Chỉ từ mong muốn cải thiện làn da nhanh chóng, N.H.H., 25 tuổi, ở Hà Nội, đã tự đẩy mình vào tình trạng tổn thương da nghiêm trọng.
Trước đó, thấy da nổi mụn, cô lên mạng tìm mua một bộ mỹ phẩm được quảng cáo là đơn giản, dễ dùng. Người bán hướng dẫn buổi sáng bôi một lọ, buổi tối bôi một lọ, kèm những lời hứa hẹn hấp dẫn về khả năng phục hồi da, làm sáng, căng bóng chỉ sau thời gian ngắn.
Không tìm hiểu kỹ thành phần, cũng không kiểm tra nguồn gốc sản phẩm, cô gái trẻ tin rằng mình đã chọn đúng giải pháp cho làn da đang gặp vấn đề.
Tuy nhiên, thực tế diễn ra theo hướng ngược lại.
Chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng, vùng da mặt của H. bắt đầu đỏ rát, châm chích, mụn nổi dày hơn, tình trạng kích ứng ngày một nặng. Khi cảm giác bỏng rát kéo dài không thuyên giảm, cô mới vội vàng mang cả túi sản phẩm đang dùng đến cầu cứu bác sĩ.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, người trực tiếp thăm khám cho bệnh nhân, cho biết cô gái bị viêm da tiếp xúc kích ứng, kèm ban đỏ, mụn viêm và tổn thương hàng rào bảo vệ da.
Theo BS Thành, điều đáng ngại nhất ở ca bệnh này không chỉ nằm ở mức độ tổn thương trên da, mà còn ở chỗ rất khó xác định chính xác bệnh nhân đã bôi sản phẩm lên mặt trong suốt những ngày qua.
“Trên các sản phẩm gần như không có thông tin rõ ràng về thành phần, nơi sản xuất hay công dụng cụ thể. Bên ngoài chỉ là những lời quảng cáo rất đẹp như phục hồi da, tăng sinh collagen, căng bóng. Trong khi đó, quan trọng nhất là thành phần lại không được thể hiện rõ ràng”, BS Thành nói.
Khi thành phần không được công bố minh bạch, nguy cơ tiềm ẩn phía sau có thể rất lớn. Theo BS Thành, những sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc có thể chứa corticoid mạnh, phenol, hydroquinone nồng độ cao hoặc các chất tẩy.
Đây đều là những hoạt chất có thể gây hại cho da nếu dùng sai cách hoặc dùng trong thời gian dài. Chúng có thể làm phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến da mất nước, mỏng yếu, tăng viêm, nổi mụn kéo dài, đỏ rát, thậm chí để lại thâm sạm hoặc các tổn thương dai dẳng khó phục hồi.
Với một số trường hợp nặng hơn, người dùng còn có thể gặp phản ứng mạnh như phù nề, khó thở, đau bụng. Điều đáng nói là khi biến chứng xảy ra, việc xử trí lại phức tạp hơn vì không xác định được chính xác “thủ phạm” nằm ở thành phần nào.
Từ một làn da chỉ bị mụn thông thường, bệnh nhân phải bước vào quá trình điều trị kéo dài và khó khăn hơn nhiều. Theo bác sĩ, việc điều trị không dừng ở kiểm soát viêm mà còn phải phục hồi hàng rào bảo vệ da, hạn chế tăng sắc tố sau viêm và ngăn nguy cơ tái phát trong thời gian tới.
Không ít người trẻ đang chọn mỹ phẩm bằng cảm tính
Theo BS Thành, đây không phải trường hợp hiếm gặp trong lâm sàng. Nhiều bệnh nhân trẻ chọn mỹ phẩm theo cảm tính, dựa vào lời giới thiệu của bạn bè, người bán hàng, các bài đăng trên mạng xã hội hoặc những đoạn quảng cáo đánh trúng tâm lý muốn đẹp nhanh.
Những cụm từ như trắng cấp tốc, tái tạo thần tốc, phục hồi siêu tốc, đẹp chỉ sau vài ngày thường rất dễ khiến người mua xiêu lòng, nhất là khi họ đang sốt ruột vì mụn, nám hoặc làn da xuống cấp.
