Chiều 10.4, Bộ GD-ĐT đã có thông cáo báo chí trả lời về kết quả kiểm tra, xác minh với dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật của học sinh Ninh Bình. Trong đó Bộ GD-ĐT kết luận là dự án không vi phạm liêm chính khoa học, cụ thể là không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn.
Theo Bộ GD-ĐT, trước những nghi vấn của dư luận về tính liêm chính khoa học của dự án đoạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026 mà tác giả là 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình, Bộ GD-ĐT đã chính thức lập tổ tư vấn đánh giá dự án này.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đoạt giải của 2 học sinh Ninh Bình (dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống”).
Sau quá trình nghiên cứu hồ sơ và thẩm định, tổ tư vấn đã thống nhất khẳng định học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án này dưới sự hướng dẫn của giáo viên và nhà khoa học.
Cụ thể, việc phân tích kết quả từ các phép đo (như DTA, XRD, FT-IR) hoàn toàn nằm trong khả năng của học sinh vì đây là những kiến thức có trong chương trình phổ thông. Bên cạnh đó, các trang thiết bị phục vụ thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu ở Việt Nam nên việc thu thập dữ liệu trong nước là hoàn toàn đáp ứng được.
Về nghi vấn “sao chép”, tổ tư vấn cho biết dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn (phần mềm Turnitin) và các công bố trước đó, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn. Đề tài không có dấu hiệu sao chép mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc, kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn.
Đồng thời, các chuyên gia đánh giá đây là nghiên cứu có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và mang lại giá trị ứng dụng cao, phù hợp với năng lực ở bậc phổ thông.
Cũng trong thông cáo này, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh quy trình chấm thi năm nay được thực hiện nghiêm ngặt qua 2 phần: đánh giá báo cáo tóm tắt và phỏng vấn trực tiếp. Đặc biệt, để bảo vệ sự liêm chính trong học thuật, Hội đồng thẩm định đã tiến hành quét độ trùng lặp toàn bộ hồ sơ trước khi gửi đi chấm. Ban tổ chức cũng trang bị sẵn phần mềm tại khu vực thi để giám khảo có thể tra cứu, kiểm tra sự trùng lặp nội dung của bất kỳ dự án nào ngay trong quá trình chấm.
Như Báo Thanh Niên đã đưa tin, sau khi Bộ GD-ĐT công bố kết quả cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026, trên nhóm Liêm chính khoa học xuất hiện hàng loạt bài đăng nêu nghi vấn nhiều dự án đạt giải cao, trong đó có dự án đạt giải nhất của 2 học sinh Ninh Bình.
Theo các thành viên nhóm Liêm chính khoa học, nội dung poster của dự án cho thấy các học sinh Ninh Bình đã phải thực hiện hàng chục kỹ thuật phân tích và đánh giá phức tạp, vượt xa năng lực và kiến thức của học sinh phổ thông.
Đặc biệt, dựa trên những thông tin công khai rất hạn chế (liên quan tới cuộc thi khoa học kỹ thuật), các thành viên nhóm Liêm chính khoa học đã đưa ra những bằng chứng được cho là “không thể chối cãi về sự liên quan của nhóm Hoàng Mai Hà với dự án của 2 học sinh Ninh Bình” (PGS Hoàng Mai Hà, Phó viện trưởng Viện Hóa học, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam – PV).
Viện Hóa học cũng đã có ý kiến phản hồi, khẳng định cán bộ của viện (PGS Hoàng Mai Hà) không có bất kỳ mối liên hệ hay tham gia hướng dẫn nào đối với dự án của học sinh Ninh Bình. Viện Hóa học cũng khẳng định cũng đã chủ động rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024 – 2025. Kết quả không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến 2 học sinh Ninh Bình có dự án đạt giải nhất cấp quốc gia nêu trên.
Như vậy, giữa nội dung thông cáo báo chí mà Bộ GD-ĐT phát hành chiều nay và trả lời của Viện Hóa học có một khoảng trống cần được làm rõ: các học sinh sử dụng các thiết bị của đơn vị nghiên cứu nào và thực hiện các thí nghiệm ở đâu?
