Chỉ từ mong muốn cải thiện làn da nhanh chóng, N.H.H., 25 tuổi, ở Hà Nội, đã tự đẩy mình vào tình trạng tổn thương da nghiêm trọng.
Trước đó, thấy da nổi mụn, cô lên mạng tìm mua một bộ mỹ phẩm được quảng cáo là đơn giản, dễ dùng. Người bán hướng dẫn buổi sáng bôi một lọ, buổi tối bôi một lọ, kèm những lời hứa hẹn hấp dẫn về khả năng phục hồi da, làm sáng, căng bóng chỉ sau thời gian ngắn.
Không tìm hiểu kỹ thành phần, cũng không kiểm tra nguồn gốc sản phẩm, cô gái trẻ tin rằng mình đã chọn đúng giải pháp cho làn da đang gặp vấn đề.
Tuy nhiên, thực tế diễn ra theo hướng ngược lại.
Chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng, vùng da mặt của H. bắt đầu đỏ rát, châm chích, mụn nổi dày hơn, tình trạng kích ứng ngày một nặng. Khi cảm giác bỏng rát kéo dài không thuyên giảm, cô mới vội vàng mang cả túi sản phẩm đang dùng đến cầu cứu bác sĩ.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, người trực tiếp thăm khám cho bệnh nhân, cho biết cô gái bị viêm da tiếp xúc kích ứng, kèm ban đỏ, mụn viêm và tổn thương hàng rào bảo vệ da.
Theo BS Thành, điều đáng ngại nhất ở ca bệnh này không chỉ nằm ở mức độ tổn thương trên da, mà còn ở chỗ rất khó xác định chính xác bệnh nhân đã bôi sản phẩm lên mặt trong suốt những ngày qua.
“Trên các sản phẩm gần như không có thông tin rõ ràng về thành phần, nơi sản xuất hay công dụng cụ thể. Bên ngoài chỉ là những lời quảng cáo rất đẹp như phục hồi da, tăng sinh collagen, căng bóng. Trong khi đó, quan trọng nhất là thành phần lại không được thể hiện rõ ràng”, BS Thành nói.
Khi thành phần không được công bố minh bạch, nguy cơ tiềm ẩn phía sau có thể rất lớn. Theo BS Thành, những sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc có thể chứa corticoid mạnh, phenol, hydroquinone nồng độ cao hoặc các chất tẩy.
Đây đều là những hoạt chất có thể gây hại cho da nếu dùng sai cách hoặc dùng trong thời gian dài. Chúng có thể làm phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến da mất nước, mỏng yếu, tăng viêm, nổi mụn kéo dài, đỏ rát, thậm chí để lại thâm sạm hoặc các tổn thương dai dẳng khó phục hồi.
Với một số trường hợp nặng hơn, người dùng còn có thể gặp phản ứng mạnh như phù nề, khó thở, đau bụng. Điều đáng nói là khi biến chứng xảy ra, việc xử trí lại phức tạp hơn vì không xác định được chính xác “thủ phạm” nằm ở thành phần nào.
Từ một làn da chỉ bị mụn thông thường, bệnh nhân phải bước vào quá trình điều trị kéo dài và khó khăn hơn nhiều. Theo bác sĩ, việc điều trị không dừng ở kiểm soát viêm mà còn phải phục hồi hàng rào bảo vệ da, hạn chế tăng sắc tố sau viêm và ngăn nguy cơ tái phát trong thời gian tới.
Không ít người trẻ đang chọn mỹ phẩm bằng cảm tính
Theo BS Thành, đây không phải trường hợp hiếm gặp trong lâm sàng. Nhiều bệnh nhân trẻ chọn mỹ phẩm theo cảm tính, dựa vào lời giới thiệu của bạn bè, người bán hàng, các bài đăng trên mạng xã hội hoặc những đoạn quảng cáo đánh trúng tâm lý muốn đẹp nhanh.
Những cụm từ như trắng cấp tốc, tái tạo thần tốc, phục hồi siêu tốc, đẹp chỉ sau vài ngày thường rất dễ khiến người mua xiêu lòng, nhất là khi họ đang sốt ruột vì mụn, nám hoặc làn da xuống cấp.