“Khi nhu cầu làm đẹp quá lớn, sự cảnh giác thường bị bỏ qua. Nhiều bạn trẻ dễ tin vào những lời quảng cáo có cánh mà quên mất rằng làn da không phải nơi để thử may rủi”, BS Thành nói.
Một sai lầm khác cũng rất phổ biến là sau khi da bị kích ứng, nhiều người lại tự trấn an rằng do “cơ địa không hợp”, từ đó xem nhẹ rủi ro thực sự của sản phẩm.
Theo bác sĩ, cách lý giải này chưa đúng bản chất vấn đề. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng, không minh bạch thành phần, không rõ nguồn gốc thì bản thân nó đã tiềm ẩn nguy cơ gây hại, không thể quy hoàn toàn cho yếu tố cơ địa.
“Không phải cứ người khác dùng không sao thì mình cũng an toàn. Một sản phẩm không đảm bảo chất lượng thì nguy cơ gây hại chỉ là vấn đề thời gian, không thể quy hoàn toàn cho cơ địa”, BS Thành nhấn mạnh.
Thực tế, không ít người đang mua mỹ phẩm bằng niềm tin nhiều hơn bằng hiểu biết. Họ dễ bị thuyết phục bởi thiết kế bao bì bắt mắt, lời quảng cáo mượt mà, hình ảnh trước sau đầy hứa hẹn, nhưng lại bỏ qua những yếu tố căn bản nhất như xuất xứ, bảng thành phần, giấy phép lưu hành hay mức độ an toàn của sản phẩm.
Đó cũng là lý do nhiều ca tổn thương da hiện nay không bắt đầu từ những thủ thuật phức tạp, mà chỉ xuất phát từ một thói quen rất phổ biến là tự mua mỹ phẩm trên mạng và dùng theo lời giới thiệu.
Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tiểu Nhật, giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết, trà xanh (Camellia sinensis) là thức uống quen thuộc, đặc biệt phổ biến trong văn hóa châu Á. Thành phần hoạt tính chính của trà xanh là polyphenol, chủ yếu thuộc nhóm catechin. Trong đó, EGCG là catechin chiếm ưu thế và được nghiên cứu nhiều nhất, nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh.
Trong khi đó, ung thư khởi nguồn từ sự tăng sinh quá mức của các tế bào bất thường, vốn liên hệ mật thiết với các tổn thương do quá trình oxy hóa kéo dài.
Các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm cho thấy flavonoid trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, có khả năng chống ung thư thông qua nhiều cơ chế phức tạp, không chỉ dừng ở tác dụng chống oxy hóa. Hợp chất này có thể ức chế quá trình hình thành mạch máu nuôi khối u, đồng thời các catechin còn giúp kìm hãm sự phát triển, xâm lấn và di căn của tế bào ung thư, cũng như điều hòa quá trình tăng sinh tế bào. Một số phân tích gộp gần đây cũng ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ trà xanh hoặc các chế phẩm từ trà xanh với nguy cơ ung thư thấp hơn.
Phần lớn bằng chứng hiện nay đến từ các nghiên cứu dùng flavonoid nguyên chất (chưa qua chuyển hóa) nên chưa phản ánh đầy đủ tác dụng của trà xanh khi uống thực tế. Kết quả từ nghiên cứu trên động vật cũng khó suy rộng cho người do khác biệt về chuyển hóa và hệ vi sinh.
Các phân tích gộp cho thấy kết quả còn trái chiều, nhiều nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ. Trà xanh chỉ có thể giúp phòng ngừa một số loại ung thư nhất định và hiệu quả còn phụ thuộc vào loại trà, cách chế biến. Ngoài ra, người uống trà xanh thường có lối sống lành mạnh hơn, dễ gây nhiễu kết quả.
Trà xanh cũng có thể gây tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, bồn chồn, tăng huyết áp nhẹ, độc gan nhẹ hoặc dị ứng da đặc biệt với dạng chiết xuất. Uống trà quá nóng (>65°C) còn làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Theo bác sĩ Lê Tiểu Nhật, mặc dù các nghiên cứu hiện tại chưa cung cấp đủ bằng chứng xác thực để khẳng định trà xanh là "chìa khóa" tuyệt đối trong việc phòng ngừa ung thư, nhưng chúng ta không thể phủ nhận những tiềm năng sinh học và lợi ích sức khỏe mà loại thức uống này mang lại.