Mặt khác, dư luận giới khoa học cũng cho rằng cho đến nay Bộ GD-ĐT vẫn không công khai nội dung các dự án đạt giải là vi phạm chính quy chế cuộc thi của Bộ GD-ĐT.
Liên quan vụ việc, sở này vừa ban hành công văn gửi đến UBND các phường: Gia Định, Bình Quới, Bình Thạnh, Thạnh Mỹ Tây, Bình Lợi Trung và các trường học nhận suất ăn công nghiệp từ Công ty H.P. - nơi cung cấp suất ăn cho Trường tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới, TP.HCM) cùng công ty này.
Theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, sở có công văn gửi đến 5 phường, cung cấp danh sách các trường ở TP.HCM nhận suất ăn cùng công ty với Trường tiểu học Bình Quới Tây.
"Các trường đã chọn công ty khác cung cấp suất ăn cho học sinh. Còn Công ty H.P. đang được kiểm tra, kiểm tra mẫu lưu, điều tra dịch tễ. Khi nào có kết quả sở sẽ công bố", bà Lan thông tin.
Nội dung công văn liên quan đến việc chấn chỉnh công tác kiểm tra, giám sát an toàn vệ sinh thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, đặc biệt là tại các cơ sở giáo dục nói chung và liên quan đến nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường Bình Quới Tây nói riêng.
Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã lập đoàn điều tra tại trường và đoàn kiểm tra đột xuất về chấp hành quy định pháp luật về an toàn thực phẩm đối với Công ty H.P. - đơn vị cung cấp suất ăn cho học sinh trường tiểu học này.
Trong quá trình điều tra, xử lý, chờ xác định nguyên nhân sự cố, sở này đề nghị UBND các phường tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm đối với các trường học, đơn vị nhận suất ăn công nghiệp từ Công ty H.P..
Trước đó ngày 13-4, các trường THCS: Lam Sơn (phường Gia Định), Thanh Đa (phường Bình Quới), Bình Quới Tây (phường Bình Quới) đã tạm dừng ăn bán trú cho đến khi có thông báo tiếp theo.
Riêng Trường tiểu học Bình Quới Tây đã dừng ăn bán trú ngay từ ngày 9-4. Các trường này đều có cùng nhà cung cấp suất ăn là Công ty H.P..
Công văn của Sở An toàn thực phẩm TP.HCM có đính kèm danh sách 22 trường học, đơn vị nhận suất ăn từ Công ty H.P..
Phường Bình Quới có các trường: tiểu học Bình Quới Tây, THCS Bình Quới Tây, THCS Thanh Đa.
Phường Gia Định có Trường THCS Lam Sơn và các trường tiểu học: Tô Vĩnh Diện, Bế Văn Đàn, Lê Đình Chinh (CS1), Lê Đình Chinh (CS2), Lam Sơn và Trung tâm Trẻ mồ côi 153 Xô Viết Nghệ Tĩnh.
Phường Thạnh Mỹ Tây có Trường THCS Cửu Long và các trường tiểu học: Đống Đa, Phù Đổng, Thạnh Mỹ Tây.
Phường Bình Lợi Trung có Trường THPT Trần Văn Giàu cùng các trường tiểu học: Yên Thế, Nguyễn Bá Ngọc, Phan Văn Trị.
Phường Bình Thạnh có các trường tiểu học: Trần Quang Vinh, Tầm Vu, Ngôi Nhà Thông Thái.
Tổ chức giáo dục Shorelight tuần trước công bố báo cáo thường niên về tỷ lệ từ chối visa du học Mỹ, căn cứ dữ liệu do chính phủ cung cấp. Theo đó, tỷ lệ từ chối visa du học chạm mức 35% vào năm 2025, vượt qua đỉnh điểm của năm 2020 (33%).
Nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất là du học sinh từ châu Phi, khi gần 2/3 số đơn (64%) bị bác bỏ. Cá biệt, học sinh từ một số quốc gia như Sierra Leone và Somalia có tỷ lệ trượt lên đến hơn 90%.
