Sáng 14/4, chị L.T.H. (trú xã Tân Kỳ, Nghệ An) cho biết đã làm đơn tố cáo hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của chị H.T.Q. (SN 1991, trú cùng địa phương) đến công an. Chị H. cho biết có tham gia 14 dây phường (dây hụi, họ) do Q. tổ chức, tổng số tiền đã đóng là gần 1 tỷ đồng.
Theo quy định của chủ phường, người tham gia phải đóng “phế” 10% số tiền nộp lần đầu tiên. Người nhận lần đầu chỉ được nhận tiền gốc của các phường viên. Người cuối cùng sẽ nhận được nhiều tiền gốc và lãi nhất.
Chị H. được đưa vào một nhóm khoảng 300 thành viên. Hàng ngày, chủ phường sẽ nhắn tin lên nhóm về việc mở dây phường mới, số tiền tham gia, cách thức tính lãi, thời gian duy trì phường. Ai tham gia dây phường sẽ đăng ký lên nhóm và tiếp tục được đưa vào nhóm nhỏ.
Chị H. là người nhận phường cuối cùng của dây. Tuy nhiên, đến lượt nhận tiền, chị bị chủ phường đưa ra nhiều lý do để trì hoãn việc trả tiền.
Ngày 24/2, chị Q. thông báo trong nhóm tạm dừng hoạt động của phường đến ngày 1/3 do có việc đột xuất. Đến ngày 1/3, chủ phường thông báo dừng hoạt động. Lý do được đưa ra là “quá nhiều người không còn khả năng thanh toán”. Q. cam kết sẽ có trách nhiệm thu hồi số tiền các phường viên đã nộp.
“Tôi gọi điện, Q. vẫn nghe, vẫn hứa hẹn sẽ thu hồi tiền để trả. Đến tận nhà thì thấy khóa trái cửa, cả Q. và gia đình đều không còn ở đấy nữa”, chị H. nói.
Tương tự, bà N.T.H. (trú xã Tân Kỳ) cũng đang đứng trước nguy cơ mất trắng 1,8 tỷ đồng khi tham gia 16 dây phường do Q. tổ chức.
Bên cạnh bị hấp dẫn bởi mức lãi suất cao, điều khiến các phường viên tin tưởng là Q. có kinh tế vững, kinh nghiệm tổ chức phường 7 năm, thường xuyên đăng tải hình ảnh tham gia các hoạt động từ thiện.
“Khi xâu chuỗi toàn bộ sự việc, chúng tôi mới nhận ra nhiều điểm bất thường trong việc tổ chức phường của Q.”, bà H. nói.
Theo phân tích của bà H., trong 16 dây phường bà tham gia có chung 9 thành viên. Nếu như mỗi lần bà H. chuyển khoản tiền phường đều bị Q. yêu cầu chụp biên lai gửi vào nhóm thì 9 người này chỉ cần nhắn tin báo đã chuyển hoặc báo đã nhận phường.
Thực tế 9 người này có nộp tiền hay nhận tiền không, bà H. không xác định được. Bà nghi ngờ 9 người này là “chim mồi” hoặc đồng bọn của H. để tạo niềm tin cho phường viên nhằm chiếm đoạt tiền.
Trong khi đó, chị L.T.H. cũng chỉ ra điều bất thường trong việc tổ chức các dây phường của Q.. Trong các dây phường, Q. luôn là người nhận tiền đầu tiên, các vị trí còn lại là 9 người là thành viên chung của các dây. Những nạn nhân như chị hay bà H. đều là người nhận cuối cùng và thực tế, họ đều chưa được nhận tiền.
Ngày 14/4, ông Hoàng Đình Sơn, Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ, cho biết sau khi nắm được thông tin về đường dây phường hụi trên địa bàn, Thường trực Đảng ủy xã đã làm việc và giao Công an xã báo cáo Công an tỉnh để sớm làm rõ thông tin, xử lý nghiêm nếu có vi phạm để sớm ổn định tình hình.
Đảng ủy, UBND xã Tân Kỳ cũng đã báo cáo vụ việc đến Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, UBND tỉnh Nghệ An, đồng thời yêu cầu cấp ủy, ban cán sự các khối xóm tuyên truyền để người dân nắm rõ thông tin.
Các vỉa hè phải được thiết kế khu vực cho hạ tầng, không gian cho người đi bộ và thống nhất cơ quan quản lý. Đó là một điều cần có để phát triển giao thông công cộng.
Gần đây, việc một số đơn vị tự ý lắp đặt các công trình trên vỉa hè đã gióng lên hồi chuông về tình trạng xâm lấn không gian công cộng dưới danh nghĩa hạ tầng kỹ thuật. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở vi phạm của một đơn vị, mà phản ánh một vấn đề lớn hơn: vỉa hè đang bị quản lý theo kiểu phân mảnh, thiếu một cơ chế điều phối thống nhất.
