Sớm 27/3 – ngày mà các đại học Ivy League trả kết quả, Nguyễn Quang Anh, học sinh trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, hồi hộp ngồi trước màn hình máy tính. Nộp hồ sơ vào 5 trường ở nhóm này, nam sinh nhận bốn thông báo trượt. Ngỡ cơ hội đã khép lại, Quang Anh bất ngờ khi mở lá thư cuối từ Đại học Cornell và thấy dòng chữ “Congratulations” (Chúc mừng).
“Em vỡ òa”, Quang Anh nói.
Cornell hiện đứng thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, với tỷ lệ chấp nhận 8%, theo US News. Ngoài trường này, Quang Anh cũng đỗ Đại học Nam California (top 28) và Đại học California ở San Diego (top 29).
Có định hướng du học từ những năm cuối THCS, Quang Anh đặt mục tiêu vào lớp chuyên Anh, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhưng trượt. Dù buồn vì “cú vấp” này, em không để tâm trạng ủ ê kéo dài, mà quyết định nhập học trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, điều chỉnh lại lộ trình của mình.
Quang Anh theo học 10 môn AP (Advanced Placement) – chương trình nâng cao dành cho học sinh THPT, tập trung lĩnh vực khoa học tự nhiên như Giải tích, Khoa học môi trường, Sinh học, Vật lý và Hóa học. Kết quả, em đạt điểm tuyệt đối 5/5 ở bốn môn, còn lại đều được 4/5 điểm. Quang Anh cũng thi và đạt SAT 1540/1600, IELTS 8.0 khi còn học lớp 11.
Nam sinh nhìn nhận học các môn AP giúp sớm tiếp cận với kiến thức đại cương ở đại học, đồng thời nhận ra mình không thích Kỹ thuật cơ khí như định hướng. Thay vào đó, em thấy hứng thú với Kỹ thuật môi trường – lĩnh vực có thể ứng dụng khoa học để giải quyết các vấn đề phát triển bền vững.
Xác định được ngành học, Quang Anh có hướng hoạt động ngoại khóa rõ ràng hơn chứ không dàn trải như trước. Nam sinh tâm đắc với dự án chế tạo drone (máy bay không người lái) đo độ ô nhiễm không khí, tham gia cùng các sinh viên, giảng viên trường Đại học Thủy lợi vào giữa năm 2025.
Em kể được học lắp rắp drone, tìm hiểu về cảm biến và cách lập trình thu thập dữ liệu. Nam sinh thấy drone có thể áp dụng để giải quyết nhiều khâu trong các dự án về môi trường.
“Em không chỉ tham gia cho có, mà thực sự muốn hiểu về các giải pháp bảo vệ, phát triển môi trường bền vững”, nam sinh nói.
Những trải nghiệm thực tế trở thành chất liệu cho bài luận chính của Quang Anh. Nam sinh mở đầu bằng câu chuyện mà mình thấy thường ngày: ô nhiễm không khí ở Hà Nội, với hình ảnh bầu trời mờ đục do bụi mịn. Từ đó, Quang Anh bày tỏ khao khát được học về Kỹ thuật môi trường, để tìm ra giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.
Giai đoạn sát hạn nộp hồ sơ là lúc Quang Anh chịu nhiều áp lực nhất, bởi ngoài học tập còn lo hoạt động ngoại khóa và viết luận, việc nào cũng “cần làm ngay”.
Em chia nhỏ công việc theo thứ tự ưu tiên, tập trung xử lý dứt điểm từng phần. Có những buổi, nam sinh chỉ viết luận, không làm thêm việc khác để tập trung.
Tự đánh giá, Quang Anh thấy điểm mạnh trong hồ sơ là “kể được một câu chuyện hay”, bài luận và hoạt động thể hiện rõ định hướng và mục tiêu khi tới Mỹ. Nam sinh cũng học thêm 4 môn AP khác, liên quan trực tiếp tới ngành Kỹ thuật môi trường để bắt nhịp chương trình đại học tốt hơn.