“Khi nhu cầu làm đẹp quá lớn, sự cảnh giác thường bị bỏ qua. Nhiều bạn trẻ dễ tin vào những lời quảng cáo có cánh mà quên mất rằng làn da không phải nơi để thử may rủi”, BS Thành nói.
Một sai lầm khác cũng rất phổ biến là sau khi da bị kích ứng, nhiều người lại tự trấn an rằng do “cơ địa không hợp”, từ đó xem nhẹ rủi ro thực sự của sản phẩm.
Theo bác sĩ, cách lý giải này chưa đúng bản chất vấn đề. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng, không minh bạch thành phần, không rõ nguồn gốc thì bản thân nó đã tiềm ẩn nguy cơ gây hại, không thể quy hoàn toàn cho yếu tố cơ địa.
“Không phải cứ người khác dùng không sao thì mình cũng an toàn. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng thì nguy cơ gây hại chỉ là vấn đề thời gian, không thể quy hoàn toàn cho cơ địa”, BS Thành nhấn mạnh.
Thực tế, không ít người đang mua mỹ phẩm bằng niềm tin nhiều hơn bằng hiểu biết. Họ dễ bị thuyết phục bởi thiết kế bao bì bắt mắt, lời quảng cáo mượt mà, hình ảnh trước sau đầy hứa hẹn, nhưng lại bỏ qua những yếu tố căn bản nhất như xuất xứ, bảng thành phần, giấy phép lưu hành hay mức độ an toàn của sản phẩm.
Đó cũng là lý do nhiều ca tổn thương da hiện nay không bắt đầu từ những thủ thuật phức tạp, mà chỉ xuất phát từ một thói quen rất phổ biến là tự mua mỹ phẩm trên mạng và dùng theo lời giới thiệu.
Bài toán mức sinh thấp của siêu đô thị hơn 14 triệu dân được nêu ra tại tập huấn Luật Dân số 2025 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy phối hợp Chi cục Dân số TP HCM tổ chức ngày 9/4. Tổng tỷ suất sinh năm 2025 chỉ đạt 1,51 con/phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức thay thế 2,1. Hơn 20 năm qua, tỷ suất sinh của thành phố luôn thấp nhất cả nước, để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt nguồn lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội.
Theo đại diện Chi cục Dân số TP HCM, áp lực chi phí sống, nhà ở, nuôi dạy con khiến nhiều người trẻ kết hôn muộn, sinh ít hoặc không muốn sinh con; trong khi hạ tầng y tế, giáo dục, môi trường sống chưa đáp ứng kỳ vọng nuôi con tốt.
Bên cạnh đó, thay đổi quan điểm sống, trình độ học vấn tăng cùng tình trạng vô sinh, phá thai gia tăng cũng góp phần kéo mức sinh xuống thấp. Năm 2025, tuổi kết hôn trung bình lần đầu tại TP HCM là 29,8, cao hơn mức 27,3 của cả nước.
GS.TS Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP HCM, cho rằng sinh con trong thế kỷ 21 không còn là chuyện riêng mà liên quan đến vận mệnh quốc gia. Theo ông, nguyên nhân cốt lõi khiến người trẻ đô thị e ngại lập gia đình và sinh con là áp lực tài chính, đặc biệt chi phí nhà ở, giáo dục và y tế.
"Họ làm như vậy là phù hợp với thực tế, khi cho rằng nếu không nuôi con tử tế thì không nên sinh", ông nói, thêm rằng quan niệm này khác xa tư duy "trời sinh voi, trời sinh cỏ" trước đây.
Ông cảnh báo việc thiếu điều kiện nuôi dạy con có thể dẫn đến hệ quả lâu dài như những gì Hàn Quốc và Nhật Bản từng dự báo, khi dân số suy giảm mạnh nếu không có thay đổi đột phá về chính sách việc làm và điều kiện sống. Dân số trong độ tuổi lao động giảm là một trong những nguyên nhân khiến kinh tế Nhật Bản trì trệ 30 năm (1996-2025) sau 33 năm tăng trưởng vượt bậc.
