Scott từng cầm còi tại Ngoại hạng Anh hơn một thập kỷ, và làm nhiệm vụ VAR hơn 100 trận. Trải nghiệm của ông cho thấy công nghệ được đưa vào để giảm sai sót, nhưng lại khiến công việc của trọng tài trở nên căng thẳng, phức tạp và dễ bị chỉ trích hơn bao giờ hết.
Điểm đầu tiên khiến trọng tài ghét VAR là áp lực tâm lý. Trên sân, họ phải đưa ra quyết định trong tích tắc, dựa vào góc nhìn trực tiếp và cảm nhận tình huống. Dù có thể mắc sai lầm, quá trình này vẫn mang tính tự nhiên và liền mạch với nhịp độ trận đấu. Nhưng khi ngồi trong phòng VAR, mọi thứ thay đổi hoàn toàn.
Trọng tài phải quan sát nhiều góc quay cùng lúc, tua chậm từng chi tiết, thậm chí dừng hình để phân tích. Một tình huống đơn giản có thể trở thành bài toán phức tạp với hàng loạt khả năng sai phạm. Scott mô tả cảm giác khi đó như bị nhốt trong bốn bức tường, nhịp tim tăng và áp lực dồn nén. Đáng nói là ông chưa từng trải qua cảm giác này suốt 20 năm làm trọng tài trên sân.
Nguyên nhân thứ hai nằm ở quy trình kiểm tra rườm rà. Không giống những gì người xem nghĩ rằng VAR chỉ cần xem lại một vài góc quay, thực tế đòi hỏi một quy trình rất nghiêm ngặt. Với các tình huống việt vị, trọng tài không thể áp dụng tiêu chí “rõ ràng và hiển nhiên” mà phải kiểm tra chính xác từng chi tiết, bởi tình huống đó chỉ có đúng hoặc sai, không mang tính nhận định.
Chỉ cần bỏ qua một góc quay, hoặc kết luận quá sớm, VAR có thể đối mặt với chỉ trích dữ dội nếu sau đó xuất hiện bằng chứng ngược lại. Vì vậy, họ buộc phải kiểm tra kỹ lưỡng, dù điều đó đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian chờ đợi. Những pha bóng mất ba đến bốn phút, thậm chí lâu hơn vì họ không có lựa chọn nào khác.
Hệ quả rõ ràng nhất là VAR làm gián đoạn trận đấu và phá vỡ cảm xúc. Một bàn thắng vốn dĩ là khoảnh khắc bùng nổ, lại bị đóng băng trong lúc chờ kiểm tra. Khi quyết định cuối cùng được đưa ra, cảm xúc ban đầu gần như đã tan biến. Ngay cả khi bàn thắng được công nhận, niềm vui cũng không còn trọn vẹn.
Scott thừa nhận chính các trọng tài cũng cảm thấy khó chịu với điều này. Họ không muốn trở thành kẻ phá cuộc vui, nhưng vai trò của VAR vô tình đặt họ vào vị trí đó. Trong mắt khán giả, VAR tước đi cảm xúc, dù thực tế chỉ đang làm theo quy trình.
Một vấn đề khác là cách VAR bị hiểu sai. Nhiều người tin rằng trọng tài cố tình soi lỗi để hủy bàn thắng. Tuy nhiên, mục tiêu của VAR là tìm ra sự thật, không phải “vạch lá tìm sâu”. Việc kiểm tra nhiều lần chỉ nhằm đảm bảo quyết định được chính xác.
Dù vậy, cảm nhận của khán giả lại khác. Càng mất thời gian kiểm tra, họ càng nghi ngờ. Khi một bàn thắng bị từ chối, VAR gần như mặc định trở thành tội đồ, bất kể quyết định đó đúng hay sai.
Một điểm gây tranh cãi lớn là việc áp dụng luật một cách quá chặt chẽ. VAR cho phép phát hiện những lỗi rất nhỏ, như một phần cơ thể nhô lên vài centimet trong tình huống việt vị. Những quyết định kiểu này thường gây ức chế, bởi chúng đi ngược lại cảm nhận thông thường của người xem.
