Sáng 14.4, từ rất sớm, sân chùa Candaransi (phường Xuân Hòa, TP.HCM) có đông đảo người Khmer đến chuẩn bị lễ giao thừa đón năm mới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây. Khác với không khí giao thừa quen thuộc vào nửa đêm, nơi đây đón thời khắc bước sang năm mới giữa ban ngày.
Khi đồng hồ dần tiến đến 10 giờ 48 phút, tiếng trống chùa vang lên. Dưới sự hướng dẫn của các sư, mọi người chắp tay thành kính đón thời khắc thiêng liêng.
Theo các sư tại chùa, đây là lúc “chư thiên” – vị thần cai quản năm mới giáng trần. Vì vậy, người Khmer chọn đúng giờ này làm lễ đón giao thừa.
Sư Châu Hoài Thái, Phó trụ trì chùa Candaransi, cho biết với người Kinh, giao thừa luôn diễn ra vào 0 giờ mùng 1 tháng giêng âm lịch. Nhưng với người Khmer và một số nước như Campuchia, Lào, Thái Lan… thời điểm này không cố định.
“Hiểu đơn giản, mỗi năm thời điểm bàn giao giữa vị thần cũ và vị thần mới sẽ khác nhau, nên giờ giao thừa cũng thay đổi”, sư Thái nói.
Chu kỳ này kéo dài khoảng 365 ngày, hơn 6 giờ. Vì vậy, có năm giao thừa rơi vào ban đêm, nhưng cũng có năm lại diễn ra vào buổi sáng (như năm nay).
Trong dòng người dự lễ, nhiều gia đình đưa cả trẻ nhỏ theo cùng. Những bộ trang phục truyền thống Khmer rực rỡ nổi bật giữa sân chùa. Trẻ em nắm tay cha mẹ, tò mò nhìn khói nhang bay lên, trong khi người lớn lặng lẽ khấn nguyện cho một năm mới bình an.
Theo kinh điển Mahāsamkārasūtra, tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây kéo dài 3 ngày, mỗi ngày mang một ý nghĩa riêng.
Ngày đầu tiên (Săng Cran) là lúc đón vị thần mới bắt đầu cai quản. Năm nay, vị thần này được cho là Rakkhāsādevī, con gái thứ ba của Đại Phạm Thiên Kapila.
Theo quan niệm của đồng bào Khmer, chư thiên năm nay mặc y phục màu đen, tay phải cầm đinh ba, tay trái cầm cung, cài trên tai hoa sen, thực phẩm sử dụng hằng ngày là máu. Do đó, trên bàn thờ cúng chư thiên đón năm mới, nhà chùa có để 1 xấp vải màu đen và những bông hoa sen cúng dường.
Ngày thứ hai là Vāravanapata, được xem là ngày chuyển giao giữa thần năm cũ và năm mới.
Đến ngày thứ ba, người Khmer chính thức bước vào năm mới, bắt đầu một chu kỳ vận hành mới của đời sống.
Giao thừa theo quan điểm của người Khmer là thời khắc chư thiên giáng trần
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Khoảnh khắc giao thừa vào 10 giờ 48 phút sáng không chỉ là một nghi lễ, mà còn là nét văn hóa riêng, khiến nhiều người lần đầu chứng kiến không khỏi bất ngờ và thích thú.
Tết Chôl Chnăm Thmây tức tết năm mới lớn nhất của đồng bào Khmer thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch. Năm 2026, lễ kéo dài từ 14 – 16.4, với 3 ngày chính: đón năm mới, dâng cơm (đắp núi cát) và tắm Phật, chúc thọ người cao tuổi. Với người Khmer xa quê, đây không chỉ là dịp lễ mà còn là lúc hướng về cội nguồn, nhớ ơn tổ tiên, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), tháng 4 hằng năm, trái đất đi xuyên qua dấu vết cổ xưa mà sao chổi Thatcher để lại trên quỹ đạo của nó. Những hạt bụi nhỏ bé không lớn hơn hạt cát lao vào khí quyển với tốc độ gần 49 km/s và bốc cháy, tạo nên những vệt sáng rực rỡ mà chúng ta gọi là sao băng. Đây là mưa sao băng Lyrids.
Hiện tượng này không hề mới mẻ khi con người đã quan sát mưa sao băng Lyrids từ hơn 2.700 năm trước. Năm 2026, Lyrids hoạt động từ ngày 16.4 - 25.4 và đạt cực đại vào đêm 21.4, rạng sáng 22.4 và đêm 22.4 rạng sáng 23.4 tùy từng múi giờ, khu vực.
Đây là một năm khá lý tưởng để quan sát khi mặt trăng chỉ sáng khoảng 40% và sẽ lặn sau nửa đêm, nhường lại bầu trời tối cho khoảng thời gian đẹp nhất trước bình minh - "khung giờ vàng" để săn sao băng.
Dù không rực rỡ như Perseids, Lyrids vẫn có sức hút riêng với khoảng 15 đến 20 vệt sao băng mỗi giờ trong điều kiện lý tưởng. Điểm đặc biệt là chúng thường rất sáng, đôi khi xuất hiện cả "fireball" - những sao băng rực rỡ hơn cả sao Kim, đủ khiến bạn phải bất ngờ nếu bắt gặp.