Khoảng cách giữa "lương tối thiểu" và "lương đủ sống" là rào cản lớn. Lương tối thiểu chỉ đảm bảo mức sống cá nhân, trong khi quyết định sinh và nuôi con đòi hỏi thu nhập đủ để trang trải chi phí dài hạn. Khảo sát tại TP HCM cho thấy nhiều lao động thu nhập thấp không muốn sinh con hoặc phải trì hoãn kế hoạch làm cha mẹ.
Để giải quyết vấn đề, ông Nhân đề xuất cần đảm bảo các điều kiện nền tảng như nhà ở, dịch vụ giữ trẻ từ 6 tháng tuổi, bảo hiểm y tế, thu nhập đủ sống, bảo hiểm xã hội và sự đồng thuận xã hội trong việc coi sinh con là yếu tố quan trọng với tương lai quốc gia.
TP HCM đang triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện mức sinh theo hướng kết hợp chính sách hỗ trợ và truyền thông. Thành phố đã ban hành chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, như hỗ trợ 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, đồng thời triển khai đề án chăm sóc sức khỏe toàn diện giai đoạn 2025-2030.
Song song, các đề xuất tập trung giảm gánh nặng cho gia đình trẻ như hỗ trợ nhà ở, thuế, thu nhập, thời gian nghỉ thai sản, dịch vụ giữ trẻ và chi phí nuôi con. Về lâu dài, giải pháp cốt lõi là tạo môi trường sống đủ tốt để người dân yên tâm sinh và nuôi con, đồng thời thu hút lao động nhập cư để bù đắp thiếu hụt nhân lực.
Cơ quan chức năng đưa ra động thái siết chặt quản lý ngay sau khi hơn 200 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện từ ngày 7/4 do nhiễm khuẩn Salmonella từ suất ăn của công ty Hữu Phước. Trước đó, lực lượng kiểm tra cũng phát hiện nhà cung cấp Sago Food sử dụng thịt heo quá hạn.
Đề cập những sự cố này tại lễ ký kết, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Phạm Khánh Phong Lan đánh giá quá trình cung cấp bữa ăn cho khoảng 3.500 trường học trên địa bàn hiện nay chưa an toàn tuyệt đối, dù các doanh nghiệp đều vượt qua khâu thẩm định.
Bà Lan nhấn mạnh sự kiện ký cam kết sáng nay mang ý nghĩa nhắc nhở, hoàn toàn không làm giảm nhẹ cường độ quản lý của cơ quan nhà nước. Lãnh đạo Sở nhận định việc "khuất mắt trông coi còn rất nhiều vấn đề", do đó định hướng ưu tiên hàng đầu lúc này tập trung vào khâu phòng ngừa. Cơ quan quản lý đề nghị hội phụ huynh đồng hành cùng nhà trường trực tiếp giám sát quá trình tiếp nhận nguyên liệu và tiến hành kiểm tra đột xuất khu vực nấu nướng của các công ty đối tác.
Trong môi trường giáo dục, hiệu trưởng giữ vai trò chịu trách nhiệm cao nhất đối với sức khỏe học sinh. Sở yêu cầu các trường ưu tiên tiêu chí chất lượng thay vì chỉ quan tâm mức giá đấu thầu, đồng thời phải lập tức tiếp thu và giải quyết mọi phản ánh từ học sinh, phụ huynh khi nhận thấy dấu hiệu bất thường của món ăn.
Trong trường hợp nhà trường không xử lý thỏa đáng, phụ huynh cần gọi điện trực tiếp đến đường dây nóng của Sở An toàn thực phẩm và cung cấp rõ danh tính. Cơ quan này khuyên người dân tránh đăng sự việc lên mạng xã hội trước khi nhà chức trách vào cuộc, nhằm chặn đứng cơ hội doanh nghiệp vi phạm tẩu tán hoặc phi tang chứng cứ.
