Tòa án Israel nối lại xét xử Thủ tướng Netanyahu

Tin Gốc: Thanh Niên

Sau gần hai tháng chiến sự với Iran bùng phát, những dấu hiệu lo ngại trong đảng Cộng hòa ngày càng hiện rõ. Dù phần lớn vẫn công khai ủng hộ Tổng thống Donald Trump, các nghị sĩ và chiến lược gia của đảng này đang rơi vào thế khó xử, khi xung đột kéo dài vượt dự tính khiến giá xăng tăng, kéo theo nhiều loại chi phí tăng theo.

Theo dữ liệu của GasBuddy, giá xăng trung bình tại các trạm bơm Mỹ đã vượt 4 USD cho mỗi gallon (3,78 lít) trong phần lớn tháng 4. Hồi tháng 2, trước chiến sự, giá xăng trung bình tại Mỹ dao động dưới mốc 3 USD mỗi gallon và chưa lần nào vượt 3,25 USD suốt một năm qua.

Theo khảo sát của Pew, giá xăng cao là hậu quả khiến người Mỹ lo ngại nhất về chiến sự Iran. Khoảng 69% người Mỹ được Pew hỏi hồi cuối tháng 3 trả lời họ lo ngại về giá xăng, trong đó 45% "cực kỳ lo ngại". Nỗi bất an bên trong đảng Cộng hòa là có cơ sở, bởi đảng này gần đây có kết quả không như kỳ vọng tại một số cuộc bầu cử.

Ứng viên đảng Dân chủ Shawn Harris thua đối thủ Cộng hòa Clay Fuller trong cuộc bầu cử đặc biệt ở bang Georgia hồi đầu tháng 4 để lấp một ghế trống tại Hạ viện. Tuy nhiên, Harris chỉ thua Fuller 12 điểm phần trăm, ở bang mà ông Trump năm 2024 thắng áp đảo với chênh lệch 37 điểm. Ở Wisconsin, ứng viên được đảng Dân chủ hậu thuẫn đắc cử thẩm phán tòa án tối cao bang. Những kết quả này cho thấy cử tri Mỹ dường như đang muốn có sự thay đổi.

"Chúng ta sẽ khó có thể xoay chuyển tình thế ngay lập tức", Barrett Marson, chiến lược gia kỳ cựu của đảng Cộng hòa tại bang Arizona, nói với Politico. "Thời gian không đứng về phía Tổng thống, khi cuộc bầu cử tháng 11 đang đến gần".

Nỗi lo cử tri quay lưng

Nhà Trắng được cho là đã ngầm ấn định ngày 15/4 làm mốc khởi động chiến dịch vận động cho cuộc bầu cử giữa kỳ. Đây là hạn chót để người dân Mỹ thực hiện quyết toán thuế thu nhập năm 2025 và đảng Cộng hòa dự định nhấn mạnh chính sách thuế của Tổng thống Trump đã giúp mọi người có thêm các khoản hoàn thuế để trang trải cuộc sống.

Tuy nhiên, mọi tính toán của đảng Cộng hòa giờ đây đã bị đảo lộn. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng của thế giới, đã khiến giá nhiên liệu tăng mạnh. Nỗ lực đàm phán của ông Trump đến nay chưa thành công và Iran tiếp tục đóng cửa Hormuz chỉ sau vài giờ mở lại hôm 18/4.

Patrick Penfield, chuyên gia về chuỗi cung ứng tại Trường Quản lý Whitman thuộc Đại học Syracuse ở New York, cho hay nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận hòa bình trong tháng 4, giá xăng trung bình ở Mỹ có thể tăng lên 5 USD mỗi gallon vào giữa tháng 5.

"Tôi mong chuyện này chấm dứt càng sớm càng tốt, tốt nhất là ngay lập tức", hạ nghị sĩ Cộng hòa Tim Burchett nói.

Burchett cho biết ông ngày nào cũng nhận được những phàn nàn từ cử tri tại khu vực ông đại diện về tình trạng giá xăng và phân bón leo thang do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Nghị sĩ này dự đoán cử tri sẽ đổ lỗi cho đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ.

"Tôi nghĩ đã đến lúc cần tính đến cách kết thúc chiến sự", thượng nghị sĩ Josh Hawley trả lời WSJ. "Chúng ta cần một chiến lược rút lui để có thể nhanh chóng kéo giá năng lượng trong nước xuống. Giá đang rất, rất cao. Tôi nghe người dân nhắc đến điều này liên tục khi xuống cơ sở".

Thượng nghị sĩ Jon Husted chung quan điểm, cho rằng chiến dịch nhằm vào Iran cần sớm hoàn tất.