Trong thực tế, vỉa hè tại TP.HCM đang phải "gánh" quá nhiều chức năng: nơi đi bộ, chỗ đặt trụ điện, cáp viễn thông, cây xanh, biển báo, bãi giữ xe, thậm chí cả hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ. Khi mỗi ngành, mỗi đơn vị tiếp cận vỉa hè theo nhu cầu riêng của mình, không gian này dần bị chia cắt thành những "mảnh nhỏ", thiếu tính liên tục.
Nếu không có một quy chuẩn cụ thể và cơ chế kiểm soát chặt chẽ ở cấp tuyến phố, vỉa hè sẽ tiếp tục bị "băm nhỏ" bởi các loại hạ tầng kỹ thuật, làm suy giảm chức năng cốt lõi là phục vụ người đi bộ.
Theo định hướng phát triển giao thông công cộng, người dân cần tiếp cận xe buýt thông qua hệ thống đi bộ - tức là vỉa hè. Ngoài miễn phí, người dân cần xe buýt chạy nhanh, đúng giờ, có thể dự đoán được hành trình thông qua ứng dụng. Nhưng để làm được điều đó, không chỉ phụ thuộc vào điều hành tuyến, mà còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận trạm dừng một cách thuận tiện và an toàn. Muốn đi xe buýt thuận tiện, an toàn thì trước hết người dân phải đi bộ thuận tiện và an toàn đến trạm xe buýt.
Nếu vỉa hè vẫn tiếp tục tình trạng bị lấn chiếm hoặc đặt chướng ngại vật, bề rộng không đảm bảo, cao độ không đồng đều, thiếu lối đi liên tục, đặc biệt với người già, trẻ em và người khuyết tật cũng là cản ngại với xe buýt.
Khi việc đi bộ trở nên khó khăn, thậm chí nguy hiểm, người dân sẽ lựa chọn phương tiện cá nhân, mục tiêu phát triển giao thông công cộng vướng khó từ bước đầu tiên.
Những phân tích trên cho thấy đô thị đang thiếu một chiến lược quản lý và tổ chức không gian vỉa hè một cách tổng thể, đồng bộ. Để khắc phục, chính quyền TP.HCM cần cách tiếp cận mới.
Trước hết, vỉa hè cần được xác định rõ là không gian công cộng ưu tiên cho người đi bộ, mọi hoạt động khác, kể cả hạ tầng kỹ thuật, đều phải phục vụ và không được cản trở chức năng này. Các công trình như trụ BTS, tủ điện, cáp viễn thông cần được quy hoạch vị trí cụ thể, thậm chí từng bước ngầm hóa, thay vì lắp đặt tùy tiện.
Bên cạnh đó, thay vì chỉ dừng ở quy chuẩn chung, cần triển khai thiết kế đô thị chi tiết cho từng tuyến phố, trong đó xác định rõ cấu trúc vỉa hè, phân vùng chức năng và tiêu chí khai thác sử dụng. Đồng thời cần có một đầu mối quản lý thống nhất vỉa hè, tránh tình trạng mỗi ngành sử dụng một phần không gian mà thiếu sự phối hợp.
Cuối cùng, phát triển giao thông công cộng phải đi kèm với đầu tư hạ tầng tiếp cận, đặc biệt là cải tạo vỉa hè xung quanh các trạm xe buýt, nhà ga metro theo hướng an toàn, liên tục và thân thiện với người đi bộ.
Một đô thị hiện đại không chỉ được đo bằng những tuyến metro hay xe buýt mới mà sự thuận lợi ở những bước chân đầu tiên của người dân khi rời khỏi nhà. Nếu vỉa hè còn bị lấn chiếm, chia cắt và thiếu an toàn, thì mọi nỗ lực khuyến khích giao thông công cộng sẽ khó đạt hiệu quả.
Câu chuyện trụ BTS chỉ là một lát cắt nhỏ, nhưng là lời nhắc lớn: quản lý đô thị không thể theo từng mảng rời rạc. Muốn thành phố vận hành hiệu quả, cần bắt đầu từ những không gian nhỏ nhất - như vỉa hè - nhưng phải bằng một tư duy lớn và đồng bộ.
Ngày 22/4, trao đổi với phóng viên Dân trí, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, đơn vị đang làm báo cáo gửi UBND tỉnh về kết quả khảo sát 3 cọc gỗ phát hiện tại khu vực cầu Chà Là, phường Hoa Lư.