Trọng tài cũng không thích những tình huống như vậy. Họ không muốn hủy bàn thắng chỉ vì đầu gối hay ngón chân lệch vị trí. Tuy nhiên, khi luật đã quy định rõ ràng, họ buộc phải áp dụng. Điều này cho thấy vấn đề chủ yếu nằm ở cách luật được xây dựng và thực thi.
Ngoài ra, công nghệ VAR cũng chưa hoàn hảo. Trong những tình huống đông người, hệ thống bắt việt vị bán tự động vẫn gặp khó khăn trong việc xác định ai chạm bóng trước, hay thời điểm chính xác của pha chuyền. Điều này dẫn đến những quyết định kéo dài bất thường, có khi lên tới 6 hoặc 7 phút, càng làm tăng sự bức xúc.
Một yếu tố quan trọng khác là sự thiếu minh bạch đối với khán giả. Trong sân, người xem gần như không biết VAR đang kiểm tra điều gì. Trọng tài chính cũng không có đầy đủ thông tin trong thời gian chờ. Sự mù mờ này khiến đám đông dễ mất kiên nhẫn và phản ứng tiêu cực.
Nếu đã sử dụng công nghệ, bóng đá cần học cách minh bạch hơn, giống như một số môn thể thao khác. Việc công khai quy trình kiểm tra có thể không loại bỏ tranh cãi, nhưng ít nhất giúp mọi người hiểu chuyện gì đang diễn ra.
Cuối cùng, điều khiến VAR trở thành gánh nặng với trọng tài là bản chất công việc của họ. Một trọng tài lý tưởng là “người vô hình”, không bị nhắc đến sau trận đấu. Thành công của họ được đo bằng việc không mắc sai lầm và không trở thành tâm điểm chú ý.
VAR đã thay đổi điều đó. Mỗi quyết định đều có thể bị soi xét, tranh luận và lan truyền rộng rãi. Thay vì đứng sau ánh đèn, trọng tài giờ đây thường xuyên bị đẩy ra trước dư luận, trong vai trò mà chính họ không mong muốn.
Trước lượt cuối, Việt Nam dẫn đầu bảng A với 6 điểm, hơn Indonesia và Malaysia 3 điểm. Ở hai lượt đầu, Việt Nam hạ Malaysia 4-0, còn Malaysia thắng Indonesia 1-0. Sau điểm, hiệu số đối đầu được sử dụng để phân bậc, vì vậy Indonesia chỉ cần thắng Việt Nam là có thể chiếm ngôi đầu, hoặc ít nhất đi tiếp với tư cách đội nhì thành tích tốt nhất.
Tuy nhiên, trận đấu trên sân Gelora Delta tối qua chứng kiến Indonesia chơi phòng ngự phản công. Chủ nhà không tạo ra cơ hội rõ rệt, trong khi khung thành nhiều lần chao đảo khi đối phương kiểm soát thế trận và liên tục dứt điểm.
Cách tiếp cận của Indonesia khiến HLV Cristiano Roland bất ngờ. "Chúng tôi chuẩn bị để đối mặt với áp lực tấn công từ Indonesia", ông nói ở họp báo sau trận. "Tôi hơi ngạc nhiên khi Indonesia lại cứ chờ đợi chúng tôi tấn công".
HLV của Việt Nam dự đoán Indonesia sẽ thay đổi chiến thuật khi sang hiệp hai. "Nhưng họ vẫn tiếp tục chơi như hiệp đầu. Họ cố gắng tạo ra một vài cơ hội, nhưng như vậy vẫn làm tôi ngạc nhiên", Roland nói thêm.
Trong khi đó, HLV Kurniawan Dwi Yulianto cho biết các cầu thủ đã làm đúng chiến thuật đề ra là không tấn công vội vàng. Kurniawan rút kinh nghiệm từ hai trận đầu khi bị đối thủ khoan phá ở hai cánh sau những pha phản công. Vì vậy, ông hướng tới sự an toàn và phát triển lối chơi, để hướng đến vòng chung kết U17 châu Á 2026.