Thầy Gus Marantos, Cố vấn hướng nghiệp đại học, Điều phối viên chương trình AP của trường St. Paul, đánh giá Quang Anh trong nhóm học giỏi nhất trường bởi sự tò mò và kỷ luật.
“Các đại học Mỹ thích những học sinh dám thử thách bản thân. Quang Anh đã chứng minh được năng lực ở trình độ đại học ngay từ khi chưa tốt nghiệp phổ thông”, thầy Gus nhận xét.
Nhìn lại hành trình đã qua, Quang Anh cho rằng trượt trường chuyên không phải là thất bại mà là bước ngoặt quan trọng.
“Miễn là không từ bỏ, sẽ luôn có con đường khác để theo đuổi mục tiêu”, nam sinh đúc rút. Sau khi tốt nghiệp tại Mỹ, em dự định trở về Việt Nam, tham gia vào các dự án phát triển bền vững.
Đại học Quốc gia TP.HCM đang triển khai chấm thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 với quy trình khép kín, giám sát nhiều lớp. Công tác chấm thi kéo dài khoảng 10 ngày, dự kiến công bố kết quả ngày 17-4.
Theo TS Nguyễn Quốc Chính - Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo Đại học Quốc gia TP.HCM, tất cả 133.489 bài thi đánh giá năng lực đợt 1 từ các điểm thi đã được vận chuyển về khu vực chấm thi ngay sau buổi thi.
Quy trình chấm thi tuân thủ nghiêm các quy định của Đại học Quốc gia TP.HCM. Đại học Quốc gia TP.HCM thành lập tổ giám sát gồm cán bộ an ninh (PA03) và đoàn kiểm tra để theo dõi toàn bộ quá trình chấm thi. Toàn bộ địa điểm chấm thi được bố trí trong khu vực bảo vệ 24/24 giờ, có camera giám sát liên tục cả bên trong lẫn bên ngoài.
Các hoạt động chấm thi được thực hiện theo từng bước: giao nhận và phân lô bài thi; kiểm tra số lượng, quét phiếu trả lời trắc nghiệm; đánh số phách bài thi theo từng lô; nhận dạng và xử lý dữ liệu bài thi; kiểm dò ngẫu nhiên; niêm phong bài thi và dữ liệu; chấm điểm thô và quy đổi; ráp phách; xuất danh sách điểm.
"Hoạt động chấm thi được giám sát liên tục bởi tổ giám sát do Đại học Quốc gia TP.HCM thành lập, trong đó có thành viên là cán bộ công an. Mỗi công đoạn do một tổ, nhóm nghiệp vụ phụ trách, đảm bảo tính độc lập và kiểm soát chéo trong toàn bộ quy trình", ông Chính cho biết thêm.
Toàn bộ phiếu trả lời trắc nghiệm được chấm bằng máy với phần mềm chuyên dụng do Đại học Quốc gia TP.HCM trang bị. Hệ thống máy tính phục vụ chấm thi được kết nối mạng nội bộ (LAN), không kết nối Internet. Các cổng kết nối không cần thiết đều được niêm phong trước khi sử dụng.
Tất cả dữ liệu liên quan đến công tác chấm thi được lưu trữ dưới dạng USB hoặc đĩa CD/DVD, đóng gói và niêm phong dưới sự giám sát của tổ giám sát, sau đó gửi đến chủ tịch hội đồng thi và lưu trữ theo quy định. Chỉ sau khi hoàn tất việc gửi dữ liệu quét bài thi, ban chấm thi mới được mở niêm phong thiết bị chứa đáp án để tiến hành chấm điểm.
Phòng chứa bài thi, tủ và các vật dụng lưu trữ đều đảm bảo an toàn, chắc chắn, được khóa và niêm phong. Việc đóng, mở phòng hoặc các thiết bị lưu trữ bài thi đều phải có sự chứng kiến của lãnh đạo ban chấm thi và cán bộ công an hoặc kiểm tra. Phòng chấm thi đều có thiết bị phòng chống cháy nổ; có camera an ninh giám sát, ghi hình các hoạt động tại phòng 24 giờ/ngày; có bảo vệ giám sát 24 giờ/ngày.
