nhau liên quan đến việc nhập học (như đóng tiền học ngoại ngữ, xin visa...) để yêu cầu khách hàng chuyển tiền nhiều lần cho Hoài.
Khi khách hàng có thắc mắc về việc chậm trễ du học thì Hoài đưa ra nhiều lý do khó khăn để kéo dài thời gian và tiếp tục yêu cầu khách hàng chuyển tiền rồi chiếm đoạt toàn bộ số tiền mà khách hàng đã chuyển.
Đối với các khách hàng cũ mà Hoài đã làm thủ tục du học thành công thì Hoài cố ý giữ lại email của học viên (email được Hoài sử dụng thông tin của khách hàng đăng ký với trường để nhận thông báo) sai quy định, mà không cung cấp cho khách hàng.
Khi đến kỳ hạn đóng học phí cho nhà trường thì Hoài kê khống giá trị học phí rồi thông báo và yêu cầu khách hàng chuyển tiền cho Hoài với cam kết là sẽ hỗ trợ khách hàng chuyển đổi thành ngoại tệ và đóng cho trường.
Tuy nhiên, Hoài đã không thực hiện theo cam kết mà chiếm đoạt số tiền học phí của khách hàng trong nhiều kỳ, dẫn đến việc khách hàng nhận được cảnh báo nợ học phí từ nhà trường và có khả năng bị buộc thôi học trả về nước.
Đến nay Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM xác định Đào Thị Thu Hoài đã lừa đảo chiếm đoạt tài sản của 4 bị hại là khách hàng của Hoài với tổng số tiền hơn 3,6 tỉ đồng.
Bộ Luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng dự án sửa đổi, với chính sách mở rộng nhiều tội danh được áp dụng phạt tiền thay án tù, thường là tội nhẹ, án kinh tế, thương mại, chứng khoán, ngân hàng.
Hiện, xu hướng phi hình sự hóa đã được nhiều nước áp dụng, giảm dần sự lệ thuộc vào hình phạt tước tự do đối với các tội phạm ít nguy hiểm, tội phạm kinh tế hoặc do lỗi vô ý mà hậu quả có thể bồi thường được.
Càng giàu phạt càng nhiều tiền
Ở Đức, những tội có mức hình phạt tối thiểu không quá một năm tù thường được xếp vào nhóm ít nghiêm trọng, và tòa án có thể áp dụng phạt tiền thay vì giam giữ.
Tiền phạt được tính theo hệ thống "ngày thu nhập" (day-fine). Thẩm phán xác định số ngày phạt dựa vào mức độ tội phạm, rồi nhân với thu nhập mỗi ngày của người đó. Nếu người phạm tội không nộp tiền, số ngày phạt sẽ tự động chuyển thành số ngày tù tương ứng.
Đức, Pháp, Áo và các nước Bắc Âu đều áp dụng hình phạt dựa trên mức tình hình tài chính của người vi phạm. Ở Phần Lan, các tội có khung hình phạt tù dưới 6 tháng có thể được xử lý hoàn toàn bằng tiền phạt.
Hệ thống "day-fine" của nước này cũng dựa trên thu nhập, khiến người giàu và người nghèo chịu tác động tương đương. Điều này đồng nghĩa, bạn càng giàu, tiền phạt bạn phải nộp càng nhiều. Còn người nghèo có thể phải ngồi tù một đêm thay vì bị phạt tiền.
Điều đó tạo ra những bản án gây chú ý. Chẳng hạn, triệu phú Anders Wiklöf từng bị phạt 121.000 euro (hơn 3 tỷ đồng) vào năm 2023 khi lái xe với tốc độ 59 km/h trong khu vực giới hạn 30 km/h. Cùng mùa hè, ông tiếp tục vượt đèn đỏ và bị phạt số tiền tương tự.
Hoặc Thụy Sĩ, với triết lý làm luật tương tự, đang là quốc gia giữ kỷ lục về mức phạt tốc độ cao nhất lịch sử lên tới gần 1 triệu euro (28 tỷ đồng) với người lái chiếc Mercedes-Benz SLS AMG đi tốc độ tới 290 km/h.
Về mặt pháp lý, hành vi này vẫn là tội hình sự, nhưng không dẫn đến tù giam vì luật coi đây là vi phạm không bạo lực, không gây hậu quả nghiêm trọng.
Trong khi đó, các tội bạo lực nghiêm trọng như cướp, hiếp dâm hoặc tội phạm ma túy sẽ chủ yếu bị áp dụng tù giam. Ranh giới vì thế không nằm ở việc hành vi có phải tội hình sự hay không mà nằm ở mức độ nguy hiểm.
Nộp tiền không đúng hạn, tự động chuyển thành án tù
Ở Nhật Bản, tương tự Bộ luật Hình sự Việt Nam, luật ghi hai lựa chọn: phạt tiền hoặc tù, tùy tòa án xác định mức độ cụ thể.