Khu vực Nam Á cũng gia tăng rõ rệt. Ấn Độ, quốc gia dẫn đầu về số sinh viên quốc tế tại Mỹ, chứng kiến tỷ lệ từ chối tăng vọt, từ 36% năm 2023 lên 61% năm 2025. Ở các nước khác trong khu vực, 70-84% đơn xin visa bị từ chối.
Ngược lại, bức tranh tại Nam Mỹ có phần tươi sáng hơn khi tỷ lệ từ chối giảm xuống còn 22%. Tại châu Âu, con số này vẫn duy trì ổn định ở mức thấp, khoảng 9% trong suốt thập kỷ qua.
Thực trạng này được cho là hệ quả của việc thay đổi chính sách. Trong năm qua, chính phủ từng tạm dừng phỏng vấn để rà soát mạng xã hội và siết chặt quy trình kiểm tra an ninh, khiến sinh viên quốc tế, đặc biệt là tại các điểm nóng như Ấn Độ, chật vật để được hẹn phỏng vấn. Đề xuất giới hạn thời gian lưu trú tối đa 4 năm mà không được gia hạn tự động cũng là rào cản lớn.
Đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định cơ quan này duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về an ninh quốc gia. Việc nhập cảnh vào Mỹ là một đặc quyền, không phải quyền lợi nghiễm nhiên. Mọi hồ sơ đều được xem xét kỹ lưỡng dựa trên luật pháp và hoàn cảnh của từng cá nhân.
Shorelight ước tính các đại học Mỹ có thể thất thu khoảng 3 tỷ USD học phí trong năm nay.
Ngoài ra, các chuyên gia lo ngại về những hệ lụy dài hạn, như sụt giảm chất lượng nghiên cứu do thiếu nguồn lực để đổi mới sáng tạo, mất lợi thế cạnh tranh trước các quốc gia đang thu hút nhân tài mạnh mẽ.
Năm học 2024-2025, khoảng 1,18 triệu sinh viên quốc tế đến Mỹ, đóng góp cho nền kinh tế nước này 55 tỷ USD. Trong đó, số du học sinh Việt là gần 25.600, tăng khoảng 16%, tiếp tục trong top 5 đông nhất.
Trong buổi chia sẻ trực tuyến của Hệ thống Trường Quốc tế Việt Úc (VAS), cô Đỗ Minh Châu, Giám đốc Khối Dịch vụ Trường học & Tuyển sinh cho rằng đích đến không đơn thuần là tốt nghiệp lớp 12 và trúng tuyển đại học, mà là việc học sinh có đủ năng lực, bằng cấp và hồ sơ để vào đúng trường, đúng ngành phù hợp với bản thân.
Mỗi hệ thống đại học trên thế giới có một "gu" tuyển sinh riêng. Các trường tại Mỹ và Canada thường đánh giá cao hồ sơ toàn diện trong đó kết quả học tập chỉ chiếm khoảng 40-50%, còn lại là hoạt động ngoại khóa, kỹ năng lãnh đạo và bài luận cá nhân.
Trong khi đó, các trường tại Anh và Úc lại đặt trọng tâm vào năng lực học thuật xuất sắc, được khẳng định qua các chứng chỉ học thuật chuyên sâu như Cambridge IGCSE và A Level.
Tại Việt Nam, dù là các trường quốc tế hay các đại học công lập hàng đầu, yêu cầu tiên quyết vẫn là nền tảng học thuật vững chắc kết hợp với kỹ năng thế kỷ 21 đặc biệt là năng lực số, kỹ năng tự học và thích ứng để học sinh có thể thành công trong môi trường đại học đầy cạnh tranh.
Do đó, tùy vào quốc gia con muốn đến, bộ hồ sơ năng lực cần được "đo ni đóng giày" ngay từ sớm chứ không thể "làm đẹp cấp tốc" trong giai đoạn cuối cấp.
Tại VAS, hồ sơ này được nhà trường đồng hành cùng học sinh xây dựng ngay từ lớp 8 thông qua chương trình Tư vấn Hướng nghiệp và Chuẩn bị vào đại học (UCCC).