Kurniawan nói: "Chúng tôi biết Việt Nam sẽ chơi quyết liệt trong hiệp đầu, vì vậy đội chọn phản công nhưng khả năng tấn công chưa được tối ưu. Việt Nam có khả năng chuyển đổi nhanh từ phòng ngự sang tấn công. Nếu chúng tôi cố gắng gây sức ép rồi để lộ khoảng trống ở giữa sân, họ sẽ có cơ hội".
Trận hòa 0-0 khiến Indonesia dừng bước ở vòng bảng lần đầu sau bốn kỳ. Trong khi đó, Việt Nam vào bán kết với tư cách nhất bảng A, để gặp Australia (nhất bảng C). Trận bán kết còn lại là giữa Lào - nhất bảng B và Malaysia - đội nhì thành tích tốt nhất.
Đây là kỳ giải thứ tư liên tiếp Việt Nam vượt qua vòng bảng. Đội lần lượt đứng thứ tư năm 2019 và 2024, và về nhì năm 2022. Việt Nam còn một lần về nhì vào năm 2016, cùng ba lần vô địch năm 2006, 2010 và 2017.
Giải U17 Đông Nam Á 2026 tổ chức tại Indonesia từ ngày 11/4 đến 24/4. 12 đội chia làm ba bảng thi đấu vòng tròn một lượt, để chọn ra ba đội nhất và đội nhì thành tích tốt nhất vào bán kết.
Giải U16/U17 Đông Nam Á tổ chức lần đầu vào năm 2002, và đã đến kỳ giải thứ 17. Trong quá khứ, giải đấu có nhiều lần mở rộng với các đội khách mời ngoài khu vực như Nhật Bản, Trung Quốc, Bahrain, Bangladesh.
4/8 HLV ngoại mất việc nửa chừng cho thấy sự khắc nghiệt của V-League 2025 - 2026. Trước đó, số lượng HLV ngoại bị sa thải cũng nhiều không kém. Nhưng những thay đổi mà các HLV ngoại mang lại cho V-League là rất lớn.
Đến từ những nền bóng đá phát triển, các HLV ngoại giúp nâng cao tư duy chiến thuật, cải thiện thể lực và rèn luyện bản lĩnh thi đấu cho cầu thủ nội. Các bài tập trên sân không chỉ đem đến sự tươi mới cho các cầu thủ trong tập luyện, mà còn giúp họ thích nghi với việc thi đấu ở cường độ cao dẫn đến việc đạt thành tích tốt. Vì vậy dù không có đội hình chất lượng nhưng CLB TP.HCM của HLV Chung Hae Soung đã bất ngờ giành ngôi á quân V-League 2019 cùng hạng 3 Cúp quốc gia 2019. Lối chơi kỷ luật, thực dụng và nền tảng thể lực tuyệt vời đã giúp cho CLB TP.HCM tạo nên một cuộc đua hấp dẫn với CLB Hà Nội.
Ngoài ra việc chú ý đến dinh dưỡng - đặc biệt là bữa ăn nhẹ trước và giữa trận - cũng là nguyên nhân không nhỏ cho thành công của HLV Chung Hae Soung. Nhưng cũng với công thức ấy, ông Chung đã không thành công ở mùa thứ hai rồi phải ra đi.
Sau HLV Chung Hae Soung, V-League đón thêm các HLV Hàn Quốc khác như Chun Jae Ho (Hà Nội), Choi Won Kwon (Thanh Hóa). HLV Chun Jae Ho đưa CLB Hà Nội vô địch V-League 2022, nhưng HLV Choi Won Kwon phải rời đi chỉ sau 10 trận ở V-League 2025 - 2026. Thất bại với HLV Choi Won Kwon, nhưng trước đó, CLB Thanh Hóa lại rất thành công với HLV Velizar Popov. Có thể nói HLV người Bulgaria này đã nâng chất các cầu thủ Thanh Hóa lên một tầm cao mới. Ông đưa nhiều cầu thủ trẻ ra ánh sáng, khoác áo tuyển U23 lẫn tuyển Việt Nam. CLB Thanh Hóa cũng giành luôn hai Cúp quốc gia liên tiếp.