Không cần kính thiên văn hay thiết bị phức tạp. Chỉ cần rời xa ánh đèn thành phố, để mắt thích nghi với bóng tối khoảng 20 đến 30 phút, nằm ngửa và hướng tầm nhìn lên bầu trời rộng lớn.
Theo Timeanddate.com tại Việt Nam, thời điểm lý tưởng nhất để quan sát mưa sao băng này là đêm 22.4, rạng sáng ngày 23.4. Tuy nhiên từ tối nay, bạn đã có thể săn các vệt mưa sao băng này trước thềm cực đại.
Tâm điểm trận mưa sao băng này tại chòm sao Thiên Cầm (Lyra), nhưng cũng có thể xuất hiện tại bất cứ vị trí nào trên bầu trời. Hãy sử dụng các ứng dụng điện thoại như Stellarium để tìm điểm tỏa sáng của mưa sao băng này.
Đừng nhìn chằm chằm vào một điểm, thay vào đó, hãy thả lỏng và để những vệt sáng bất ngờ “chạy ngang” qua tầm mắt bạn. Nếu bầu trời quang đãng, đây là một trong những trải nghiệm thiên văn dễ tiếp cận và đáng nhớ nhất trong năm. Biết đâu, giữa khoảnh khắc yên tĩnh trước bình minh, bạn sẽ bắt gặp một vệt sáng vụt qua nhanh, ngắn ngủi nhưng đủ để khiến bạn nhớ mãi.
Ngày 7.4, người dân xã Đường Hoa (Quảng Ninh) bất ngờ phát hiện một con cá sấu cỡ lớn xuất hiện ngay gần khu dân cư.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 7 giờ cùng ngày, trong lúc đi làm, một số người dân ở thôn Quảng Sơn 4, xã Đường Hoa phát hiện một con cá sấu cỡ lớn đang bò dưới mương nước cạnh đường. Ngay sau đó, sự việc được báo tới chính quyền địa phương.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Trần Đức Dũng, Chủ tịch UBND xã Đường Hoa, cho biết, ngay khi nhận được tin báo về việc cá sấu xuất hiện, địa phương đã nhanh chóng huy động lực lượng phối hợp cùng người dân tổ chức vây bắt.
Một người dân sống gần khu vực phát hiện sự việc cho biết: "Lúc đó, tôi đang đi làm thì thấy một con vật lớn dưới mương, nhìn kỹ mới biết là cá sấu. Rất may cá sấu được lực lượng chức năng vây bắt kịp thời".
Sau khi khống chế thành công, lực lượng chức năng đã bàn giao cá sấu cho kiểm lâm khu vực tiếp nhận, quản lý theo quy định.
Dương lịch hôm nay là thứ tư giữa tuần, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 98. Theo lịch âm hôm nay 8.4 là ngày 21 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Nhâm Tý, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thiên Tặc. Dân gian quan niệm đây không phải là ngày đẹp, không phù hợp để khởi sự khi "xuất hành xấu, cầu tài không được, đi đường dễ mất cắp, mọi việc đều rất xấu".
Người Việt đang trải qua ngày thứ 3 của tiết Thanh minh, tiết khí thứ 5 trong 24 tiết khí trong năm. Cách đây ít ngày, người Việt đón Tết Thanh minh, ngày khởi đầu của tiết khí này với nhiều hoạt động ý nghĩa trong văn hóa, phong tục của người Việt, trong đó có tục tảo mộ.
Theo lịch âm hôm nay, ngày 21 tháng 2 được xem là ngày quan trọng trong Phật giáo. Hằng năm, đây là ngày vía Bồ tát Phổ Hiền đản sanh. Đây là dịp quan trọng để Phật tử tưởng niệm, tôn vinh công hạnh nguyện lớn và trí tuệ của Phổ Hiền Bồ tát.
Phổ Hiền Bồ tát (Samantabhadra) là một trong những vị bồ tát quan trọng của Phật giáo Đại thừa, tượng trưng cho lý, định và hạnh nguyện rộng lớn. Bồ tát Phổ Hiền gắn với hình ảnh cưỡi voi trắng sáu ngà, hầu bên phải Đức Phật Thích Ca, đại diện cho việc thực hành đạo pháp, từ bi và trí tuệ vượt chướng ngại.
Ngày 19.2 âm lịch mới đây cũng là ngày vía Quán Thế Âm Bồ Tát đản sanh. Vào ngày này, một số chùa đã tổ chức lễ kỷ niệm để tỏ lòng tôn kính và ôn lại công hạnh của vị bồ tát này.
Trên thế giới, hôm nay có một ngày được nhiều người quan tâm là ngày Quốc tế Người Romani (International Romani Day), theo thông tin từ chuyên trang Timeanddate.com.
Ngày này diễn ra vào ngày 8.4 hằng năm, được thành lập để tôn vinh văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống của cộng đồng người Roma (Di-gan), đồng thời nâng cao nhận thức về các vấn đề phân biệt đối xử, nghèo đói và bảo vệ nhân quyền mà cộng đồng này đối mặt trên toàn cầu.