Trong đó, học sinh được tư vấn cá nhân hóa xuyên suốt đến lớp 12, giúp các em xác định "đích đến" phù hợp với bản thân, lập kế hoạch và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để từng bước đạt được mục tiêu.
Theo cô Kelcie Jean Lamont - Giám đốc Điều hành kiêm Trưởng chương trình Cambridge Mầm non và Tiểu học, cơ sở VAS Riverside: "Thành công ở năm lớp 12 không bao giờ là sự ngẫu nhiên. Đó là kết quả của một hành trình đã được bắt đầu từ nhiều năm trước đó.
Khi chúng ta nhìn thấy một học sinh đứng trên sân khấu với học bổng toàn phần hoặc điểm A tuyệt đối ở A Levels, chúng ta không chỉ đang nhìn vào một năm nỗ lực, đó thực chất là "trái ngọt" từ một nền tảng chiến lược được xây dựng bền bỉ suốt những năm Tiểu học và Trung học.
Theo các chuyên gia, để thành công trong môi trường toàn cầu, bên cạnh học thuật, học sinh cần được trang bị các kỹ năng cốt lõi cho tương lai như: Kỹ năng số & tư duy AI; bộ kỹ năng thế kỷ 2 (giao tiếp, phản biện, tự học) và quan trọng nhất đó là kỹ năng thích nghi thực tế, luôn giữ cho bản thân vững vàng cân bằng trước mọi biến động.
Đây cũng chính là những năng lực mà học sinh được nuôi dưỡng và phát triển trong suốt hành trình 15 năm từ bậc mầm non tới lớp 12 tại VAS.
Cô Nguyễn Thu Hà, Hiệu trưởng Hệ thống, cho biết: VAS hiện đang giảng dạy 3 lộ trình học song ngữ, tất cả đều có đầu ra là bằng cấp, chứng chỉ Cambridge có giá trị toàn cầu gồm: Lộ trình Tích hợp Quốc tế Toàn phần Cambridge (CAPI); Lộ trình Song ngữ Học thuật Cambridge (CAP); Lộ trình Tiếng Anh Cambridge Chuyên sâu (CEP); Cùng các chương trình giáo dục toàn diện như: giá trị cốt lõi, sức khỏe well-being, ngoại khoá, UCCC,...
Do đó, dù học sinh có nhu cầu và "đích đến" ở đâu cũng có thể tìm được lộ trình học phù hợp để được hỗ trợ tối ưu.
Hành trình 15 năm học tại VAS được thiết kế rõ ràng theo từng giai đoạn gồm:
- Mầm non - Gieo hạt: Trẻ làm quen với chương trình giáo dục mầm non Cambridge, phát triển toàn diện và hình thành sự tự tin, khả năng giao tiếp và tình yêu học tập.
- Tiểu học - Xây nền học thuật và tư duy: Học sinh phát triển tiếng Anh học thuật, tư duy logic và kỹ năng tự học; sử dụng tiếng Anh để học các môn học thuật Cambridge và thi lấy chứng chỉ Cambridge Checkpoint Tiểu học.
- THCS (Lớp 6 - 8) - Định hướng cá nhân: Học sinh khám phá bản thân, xác định thiên hướng; đồng thời rèn luyện các kỹ năng quan trọng như tư duy phản biện, nghiên cứu, thuyết trình, quản lý dự án và thi lấy chứng chỉ Cambridge Checkpoint Trung học.
- THPT (Lớp 9 - 12) - Tăng tốc: Học sinh xác định mục tiêu rõ ràng và lập kế hoạch chi tiết để từng bước "về đích". Đầu ra chứng chỉ IGCSE và A Levels chính là "tấm vé thông hành" đến các trường đại học hàng đầu thế giới, tuyển thẳng vào nhiều đại học lớn ở Việt Nam, đồng thời giúp học sinh tăng lợi thế khi "săn" học bổng và có thể rút ngắn gần 1 năm học đại học nhờ được miễn tín chỉ khi quy đổi điểm A Level.
Đây chính là những yếu tố giúp học sinh không chỉ trúng tuyển vào đại học mà còn là bệ phóng để các em phát triển và vững bước thành công trong tương lai.