Sang CLB Thể Công - Viettel, HLV Popov cũng đang đưa đội đua tranh ngôi vô địch V-League 2025 - 2026 quyết liệt với CLB CAHN. Điểm mạnh của HLV Velizar Popov là tạo ra môi trường cạnh tranh minh bạch. Mọi vị trí đều phải được chứng minh bằng năng lực và phong độ, từ đó thúc đẩy nỗ lực và sự chuyên nghiệp trong toàn đội.
"Mỗi HLV đều có những thế mạnh và cách tiếp cận riêng trong công việc. Điều quan trọng nhất với cầu thủ trẻ là biết tiếp thu và học hỏi từ những điểm mạnh đó để hoàn thiện. Tôi nghĩ rằng việc được học hỏi từ các HLV khác nhau không chỉ giúp cầu thủ phát triển về kỹ năng mà còn giúp trưởng thành hơn trong tư duy và bản lĩnh thi đấu. Đó mới là điều cốt yếu để có thể đi đường dài trong sự nghiệp bóng đá", Công Phương nói.
V-League ngày trước, các CLB thường chọn ngoại binh là cầu thủ châu Phi nhằm tận dụng thể lực, sức mạnh và tốc độ của các cầu thủ này để ghi bàn. Lối chơi của các đội hầu như chỉ một kiểu, bóng được phất từ hàng thủ lên cho các tiền đạo gốc Phi bứt tốc, tự xoay xở và ghi bàn.
Nhưng nhiều năm trở lại đây, lối chơi của các CLB ở V-League đã thay đổi nhiều. Sự vươn lên của một lớp HLV trẻ trong nước, chịu khó học tập đã giúp thay đổi lối chơi của các đội bóng theo hướng đáng xem hơn. Nhưng thay đổi lớn nhất vẫn là nhờ các HLV ngoại, bởi họ thường xây dựng lối chơi rõ ràng, chọn chơi kiểm soát bóng để ghi bàn thay vì phó mặc đẩy bóng dài cho các ngoại binh. Với cách chơi này, lượng cầu thủ châu Phi ngày càng ít dần. Thay vào đó là sự trỗi dậy của các cầu thủ Brazil. V-League 2025 - 2026 có đến 31 cầu thủ Brazil được 11/14 CLB lựa chọn.
Tuy nhiên nhiều HLV ngoại cũng phải nếm mùi thất bại với sự cải cách của mình. Trong đó, HLV Alexandre Polking là một ví dụ. CLB TP.HCM với sự huấn luyện của HLV Alexandre Polking ở V-League 2021 đã thất bại cay đắng dù mục tiêu là vô địch. Ưa thích bóng đá tấn công, ông Polking quyết định chọn cả ba ngoại binh chơi ở hàng công thay vì dành một suất cho vị trí trung vệ. Kết quả là sau 7 trận, đội xếp áp chót với chỉ 2 trận thắng cùng 5 trận thua, hơn đội chót bảng đúng 1 điểm. HLV Polking sau đó cũng nói lời chia tay với bóng đá Việt Nam.
Nhưng với những con người tốt hơn ở CLB Công An Hà Nội (CAHN), HLV Polking đang rất thành công với lối chơi tấn công rực lửa ở V-League 2025 - 2026. Đội chơi thứ bóng đá kiểm soát, triển khai tấn công từ phần sân nhà, thường xuyên thực hiện những đường chuyền ở cự ly ngắn và trung bình để phá vỡ hàng thủ đối phương. Ngoài ngôi đầu bảng, CLB CAHN còn là đội đang ghi nhiều bàn thắng nhất giải với 40 bàn thắng sau 17 trận.
Hai CLB khác được dẫn dắt bởi HLV ngoại cũng chơi kiểm soát bóng và đang nằm ở nhóm đầu V-League 2025 - 2026 là Thể Công - Viettel của HLV Velizar Popov và Hà Nội của HLV Harry Kewell. Ngay cả CLB đang ở nhóm cuối như Becamex TP.HCM cũng đang chơi kiểm soát bóng. Đây cũng là điều khá lạ lùng, bởi cùng dẫn dắt đội là Giám đốc kỹ thuật Đặng Trần Chỉnh và HLV Ueno Nobuhiro (Nhật Bản).