Thay vì xem trà xanh như một phương thuốc đặc trị, người dùng nên tiếp cận uống trà xanh như một phần của lối sống lành mạnh. Để tối ưu hóa lợi ích và hạn chế tối đa các tác dụng không mong muốn, hãy duy trì thói quen tiêu thụ trà ở mức độ vừa phải, lưu ý nhiệt độ sử dụng dưới 65 độ C, đồng thời kết hợp đồng bộ với chế độ dinh dưỡng khoa học và tầm soát sức khỏe định kỳ.
Cục An toàn thực phẩm nhận được thông tin ngày 18-4 trên địa bàn xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An ghi nhận hơn 20 người nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì với các triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao… và đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An khẩn trương triển khai chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc, lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người quản lý, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm thực phẩm liên quan đến thức ăn đường phố.
Thực hiện nghiêm các nội dung về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị các đơn vị theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm, đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Trước đó, như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin theo thông tin ban đầu, từ sáng 17 đến sáng 18-4, các bệnh nhân nhập viện rải rác, sau đó tăng nhanh vào buổi tối. Hầu hết đều có triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, một số trường hợp sốt cao.
Bệnh nhân nhập viện từ 4 - 85 tuổi, ngụ ở các xã của huyện Diễn Châu (cũ) như Diễn Ngọc, Diễn Hoa, Diễn Thọ, Diễn Bích.
Trong số các bệnh nhân, có khoảng 20 người có ăn bánh mì tại tiệm bánh Q. ở xã Diễn Châu. 5 trường hợp còn lại có ăn các thực phẩm khác như bánh ngọt, xoài, dứa, ốc xào… nên chưa thể khẳng định nguyên nhân cụ thể.
Sức khỏe một số người đã ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục giám sát do triệu chứng tiêu hóa còn nặng. Cơ quan chức năng đã kiểm tra cơ sở kinh doanh nghi liên quan, đồng thời lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, xác định nguyên nhân.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nắng nóng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền như tăng huyết áp.
Khi trời nóng, cơ thể giãn mạch để tỏa nhiệt, điều này có thể khiến huyết áp giảm tạm thời. Tuy nhiên, việc mất nước do đổ mồ hôi nhiều lại khiến thể tích máu giảm và tim phải làm việc nhiều hơn.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, mất nước trong thời tiết nắng nóng có thể gây tụt huyết áp, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu. Ở một số người, đặc biệt là người có bệnh nền, huyết áp cũng có thể dao động theo hướng tăng.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), huyết áp được phân loại như sau:
Ngay từ mức 130/80 mmHg, nguy cơ tim mạch đã bắt đầu tăng. Đặc biệt, huyết áp từ 180/120 mmHg trở lên được xem là tình trạng cấp cứu. Mức huyết áp này có thể gây tổn thương nhanh đến các cơ quan như não, tim, thận và mắt nếu không được xử trí kịp thời, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ Nieca Goldberg, bác sĩ tim mạch tại NYU Langone Health (Mỹ), cho biết thời tiết nóng có thể làm rối loạn điều hòa huyết áp, đặc biệt ở những người đang dùng thuốc điều trị.
Một số thuốc như thuốc lợi tiểu có thể làm cơ thể mất nước, khiến huyết áp biến động mạnh hơn trong điều kiện nắng nóng.
Trong thời tiết nóng, người có vấn đề về huyết áp cần chú ý:
Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, cần nghỉ ngơi, bổ sung nước và tìm kiếm hỗ trợ y tế khi cần.
Các chuyên gia khuyến nghị:
Nắng nóng có thể khiến huyết áp dao động theo nhiều hướng, từ tụt huyết áp do mất nước đến tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Việc hiểu rõ các ngưỡng huyết áp nguy hiểm và chủ động bảo vệ sức khỏe là điều cần thiết, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng khắc nghiệt.