"Tổng thống đã nói sẽ chỉ mất vài tuần, không phải vài tháng. Ông ấy nên bám sát mục tiêu đó", ông Husted nói. "Cứ mỗi ngày kéo dài, người dân lại càng khó hiểu lý do chúng ta tham chiến".

CNN dẫn hai nguồn thạo tin nói một số nghị sĩ Cộng hòa đã bày tỏ lo ngại rằng Nhà Trắng đang đánh giá thấp tác động mà chiến sự với Iran gây ra, nhưng chưa rõ họ đã truyền đạt đến Tổng thống Trump hay chưa.

"Có mối liên hệ giữa sự ủng hộ dành cho Tổng thống và kết quả đảng cầm quyền nhận được trong bầu cử giữa kỳ. Đơn giản là vậy", Whit Ayres, chuyên gia thăm dò ý kiến của đảng Cộng hòa, nói. "Cử tri đang thất vọng và không hài lòng. Tình trạng này đã kéo dài một thời gian và ngày càng rõ rệt hơn".

Tiến thoái lưỡng nan

Điều đáng chú ý là dù lo ngại gia tăng, phần lớn nghị sĩ Cộng hòa vẫn chưa sẵn sàng hành động để hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống. Hạ viện và Thượng viện, do phe Cộng hòa kiểm soát, trong tuần qua đều bác bỏ các nghị quyết do phe Dân chủ đề xuất, yêu cầu ông Trump phải xin phép quốc hội để tiếp tục chiến dịch tại Iran. Đây là lần thứ hai Hạ viện phủ quyết nghị quyết, ở Thượng viện là lần thứ tư.

Lập trường này phản ánh tình thế lưỡng nan của phe Cộng hòa. Nhiều nghị sĩ muốn nhanh chóng kết thúc xung đột, nhưng họ lo ngại rằng việc siết quyền lực hoặc nguồn lực của Tổng thống trong thời điểm hiện tại có thể gây ra rủi ro.

"Điều gì xảy ra nếu chúng ta rút quân ngay lập tức? Điều gì xảy ra nếu chúng ta cắt nguồn lực cho các binh sĩ đang ở chiến trường?", thượng nghị sĩ Todd Young đặt câu hỏi. Theo ông, những kịch bản này chưa được xem xét đầy đủ và việc chính trị hóa vấn đề có thể dẫn đến hệ quả khó lường.

Phe Dân chủ tuyên bố họ sẽ tạo ra nhiều cơ hội để các đồng nghiệp đảng Cộng hòa kiềm chế ông Trump, bằng cách yêu cầu tổ chức bỏ phiếu về quyền hạn chiến tranh của Tổng thống mỗi tuần, cho đến khi cuộc chiến kết thúc.

"Tôi biết họ ngày càng bất an trong lòng vì những hệ quả ngày càng tăng đối với người nộp thuế, cũng như áp lực đè nặng lên quân đội", thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine nói. "Chúng tôi sẽ hỏi 'các ông đã thấy đủ chưa?' và đến một lúc nào đó, họ buộc phải hành động".

Một điều được coi là tích cực với đảng Cộng hòa là kết quả các thăm dò cho thấy quan điểm của cử tri về đảng Dân chủ hầu như không cải thiện. Điều này đồng nghĩa đảng Cộng hòa vẫn có cơ hội thuyết phục cử tri, nếu họ thể hiện tốt trong những tháng trước bầu cử giữa kỳ.

Các cố vấn của Tổng thống Trump đã thúc giục đảng Cộng hòa làm nổi bật sự khác biệt giữa hai đảng. Họ cho rằng các nghị sĩ nên vừa quảng bá chính sách, vừa tự định vị mình như một "lá chắn", nhằm ngăn đảng Dân chủ theo đuổi một chương trình nghị sự cấp tiến hơn.

Một chiến lược gia Cộng hòa ở bang Georgia cho rằng bầu cử giữa kỳ vốn dĩ đã khó khăn ngay từ trước chiến sự Iran. Do đó, kết quả của các cuộc bầu cử đặc biệt "chỉ xác nhận điều mà phe Cộng hòa đã biết từ trước là chúng tôi sẽ phải nỗ lực nhiều hơn bao giờ hết".

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 21/4 xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang tham gia chiến dịch phong tỏa các cảng biển Iran. USS Abraham Lincoln được triển khai làm nhiệm vụ từ tháng 11/2025, đồng nghĩa chiến hạm Mỹ đã hoạt động gần 6 tháng liên tục trên biển.

Kênh tin tức Wion cho biết một trong những lợi thế quan trọng của USS Abraham Lincoln, cũng như các tàu sân bay hạt nhân lớp Nimitz và Ford, khi hoạt động dài ngày trên biển là không cần cập cảng để tiếp nước ngọt.