"Becamex TP.HCM đá kiểm soát, triển khai bóng từ dưới lên, chứ không đá dài nữa. Nhưng việc thay đổi lối chơi kiểm soát thì phải có con người giỏi và thích hợp. Còn chúng tôi thì áp dụng thông qua tuyến tiền vệ triển khai bóng", một thành viên ban huấn luyện chia sẻ.
Sau thất bại nặng nề trước SHB Đà Nẵng, HLV Lê Đức Tuấn thẳng thắn nhìn nhận những vấn đề của đội nhà, đặc biệt là yếu tố tâm lý và sai lầm cá nhân. Trong khi đó, chiến thắng đậm giúp CLB Công An Hà Nội (CAHN) thêm phần tự tin, nhưng HLV Alexandre Polking vẫn giữ sự thận trọng cần thiết trong cuộc đua đường dài.
Trận đấu tối 4.4 khép lại với tỷ số 5-1 nghiêng về CLB CAHN nhưng diễn biến trên sân lại phản ánh rõ sự khác biệt về tâm lý thi đấu giữa hai đội. HLV Lê Đức Tuấn cho biết việc để thủng lưới sớm đã khiến các cầu thủ Đà Nẵng bị ảnh hưởng nặng nề: “Chúng tôi để thua sớm nên các cầu thủ bị tác động tâm lý. Nhiều người không giữ được phong độ như thường lệ. Kết thúc hiệp 1 đã thua 0-3, đó là một bất lợi rất lớn”, ông nói.
Dù vậy, nhà cầm quân này không đổ lỗi cho cá nhân nào mà nhấn mạnh tinh thần tập thể: “Chúng tôi là một tập thể, thắng thua đều là trách nhiệm chung. Điều quan trọng là phải nhanh chóng sốc lại tinh thần, chuẩn bị tốt nhất cho trận tới. Tôi tin mình có thể truyền được sự tự tin trở lại cho các cầu thủ”.
Ở phía đối diện, HLV Polking tỏ ra hài lòng với màn trình diễn của các học trò khi giành chiến thắng đậm. Tuy nhiên, ông vẫn giữ sự tập trung cao độ cho chặng đường phía trước: "Khi thắng 5-1, bạn luôn cảm thấy hạnh phúc. Nhưng chúng tôi vẫn cần tập trung cho từng trận đấu, duy trì khoảng cách với các đội phía sau”.
Thắng trận này, CLB CAHN vững ngôi đầu trên BXH V-League với 44 điểm, tạo cách biệt lớn 10 điểm với đội xếp nhì là CLB Thể Công Viettel trong bối cảnh giải còn 9 vòng đấu nữa. Nếu duy trì phong độ hủy diệt như những vòng đấu gần đây, ngôi vương rất khó tuột khỏi tay thầy trò HLV Polking.
Đáng chú ý, chiến lược gia này cũng dành sự tôn trọng cho đối thủ khi đánh giá SHB Đà Nẵng không phải đội bóng yếu: “SHB Đà Nẵng là một đội bóng tốt. Tôi không nghĩ họ sẽ xuống hạng. Họ đã có những thời điểm chơi rất ổn trong trận này”.
Bên cạnh kết quả trận đấu, tình hình chấn thương của Nguyễn Quang Hải cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Theo thông tin mới nhất, tiền vệ của CLB CAHN không gặp chấn thương nghiêm trọng. Anh chỉ bị lật cổ chân trong trận đấu và đã có thể tự đi bộ vào tối cùng ngày, cho thấy khả năng hồi phục tích cực.
Dù vậy, phía đội bóng vẫn sẽ theo dõi thêm để đảm bảo trạng thái tốt nhất cho Quang Hải trong các trận đấu sắp tới, khi anh vẫn là nhân tố quan trọng trong lối chơi của đội bóng ngành công an.