Theo hội đồng thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM, sau khi kết quả thi được hội đồng thi thông qua và chủ tịch hội đồng ký ban hành sổ điểm, ban thư ký sẽ công bố kết quả trên cổng thông tin kỳ thi.
Việc cập nhật điểm thi được thực hiện theo quy trình kiểm tra chéo: một thành viên của ban thư ký tải dữ liệu điểm thi lên hệ thống quản lý thi, một người khác tải xuống để đối sánh với điểm đã tải lên hệ thống. Toàn bộ quá trình diễn ra dưới sự giám sát của lãnh đạo ban thư ký và hội đồng thi.
Trên cơ sở số điểm của đợt thi đã được ban hành, giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo ban hành và chịu trách nhiệm pháp lý đối với giấy chứng nhận kết quả thi đánh giá năng lực bản điện tử, được cấp thông qua hệ thống quản lý thi.
Xã Hòa Vang là địa phương đầu tiên trong cả nước cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh toàn xã, hoàn thành sớm 3 năm so với mục tiêu của Bộ Chính trị.
Ông Lê Phú Nguyện - Chủ tịch UBND xã Hòa Vang - cho biết từ ngày 1-7-2025, sau khi thành lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Hòa Vang xác định là địa bàn còn nhiều khó khăn nên chủ động xây dựng mô hình "Tủ sách giáo khoa dùng chung" nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa, cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh, giảm gánh nặng chi phí và chống lãng phí.
Giai đoạn đầu, xã huy động 551 triệu đồng mua hơn 6.000 quyển sách giáo khoa, phục vụ hơn 1.200 học sinh tại 8 thôn vùng đồi núi xã Hòa Phú (cũ), ưu tiên học sinh thuộc diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số; đáp ứng khoảng 31% nhu cầu năm học 2025-2026.
Sau đó, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đặt mục tiêu cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh từ năm học 2029-2030.
Cùng với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc. Đây cũng là bộ sách "Kết nối tri thức" mà xã Hòa Vang đang triển khai, tạo cơ sở thuận lợi cả về chính trị lẫn pháp lý để địa phương tiếp tục mở rộng mô hình.
Trên nền tảng đó, UBND xã Hòa Vang tiếp tục huy động thêm gần 1,5 tỉ đồng, mua 74.676 quyển sách giáo khoa các loại. Tính đến nay, tổng số sách giáo khoa được trang bị tại thư viện các trường là 91.060 quyển, đủ phục vụ miễn phí cho gần 7.000 học sinh từ tiểu học đến THCS và THPT tại 6 cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Trong đó có 2 đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý là Trường THPT Ông Ích Khiêm và Trung tâm Giáo dục thường xuyên số 3 - cơ sở 2.
Với nguồn sách này, xã Hòa Vang dự kiến đáp ứng 100% nhu cầu sách giáo khoa của học sinh trên địa bàn từ năm học 2026-2027, trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện đầy đủ chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí, sớm hơn 3 năm so với lộ trình chung.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, đánh giá việc triển khai mô hình tại xã Hòa Vang là bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.
"Sau sáp nhập, thành phố Đà Nẵng mở rộng địa bàn với nhiều khu vực từ đồng bằng, trung du, miền núi với nhiều nơi có điều kiện hạ tầng và kinh tế còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, mô hình này không chỉ mang ý nghĩa giáo dục mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ các gia đình khó khăn, tạo điều kiện để học sinh yên tâm học tập.
Trong thời gian ngắn, xã đã triển khai hiệu quả, trở thành điểm sáng để thành phố nghiên cứu, nhân rộng trong thời gian tới", ông Anh Tuấn nói.
Em Lê Thị Thanh Thúy, học sinh lớp 7/1, Trường THCS Ông Ích Đường, chia sẻ gia đình em có hai chị em đang đi học, ba mẹ làm nông, thuộc đồng bào Cơ Tu, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Việc được nhận sách giáo khoa sớm cho năm học lớp 8 khiến em rất xúc động. "Em thấy yên tâm hơn để chuẩn bị cho năm học mới, ba mẹ cũng đỡ vất vả hơn", Thúy nói.