Theo báo cáo của Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, ngày 15/4, tại đoạn chân cầu Chà Là, ông Nguyễn Minh Thuân công nhân lái máy xúc (thi công Dự án nạo vét, kè chống sạt lở hai bờ sông Vân) đã phát hiện 3 cọc gỗ có kích thước lớn nhô lên khỏi mặt đất.
Ngay sau khi phát hiện, đơn vị thi công đã sử dụng máy xúc nhổ cả ba cọc gỗ lên khỏi vị trí ban đầu trước khi báo cáo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình. Nhận được thông tin, Sở Văn hóa và Thể thao đã chỉ đạo Bảo tàng tỉnh khẩn trương khảo sát, đánh giá bước đầu.
Theo thông tin từ đơn vị thi công và lời kể của ông Nguyễn Minh Thuân, 3 cọc gỗ nằm ở bờ hữu sông Vân, cách cầu Chà Là khoảng 30m về phía Bắc (địa phận phường Hoa Lư). Các cọc gỗ được phát hiện trong lớp trầm tích lòng sông, ở độ sâu tương đối dưới mực nước.
Về bố trí không gian, tại thời điểm phát hiện, ba cọc được cắm thẳng đứng, đầu nhọn hướng xuống, phần thân lộ cao khỏi mặt bùn. Các cọc được bố trí thành 2 hàng song song nhau và cùng hướng của dòng chảy sông Vân.
Đặc điểm bố trí các cọc được gia công, đóng thẳng đứng, tuân theo một sơ đồ hình học có chủ ý - là dấu hiệu cho thấy đây là sản phẩm do con người chế tác và bố trí với một mục đích cụ thể, không phải cọc gỗ trôi dạt tự nhiên. 3 cọc gỗ này có chiều dài lớn từ 3,76m đến 4,15m, chu vi thân từ 1,16m đến 1,46m. Phần vót nhọn ở cả ba cọc đều có chiều dài khoảng 1,10m.
Hiện trạng của 3 cọc có đặc điểm chung đều là thân cây gỗ nguyên, tiết diện hình trụ tròn, được gia công vót nhọn một đầu; thân cọc còn lưu giữ vết công cụ gọt đẽo khá nhẵn, kỹ thuật chế tác tương đối đồng nhất; phần đầu trên của cả ba cọc đều bị mục nát.
Bảo tàng tỉnh Ninh Bình nhận định, các cọc gỗ phát hiện được tại sông Vân có nhiều đặc điểm giống với cọc gỗ phát hiện được tại chợ Sa (xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Ninh) nằm trong không gian của chiến trường Lục Đầu Giang trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 2 (năm 1285) và lần thứ 3 (năm 1288). Các đặc điểm giống nhau là cùng kỹ thuật chế tác, cùng hình dáng cọc cong ở dạng tự nhiên, cùng được đóng ở khu vực cửa sông.
Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho hay, việc phát hiện ba cọc gỗ tại khu vực sông Vân là một tư liệu khảo cổ quan trọng, có giá trị trong việc nghiên cứu cấu trúc không gian của vùng đất Hoa Lư xưa - Ninh Bình ngày nay trong diễn trình lịch sử Việt Nam.
"Mặc dù chưa đủ cơ sở xác định niên đại và chức năng của các cọc gỗ, nhưng các đặc điểm kỹ thuật và hiện trường thực tế cho thấy đây là dấu tích công trình nhân tạo có tổ chức, nhiều khả năng liên quan đến hoạt động quân sự, thủy lợi hoặc giao thông trong lịch sử. Khả năng cao là các cọc gỗ này liên quan đến hoạt động quân sự ở thời Trần (thế kỷ XIII)", vị lãnh đạo chia sẻ thêm.
Sau khi khảo sát đánh giá sơ bộ, đại diện Ban quản lý Dự án nạo vét, kè chống sạt lở 2 bờ sông Vân đã bàn giao 3 cọc gỗ trên cho Bảo tàng tỉnh Ninh Bình lưu giữ, nghiên cứu và phát huy giá trị.
Đây là chỉ đạo mới nhất trong Chỉ thị 16 vừa được Thành ủy Đà Nẵng ban hành liên quan tới công tác quản lý, sử dụng tài sản công và tháo gỡ vướng mắc đối với các công trình, dự án kéo dài có nguy cơ gây lãng phí.
Trong chỉ thị này, Thành ủy Đà Nẵng yêu cầu 7 nội dung. Trong đó yêu cầu thực hiện có hiệu quả các quy định về tiêu chuẩn, định mức, chế độ quản lý, sử dụng tài sản công tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, bảo đảm minh bạch, khoa học, đáp ứng yêu cầu "hạch toán kinh tế" và "hiệu quả xã hội".