Về thanh tra, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm thừa nhận việc kiểm tra hiện nay chủ yếu phải làm theo kế hoạch, có báo trước nên "cỡ gì cũng tốt", gây khó khăn cho việc phát hiện sai phạm thực tế. Sở đang kiến nghị sửa luật để phát huy tối đa mô hình thanh tra đột xuất dựa trên thông tin có kiểm chứng. Với các doanh nghiệp cố tình vi phạm gây ngộ độc thực phẩm, hình thức xử lý sẽ rất nghiêm khắc, mức phạt áp dụng tối thiểu từ 100 triệu đồng và có thể chuyển sang xử lý hình sự nếu hậu quả lớn.
Dự kiến ngày 16/4, TP HCM phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm, với chủ đề trọng tâm là phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm an toàn bữa ăn cho người dân.
Tiến sĩ, bác sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết phở là bữa sáng quen thuộc của hàng triệu người Việt, ngon, tiện lợi và dễ ăn. Tuy nhiên, một bát phở rất giàu giá trị dinh dưỡng, thêm thói quen húp cạn nước tiềm ẩn nhiều mối nguy sức khỏe.
Thông thường, một bát phở trung bình chứa khoảng 400–500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5g muối, tương đương khoảng 1.000–2.000 mg natri. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối/ngày.
"Như vậy, chỉ với thói quen uống hết nước trong một bát phở sáng, cơ thể bạn đã tiếp nhận gần như toàn bộ hạn mức muối cho phép của cả ngày", bác sĩ nói. Ngoài ra, vị mặn trong nước phở thường bị lấn át bởi vị ngọt của xương ninh và các chất điều vị khiến vị giác bị "đánh lừa", vô tình nạp lượng muối vượt ngưỡng mà vẫn thấy vừa miệng.
Ngoài muối, nước dùng ninh từ xương và thịt trong nhiều giờ còn chứa những thành phần gây áp lực lên chuyển hóa. Nước hầm xương trong nhiều giờ có thể giải phóng lượng lớn purin, chất liên quan trực tiếp đến việc hình thành acid uric trong cơ thể. Một nghiên cứu của Choi và cộng sự trên tạp chí New England Journal of Medicine (2004), cho biết chế độ ăn giàu purin từ thịt đỏ và nước hầm có liên quan trực tiếp đến việc tăng acid uric máu và nguy cơ bệnh gout.
Một phần chất béo từ tủy và mỡ xương hòa tan vào nước dùng, làm tăng lượng chất béo bão hòa trong khẩu phần. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), đây là yếu tố góp phần làm tăng Cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch. Một số nghiên cứu phân tích nước hầm xương chứa vi lượng kim loại nặng như chì giải phóng từ xương động vật.
"Dù nồng độ ở mức thấp, việc sử dụng lặp lại mỗi ngày trong thời gian dài vẫn đặt ra bài toán về sự tích lũy sinh học trong cơ thể", bác sĩ nói.
Theo bác sĩ, dư thừa natri kéo dài là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng huyết áp, suy thận và các bệnh lý tim mạch. Người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận hoặc có chức năng thận suy giảm không nên lạm dụng. Người đang điều trị bệnh gout hoặc có nồng độ acid uric cao, người cao tuổi có hệ chuyển hóa kém nhạy bén cần thận trọng.
Bạn không nhất thiết phải loại bỏ phở ra khỏi thực đơn, nhưng cần thay đổi cách ăn để bảo vệ sức khỏe. Để an toàn, bạn nên thưởng thức phần cái (bánh phở, thịt, rau) và chỉ nên nếm một lượng nhỏ nước dùng để cảm nhận hương vị, không húp cạn. Tăng cường ăn rau xanh, như rau sống hoặc rau chần để bổ sung chất xơ và kali, giúp đào thải bớt natri.
Hạn chế gia vị thêm, như nước mắm hay bột canh tại bàn khi nước phở vốn đã đậm đà. Nên đa dạng thực đơn trong tuần, không nên ăn liên tục bún, phở. Hãy xen kẽ các bữa sáng nhẹ nhàng hơn như ngũ cốc, khoai lang hoặc các món ít nước dùng mặn để bảo vệ sức khỏe.