Theo hải quân Mỹ, quá trình khử muối, biến nước biển thành nước ngọt đóng vai trò quan trọng trong đáp ứng nhiệm vụ tác chiến và phục vụ nhu cầu hàng ngày của hàng nghìn quân nhân.

"Chúng tôi có 4 thiết bị chưng cất dùng để biến nước biển thành nước uống, với tổng sản lượng khoảng 1,5 triệu lít nước ngọt mỗi ngày", Joel Cogan, kỹ thuật viên vận hành hệ thống nước trên USS Abraham Lincoln hồi năm 2017, cho biết.

4 hệ thống khử muối trên tàu ứng dụng nguyên lý bay hơi tức thời. Nguồn nhiệt khổng lồ từ hai lò phản ứng hạt nhân A4W được dùng để đun nóng nước biển, lượng nước này sau đó được đưa vào môi trường chân không và lập tức bốc hơi. Hơi nước tiếp tục chuyển đến khu vực ngưng tụ và trở thành nước ngọt tinh khiết.

"Loại nước này còn được xử lý bằng clo để bảo đảm an toàn. Nước sẽ tập kết trong các bể chứa và phân phối khắp tàu bằng máy bơm", Daniel Sanchez, sĩ quan thuộc bộ phận quản lý lò phản ứng hạt nhân, cho hay.

Nước cất có độ tinh khiết cao và vị rất nhạt, nên kỹ thuật viên trên tàu phải thêm khoáng chất theo tỷ lệ phù hợp để thủy thủ đoàn dễ uống hơn. Điều này cũng giúp bù chất điện giải cho quân nhân, nhất là khi hoạt động dưới thời tiết nắng nóng và đổ nhiều mồ hôi.

Nước ngọt từ hệ thống khử muối không chỉ được dùng để uống, mà chia thành ba loại. Đầu tiên là "nước cấp" cho lò phản ứng hạt nhân, đòi hỏi có độ tinh khiết rất cao. Tiếp theo là nước dùng để ăn uống và tắm giặt. Cuối cùng là "nước rửa", chuyên dùng để rửa trôi lớp muối ăn mòn thường bám trên các chiến đấu cơ và khí tài hoạt động dài ngày trên biển.

Quy trình khử muối không nằm trong chương trình đào tạo thợ máy, nên thủy thủ tàu sân bay phải học và đạt chứng chỉ cần thiết trước khi được vận hành chúng.

"Mất khoảng hai năm để lên cấp bậc cao hơn và thêm 4 năm nữa trước khi đủ điều kiện làm người trực gác hệ thống nước. Khi đã có chứng chỉ, chúng tôi vẫn được đào tạo 4 tiếng mỗi tuần để cập nhật kiến thức về lò phản ứng", Cogan cho hay.

Nhân sự làm nhiệm vụ này phải kiểm soát chặt chẽ lượng nước đến từng giọt. "Chúng tôi phụ trách phân phối nước, kiểm tra thất thoát ở đâu và đảm bảo không lãng phí", Cogan nói.

Trong trường hợp tàu suy giảm năng lực khử muối và không thể đáp ứng đủ nhu cầu, thủy thủ đoàn sẽ bị hạn chế thời gian sử dụng nước ngọt.

Dựa trên đề xuất của kỹ thuật viên, sĩ quan chỉ huy sẽ quyết định thời điểm áp dụng chế độ cấp nước theo khung giờ. Thủy thủ đoàn cũng phải sử dụng đĩa giấy và dao dĩa nhựa dùng một lần, để hạn chế tốn nước rửa. Các nhiệm vụ thiết yếu như lau rửa máy bay không bị ảnh hưởng bởi biện pháp hạn chế này.

Khả năng tạo ra lượng lớn nước ngọt còn giúp các tàu sân bay hạt nhân như USS Abraham Lincoln trở thành phương tiện hỗ trợ nhân đạo hàng đầu. Trong các nhiệm vụ cứu trợ thảm họa, chúng có thể neo đậu ngoài khơi và bơm hàng nghìn lít nước cho những khu vực bị cắt điện nước.

USS Abraham Lincoln là chiếc thứ 5 thuộc lớp siêu tàu sân bay Nimitz của Mỹ, được biên chế năm 1989. Tàu dài 333 m, rộng 76 m, có lượng giãn nước hơn 100.000 tấn.

Khi làm nhiệm vụ ở Trung Đông, tàu sân bay USS Abraham Lincoln mang theo loạt tiêm kích tàng hình F-35C, chiến đấu cơ F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, phi cơ cảnh báo sớm E-2D, trực thăng lai CMV-22B và trực thăng săn ngầm.

Tin Gốc: Vnexpress