Các hành vi như xúc phạm danh dự, phỉ báng, gây thương tích nhẹ, trộm vặt hoặc vi phạm bản quyền thường được xử lý bằng tiền. Nhưng nếu hậu quả nghiêm trọng hoặc người phạm tội có tiền án, tòa có thể chuyển sang phạt tù.
Khi tuyên án phạt tiền, tòa đồng thời xác định luôn mức quy đổi giữa tiền và số ngày giam. Ví dụ, với người bị phạt 300.000 yên, tòa có thể quy đổi theo mức 5.000 yên mỗi ngày. Nếu không nộp, họ sẽ phải chấp hành 60 ngày giam giữ thay thế. Việc quy đổi được ấn định ngay trong bản án, nên khi quá hạn nộp tiền, cơ quan thi hành án chỉ cần áp dụng thời gian giam tương ứng.
Điều này khiến phạt tiền thực chất trở thành tù án treo bằng tiền: Nộp tiền thì không phải đi tù, không nộp thì bị giam giữ.
Điểm đặc biệt của hệ thống này là tạo ra một ranh giới rõ ràng: Tòa ưu tiên phạt tiền cho tội nhẹ, nhưng vẫn giữ "cửa tù" để đảm bảo hiệu lực. Vì vậy, phạt tiền trong luật Nhật không phải chỉ là nghĩa vụ tài chính mà luôn gắn với nguy cơ mất tự do nếu không thi hành.
Tại Singapore, chính sách luật thường là phạt tiền cực nặng ở lỗi nhỏ để tránh phải sử dụng tù giam nhưng đủ khiến người vi phạm "đau ví" thực sự.
Chẳng hạn, hành vi xả rác nơi công cộng có thể bị phạt tới 2.000 SGD (41,5 triệu đồng) cho lần đầu, và tăng lên 4.000-10.000 SGD (83- 207 triệu đồng) nếu tái phạm. Ai say rượu gây mất trật tự có thể bị phạt đến 5.000 SGD (103 triệu đồng). Nếu hành vi mang tính cố ý rõ rệt hoặc tái phạm, người vi phạm còn có thể đối mặt với hình phạt bổ sung như đánh roi hoặc tù giam.
Người vi phạm còn có thể bị yêu cầu tham gia "Corrective Work Order" - lao động công ích dọn vệ sinh nơi công cộng trong trang phục dễ nhận diện. Một số người vừa phải nộp phạt vừa lao động dọn rác trên phố đã trở thành ví dụ mang tính răn đe xã hội rất mạnh.
Theo nội dung vụ án, Phương và vợ đã có với nhau hai mặt con, con lớn đã 22 tuổi. Phương đi làm thuê, vợ Phương mở quầy bán cháo ở nhà.
Khoảng tháng 4-2025, do Phương hay tỏ ra ghen tuông nên vợ chồng mâu thuẫn. Phương bỏ về nhà cha mẹ ruột sinh sống.
Đến tháng 6-2025, vợ đòi ly hôn nên Phương tức giận. Sáng 22-6-2025, Phương cầm một con dao về nhà trong lúc vợ đang bán cháo cho khách.
Phương đến nói với vợ: "Cha lo cho vợ con hai mấy năm nay mà mẹ mày đối xử với cha như con chó". Vợ Phương ngó lơ không trả lời mà tiếp tục việc bán cháo, Phương liền dùng dao đâm liên tiếp 4 nhát vào vùng lưng của vợ đến gãy cán dao, lưỡi dao dính vào người nạn nhân.
Ngay sau đó Phương đến công an đầu thú, nạn nhân bị tổn thương màng phổi, được đưa đi cấp cứu kịp thời nên không nguy hiểm đến tính mạng. Tỉ lệ thương tật khi giám định là 11%.
Tại phiên tòa, đại diện viện kiểm sát nhận định hành vi của Phương có tính chất côn đồ, đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Người vợ không chết là nhờ được cấp cứu kịp thời, ngoài ý thức chủ quan của Phương. Đây là hành vi phạm tội giết người thuộc trường hợp chưa đạt.
Tuy nhiên, Phương không có tình tiết tăng nặng, đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải. Bên cạnh đó trong quá trình điều tra xác định thêm tình tiết giảm nhẹ là từ trước khi gây án cho đến nay, Phương bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Do đó dù bị truy tố theo tội giết người quy định tại điểm n khoản 1 Điều 123 Bộ luật Hình sự có khung phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, chung thân hoặc tử hình, kiểm sát viên đã dựa vào các tình tiết giảm nhẹ để đề nghị mức án 8 - 10 năm tù đối với Phương.
Xét các tình tiết của vụ án và trên cơ sở mức án mà kiểm sát viên đề nghị, hội đồng xét xử đã tuyên Phương mức án 8 năm tù về tội giết người.
